dudum
dudum, a short time ago, little while ago, not long since, but now
- I A short time ago, a little while ago (in Plaut. and Ter. freq., and repeatedly in Cicero's philos. writings and letters, and in Vergil; elsewh., except in the compound jamdudum, very rare; not in Caes.; cf. also diu, pridem): quid ille revortitur, qui dudum properare se aibat, Plaut. Am. 2, 2, 29 (661); 1, 1, 231 (383); 2, 1, 73 (623); 3, 2, 35 (916); id. Trin. 2, 4, 29 (430) et saep.; Ter. And. 591; id. Heaut. 595 et saep.; Cic. Tusc. 1, 31, 76; id. de Or. 2, 65, 262; id. Att. 11, 24; Verg. A. 5, 650; Stat. Th. 1, 670. —
- B Before, formerly.
- a Opp. nunc: nunc assentatrix scelesta est, dudum adversatrix erat, Plaut. Most. 1, 3, 100 (256); id. Men. 5, 5, 33 (931); 5, 1, 29 (729): etiam si dudum fuerat ambiguom hoc mihi, nunc non est, Ter. Hec. 648 al.; id. And. 653; 824; id. Eun. 683; Cic. Brut. 36, 138; Verg. A. 2, 726; 12, 632.—
- b Opp. nunc demum, Plaut. Rud. 4, 4, 78 (1122); cf. id. Epid. 3, 4, 22 (458); id. Mil. 2, 4, 52 (405).—
- c Without such oppos. particles, Plaut. Epid. 5, 1, 54 (660); id. Truc. 4, 3, 29 (803); Ter. Phorm. 459; Cic. Brut. 72, 252; Verg. A. 10, 599: quid tu me sic salutas, quasi dudum non videris, Plaut. Am. 2, 2, 52 (684) (dub. Ussing ad loc.).—
- C In Plaut. connected with ut or cum, to denote immediately past or present time, just as: nam ut dudum hinc abii, accessi ad adolescentes in foro, Plaut. Capt. 3, 1, 18 (478); cf. id. Aul. 4, 8, 5 (705); id. Bacch. 4, 9, 33 (957): scilicet qui dudum tecum venit, cum pallam mihi Detulisti, just now, id. Men. 2, 3, 41 (391); cf. ib. 5, 1, 1 (701).—Less freq. without these conjunctions: is se ad portum dixerat Ire dudum, just now, Plaut. Merc. 2, 3, 135 (469), ed. Ritschl.—
- II To designate a remoter past, only in two combinations.
- 1 Haud dudum, not long ago, i. e. just now, = modo: To. E Persia ad me allatae modo sunt istae, a meo domino. Do. Quando? To. Haud dudum, Plaut. Pers. 4, 3, 29 (498).—
- 2 Quam dudum, how long: vide quam dudum hic asto et pulto! id. Stich. 2, 1, 38 (311); Ter. And. 850; id. Eun. 697: Al. Qui non abiisti, ita ut dudum dixeras? Am. Dudum? Quam dudum istuc factum'st? Al. Temptas; jam dudum, modo, Plaut. Am. 2, 2, 59 (691).
~um summitates montium conspicantes, nunc recte ad aethera
Paulus, ~um Saulus
~um, paulo ante
se ‥ perditas ~um vires recepisse sentiens
archiepiscopus tenet Petchinges‥. ~um fuit ad xx li., sed non potuit pati(
talia ‥ mihi ~um proponenti diuque in animo ‥ volventi
controversiam illam motam ~um, inde intermissam et jam denuo resuscitatam
cum ~um, nondum exactus est annus, ‥ Robertum B‥. deleg[av ]issemus
principibus ‥, / quorum descripsi jam bina vocabula dudum
protoplaustus ‥ / ‥ / jamdudum cecidit prostratus fraude gulosa
jamdudum, pridem
conversis jam ~um ad fidem veritatis ‥ ecclesiis
jamdudum ‥ sacramenti Christianae fidei imbutus est
quod, dudumquam nascatur de viscere matris,/ sanctificaretur praestanti munere virgo
- 1. vroeger, zo-even, onlangs; ➤ iam ~ een tijd(je) geleden al;
- 2. lang, lange tijd; ➤ iam ~ al lang, poët. ook: nu eindelijk, meteen; quam ~ hoe lang, sinds wanneer?
- diu + dum, a short time ago, little while ago, not long since, but now: quae tu dudum narrasti, T.: quod tibi dudum videbatur: Beroën reliqui, V.—Before, formerly, of old, once: ut dudum ad Demosthenem, sic nunc ad Crassum pervēnimus: Incertior sum quam dudum, T.: haud talia dudum Dicta dabas, V.: quam dudum?how long ago?T.: iam dudum, this long time; see iam.
-
…nam si te interfici iussero, residebit in re publica reliqua coniuratorum manus ; sin tu, quod te iam dudum hortor, exieris, exhaurietur ex urbe tuorum comitum magna et perniciosa sentina rei publicae. quid est, Catilina…
Cicero, in Catilinam
-
…nam etsi a vobis sic audior ut numquam benignius neque attentius quemquam auditum putem, tamen vocat me alio iam dudum tacita vestra exspectatio quae mihi obloqui videtur quid ergo negasne illud iudicium esse corruptum non nego, sed ab hoc…
Cicero, pro Cluentio
-
…te cur igitur cuiquam misi prius urgebar ab eo ad quem misi, et non habebam exemplar. quid etiam dudum enim circumrodo quod devorandum est subturpicula mihi videbatur esse παλινῳδία. sed valeant recta, vera, honesta consilia .…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…tam religiosos non habeam, ecquis est ex iniuriarum magnitudine, improbitate decretorum, iudiciorum iniquitate qui hoc non iam dudum statuerit et iudicarit etiam sane sit aliquis dissolutior in iudicando, legum offici rei publicae sociorum atque amicorum neglegentior quid…
Cicero, in Verrem
-
…, aut Herodoto praesenti honos adimeretur, id quod iste non laborabat, Climachias minime volebat, excogitat dixi iam dudum, non est homo acutior quisquam nec fuit excogitat, inquam, quem ad modum mense illo legitimo comitia haberentur…
Cicero, in Verrem
-
…acerrimo existimatore saepissime audio, illum omnium fere oratorum Latine loqui elegantissime ; nec id solum domestica consuetudine, ut dudum de Laeliorum et Muciorum familiis audiebamus, sed quamquam id quoque credo fuisse, tamen, ut esset perfecta illa…
M. Tullius Cicero, Brutus
-
…disputationem, sed etiam ad hanc orationem, qua in causis utimur, inveniretur ; a quo quidem homine iam dudum, Antoni, non aberrat oratio tua, sive tu similitudine illius divini ingeni in eadem incurris vestigia sive etiam…
Cicero, de Oratore
-
…exquiris optimi status, naturae imagine utendum est nobis, quoniam tu hanc imaginem urbis et populi ni quem iam dudum quaero et ad quem cupio pervenire. Prudentem fortasse quaeris Tum ille Istum ipsum. Est tibi ex eis ipsis…
M. Tullius Cicero, De Republica
-
…ea re tibi indignum visum est quicquam, quod tibi placeret, Calidium potius habere quam te iactat se iam dudum de Calidio, narrat omnibus emisse se. num etiam de L. Papinio, viro primario, locupleti honestoque…
Cicero, in Verrem
-
…petimus ab Antonio, ut ea, quae continet neque adhuc protulit, ex quibus unum libellum sibi excidisse iam dudum questus est, explicet nobis et illa dicendi mysteria enuntiet Ut videtur, inquit Sulpicius ; nam Antonio dicente etiam…
Cicero, de Oratore