dispendium
dispendium, expense, cost, loss
- I Lit.: dispendium ideo, quod in dispendendo solet minus fieri, Varr. L. L. 5, § 183 Müll.: sine damno et dispendio, Plaut. Poen. 1, 1, 35 (163); cf. so with sumptus, Ter. Eun. 929: minore nusquam bene fui dispendio, Plaut. Men. 3, 2, 20 (485): ut gratiam ineat sine suo dispendio, Ter. Hec. 795: neque dispendi facit hilum, Enn. ap. Varr. L. L. 5, § 60 Müll.; cf. * Lucr. 2, 1127: alicui afferre dispendium, Col. 4, 24, 1: quod dispendium pauci intellegunt, Plin. 36, 6, 9, § 53: dispendia (comae), Ov. Am. 1, 14, 43; cf. id. ib. 1, 7, 25: viarum, i. e. a roundabout way, Mart. 9, 100: silvae, Luc. 8, 2.—
- 2 Trop.: hic tibi ne qua morae fuerint dispendia tanti, loss of time, * Verg. A. 3, 453: famae, Claud. VI. Cons. Hon. 452: disciplinae, Aus. Grat. Act. 32.
qui Sodomitanum pereuntis feminae ~ium [cf. ] minime pertimesceretGen. xix 26
~ium,wom
~ium vel damnum vel detrimentum,hynð , vellyre , velhearm
presbyter ‥, verens ~ium in utraque parte
quamquam compaterentur ~io fraterno
res monasterii posse pati ~ium
in grave ~ium animarum predecessorum meorum
in verbi Dei ~ium
ad meum ~ium cum pudore
quippe qui commune bonorum ~ium malorumque cumulum ‥ defleam
sine ‥ ~io castitatis
qui terrarum ~io ‥ laboraverunt(
~ium pacis
incurrunt ~ium vitae
ubi ecclesiastice libertatis ~ium vertitur
cum ‥ gurgitum maris evasisset ~ium
~ium tanti dedecoris minime quibat perpeti
Haroldus graviter vulneratus mortis ~ium evadebat
sine more ~io
dummodo regnum ‥ non esset guerrarum ~iis oneratum
hec unica menda ‥ [civitatem Rotomagensem ] lumine privat et in cecitatis ~ia introducit
in desperacionis ~ia
epistolas illi [sc. Ceolfrido ] dedit [rex Hilpericus ] ut ‥ ei quispiam ~ium itineris facere praesumeret
itineris tanti ~io res necessarias accuravit
terra marique multis trajectis ~iis
non nihil est ‥ ex aliorum ~iis compendiosum aliquid elicere
pacificus, mitis, linquens dispendia litis, / sordibus attritis vixit(
In usus etObertus Cancellarius lib. 2. Annal. Genuens. ad ann. 1164 :Dispendia et utilitatem fratrum suprascriptæ ecclesiæ(Aurel.) vel Monasteriorum ibidem pertinentium... permanendo consistant.
Et facto consilio non placuit, ut de communibus rebus factum foretVide Lobinellum in Glossario ad calcem Histor. Britan. Eadem fere notione usi sunt Plautus et Plinius.Dispendium itineris.
Detour. Chronic. parvum Ferrariense, apud Murator. tom. 8. col. 474 :
Si eundum erat ab Este sito in agro Paduano usque Bononiam, tantum viarum Dispendium fiebat, deflectendo a vico Variano... et accedendo Sermidum, inde Mutinam, demum Bononiam.Charta Henrici et Conradi Ducum Silesiæ ann. 1339. apud Ludewig. Reliq. MSS. tom. 5. pag. 546 :
Ad dictam civitatem Lubin personaliter nos vel alterum nostrum cum alterius mandato accedere absque mora, absque Dispendio et dilatione promittimus.Litteræ universales Ligæ inter Imp. Carolum IV. et Edwardum III. Regem Angl. apud eumd. Ludewig. tom. citato pag. 465 :
Quodcumque impedimentum hujus faciemus et procurabimus absque mora et Dispendio, quantum poterimus, amoveri.Sed et Lucretius ead. notione dixit :
Jam super Herculeas fauces nemorosaque Tempe, Æmoniæ deserta petens Dispendia sylvæ.
- dispendo, expense, cost, loss: sine suo dispendio, T.—Plur, Pr.—Fig.: morae, loss of time, V.
-
…deputabuntur. unde te etiam par fuerit privilegio consiliorum praefecturae, in quae participanda deposceris, antiquati honoris perniciter sarcire dispendium, ne, si extra praerogativam consiliarii in concilium veneris, solas vicariorum vices egisse videare, vale. Sidonius…
Sidonius Apollinaris, Epistulae, Books I-VII
-
…de Pompeii fato, deque Aegypto, illiusque tumulo. Iam super Herculeas fauces nemorosaque Tempe, Haemoniae deserta petens dispendia silvae, Cornipedem exhaustum cursu stimulisque negantem Magnus agens, incerta fugae vestigia turbat, Implicitasque errore vias. Pavet…
Lucan, Pharsalia
-
…nec revocare situs aut iungere carmina curat inconsulti abeunt, sedemque odere Sibyllae. Hic tibi ne qua morae fuerint dispendia tanti, quamvis increpitent socii, et vi cursus in altum vela vocet, possisque sinus implere secundos, quin…
Vergil, Aeneid
-
…huc intro ambae. Quid est quod mihi malim quam quod huic intelligo evenire, Ut gratiam ineat sine suo dispendio, et mihi prosit Nam si est ut haec nunc Pamphilum vere ab se segregarit, Scit sibi nobilitatem ex…
Terence, Hecyra
-
…Quod utrumque, metu perfidiam frenante, fecerunt. Hoc memorabili bello, comparando quidem Punicis et Teutonicis, sed dispendiis rei Romanae peracto levissimis, ut faustus Caesar exultabat et felix ; credique obtrectatoribus potuit, ideo fortiter eum ubique…
Ammianus Marcellinus, Rerum Gestarum
-
…sapientiae fili mi et laetifica cor meum ut possim exprobranti respondere sermonem astutus videns malum absconditus est parvuli transeuntes sustinuere dispendia tolle vestimentum eius qui spopondit pro extraneo et pro alienis auferto pignus qui benedicit proximo suo voce grandi de nocte…
Vulgate, Latin Vulgate
-
…, velut placitorum abolita firmitate, dicioni iungeret suae. Et primo per artes fallendo diversas, nationem hominum potentem dispendiis levibus afflictabat, sollicitans quosdam optimatum et satrapas, alios excursibus occupans improvisis. Dein per exquisitas periuriisque mixtas illecebras…
Ammianus Marcellinus, Rerum Gestarum
-
…suis bonus negavit Christus umquam testibus, testibus quos nec catenae, dura nec mors terruit unicum Deum fateri sanguinis dispendio, sanguinis, sed tale damnum lux rependit longior. hoc genus mortis decorum est, hoc probis dignum viris…
Prudentius, Peristephanon Liber
-
…prosperos, quodque Anatolio regente tune per Illyricum praefecturam, necessaria cuncta, vel ante tempus coacta, sine ullius dispendiis affluebant. Nec enim dispositionibus umquam alterius praefecturae ut inter omnes constat ad praesens Arctoae provinciae bonis omnibus floruerunt ,…
Ammianus Marcellinus, Rerum Gestarum
-
…altercati conviciis deierantur utrique nullam se prorsus fraudem, nullam denique surreptionem factitasse, sed plane debere cunctis artibus communis dispendii latronem inquiri nam neque asinum, qui solus interesset, talibus cibis affici posse, et tamen cotidie partes electiles…
Apuleius, Metamorphoses