dormio
dormio, to sleep
- I Lit., sup.: Quin tu is dormitum? Ph. Dormio, ne occlamites, Plaut. Curc. 1, 3, 27 (184); cf.: ire dormitum, id. Most. 3, 2, 4 (693); 16 (705); id. Ps. 2, 2, 70 (663); Hor. S. 1, 5, 48; 1, 6, 119 et saep.; cf. also: dormitum dimittitur, Hor. Ep. 1, 7, 73.—Pass. impers.: minimum dormitur in illo (lecto), Juv. 6, 269.—Prov.: non omnibus dormio, Cic. Fam. 7, 24, 1; cf.: proverbium videtur natum a Cipio quodam, qui Pararhenchon dictus est, quod simularet dormientem, quo impunitius uxor ejus moecharetur; ejus meminit Lucilius, Fest. p. 173, 5 sq. Müll.: in utramvis aurem dormire, v. auris, I.—
- 2 Poet., in the pass., of time, to be slept through, spent in sleep: nox est perpetua una dormienda, Cat. 5, 6: tota mihi dormitur hiems, Mart. 13, 59.—
- B Pregn., of the sleep of death: quid si ego illum tractim tangam ut dormiat? Plaut. Am. 1, 1, 157 (309); cf. ib. 142 (294), and the preceding passage from Cat. 5, 6; Inscr. Orell. 4760; 4808; Vulg. 1 Cor. 15, 6, 18 al.—
- 3 Praegn.: dormire cum aliquo, of sexual intercourse, Juv. 6, 34; 376; Ov. H. 19, 57; Vulg. Gen. 19, 32 et saep.—
- II Trop.
- A To rest, be at ease, inactive: hoc vide ut dormiunt pessuli pessumi, Plaut. Curc. 1, 2, 67 (162); Ter. Ad. 693; Cic. Verr. 2, 5, 70; Prop. 3, 6, 34 (4, 5, 34 M.); Juv. 2, 37; Mart. 10, 62.—
- B To be careless, unconcerned: uxorem duxit ... et inde filiam Suscepit jam unam, dum tu dormis, Ter. Phorm. 1007; so Cael. ap. Cic. Fam. 8, 17, and in eccl. Lat., to be careless in spiritual things, unawakened, Vulg. 1 Cor. 11, 30 al.
➳ fut. arch. dormibo Pl. Trin. 726 ; Cato Agr. 5, 5.
- 1. slapen; ➤ in medios dies ~; dormientem excitare; sprw.: non omnibus dormio ik heb niet met iedereen evenveel consideratie;
- 2. (poët.) slapend doorbrengen [noctem; hiemem];
- 3. (metaf.) niets doen; ➤ beneficia dormientibus deferuntur in de slaap = zonder hun toedoen.
睡。寐。失顧。— altum vel arcte 睡沈。— in utramvis aurem 寢熟。高枕而寐。Dormiunt ferulae 休刑。
Suggest a Translation
See an image
- to sleep: dormiunt: istos commovebo, T.: In nive, camp out, H. — Supin. acc.: dormitum ego (eo), H.: dormitum dimittitur, H.—Passimpers.: minimum dormitur in illo (lecto), Iu.—Prov.: non omnibus dormio.—Fig., to rest, be at ease, be inactive, be idle: quibus beneficia dormientibus deferuntur.
-
…essent ferendi hoc vero quis ferre possit, inertis homines fortissimis viris insidiari, stultissimos prudentissimis, ebrios sobriis, dormientis vigilantibus qui mihi accubantes in conviviis, complexi mulieres impudicas, vino languidi, conferti cibo, sertis redimiti ,…
Cicero, in Catilinam
-
…conservam domi Videbit ; colloquetur ; aderit una in unis aedibus ; Cibum nonnunquam capiet cum ea ; interdum propter dormiet. Quid si nunc tute fortunatus fias Qua re Parmeno Responde. Capias tu illius vestem. Vestem quid tum…
Terence, Eunuchus
-
…Nam aut iam revertere, aut mox noctu te adiget horsum insomnia. Opus faciam ut defatiger usque ingratiis ut dormiam. Vigilabis lassus ; hoc plus facies. Ah nihil dicis Parmeno. Eiicienda hercle haec est mollities animi nimis…
Terence, Eunuchus
-
…illis fruare commodis quibus tu illum dicebas modo ; Cibum una capias, adsis, tangas, ludas, propter dormias ; Quandoquidem illarum neque te quisquam novit, neque scit qui sies. Praeterea forma et aetas ipsa est facile…
Terence, Eunuchus
-
…non minor incesserat viri muliebria pati, mulieres pudicitiam in propatulo habere ; vescendi causa terra marique omnia exquirere ; dormire prius, quam somni cupido esset ; non famem aut sitim, neque frigus neque lassitudinem opperiri, sed omnia…
Sallust, Catilina
-
…aestimemus assis. soles occidere et redire possunt nobis, cum semel occidit brevis lux, nox est perpetua una dormienda. da mi basia mille, deinde centum, dein mille altera, dein secunda centum, deinde usque altera…
Catullus, Carmina
-
…Illud etiam require, cur, si deus ista visa nobis providendi causa dat, non vigilantibus potius det quam dormientibus sive enim externus et adventicius pulsus animos dormientium commovet, sive per se ipsi animi moventur, sive quae causa…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…ista visa nobis providendi causa dat, non vigilantibus potius det quam dormientibus sive enim externus et adventicius pulsus animos dormientium commovet, sive per se ipsi animi moventur, sive quae causa alia est cur secundum quietem aliquid videre ,…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…propter intermissionem forensis operae et lucubrationes detraxi et meridiationes addidi, quibus uti antea non solebam, nec tam multum dormiens ullo somnio sum admonitus, tantis praesertim de rebus, nec mihi magis umquam videor, quam cum aut in…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…. deus, siquidem nobis consulebat, Hoc facito, hoc ne feceris, diceret idque visum vigilanti potius quam dormienti daret. Iam vero quis dicere audeat vera omnia esse somnia Aliquot somnia vera, inquit Ennius, sed omnia…
M. Tullius Cicero, De Divinatione