duritia
duritia, hardness
- I Lit.
- A In gen.: saxi, Lucr. 4, 269; cf. Ov. M. 1, 401; and 4, 751: ferri, Cat. 66, 50: adamantina, Plin. 37, 11, 73, § 189: lactis coacti, id. 23, 7, 64, § 126: pellis, Ov. M. 3, 64 sq. et saep.—
- B Esp., in medic. lang., induration: praecordiorum, Cels. 3, 24: alvi, Suet. Ner. 34: vulvarum, Plin. 28, 19, 77, § 250 al.—In the plur., Plin. 23, 4, 40, § 82 sq.; 28, 15, 60, § 212; 25, 5, 22, § 55; 28, 17, 70, § 234 al.—
- 2 Of wine, hardness, harsh flavor, opp. suavitas, Plin. 14, 7, 9, § 74.—
- II Trop.
- A (Acc. to durus, II. A.) A severe mode of life, rigor, austerity: in parsimonia atque in duritia atque industria omnem adolescentiam meam abstinui, agro colendo, etc., Cato ap. Fest. S. V. REPASTINARI, p. 281, 23 Müll.; Plaut. Most. 1, 2, 75 (158); id. Truc. 2, 2, 56 (311); * Caes. B. G. 6, 21, 3; Cic. Tusc. 5, 26, 74; id. Part. 23, 81; Sall. J. 100, 5; Tac. A. 6, 34; Plin. Pan. 82, 6 al.; cf. transf.: qui patientiam et duritiam in Socratico sermone maxime adamārat, Cic. de Or. 3, 17. —
- 2 Absence of feeling, insensibility: eam animi duritiam, sicut corporis, quod cum uritur non sentit, etc., Cic. Dom. 36, 97; cf. id. ib. 38, 101: duritiā ferrum ut superes adamantaque, Ov. H. 2, 137; so in eccl. Lat. freq. cordis, Vulg. Matt. 19, 8; and duritia alone: populi, id. Deut. 9, 27.—
- B (Acc. to durus, II.) Harshness, strictness, rigor: tua duritia antiqua, * Ter. Heaut. 435; Prop. 3, 12, 20 (4, 11, 20 M.).—Poet.: duritiae mihi non agerere reus, Ov. Tr. 1, 8, 46; cf.: oris, qui depudere didicerat, Sen. Const. Sap. 17.—
- C (Acc. to durus, II. B.) Hardness, oppressiveness, severity: duritia lenitasve multarum (legum), Suet. Claud. 14; so, imperii, Tac. H. 1, 23: operum, id. A. 1, 35; cf.: caeli militiaeque, id. ib. 13, 35.
rigentis cippi ~ia ‥ ad nihilum redigitur
hunc rigorem per ~iam lapidis insinuat [cf. ]Luke xi 11
cum latus inferius tori ~ia lassari ‥ ceperit
lapis ‥ secundum ~iam in quantum durus esset bonus
hepatis ~ia, quam physici sclirosim appellant
confluunt humores frigidi et ‥ indurantur et in sclirosim, id est ~iam, sepius commutantur
lilium ‥, cujus vires possunt remollire ~ias nervorum
in bobus sustinendis propter ~iam hiemis(
in porcis sustinendis propter ~iam temporis in hieme(
ostensa sua ~ia caecitatis, majores gratias illos suo redemptori ‥ reddere monent
feritas, i. crudelitas ‥, inclementia, ~ia,reþnes
vae mirabilis ~ia, ad quam confringendam leves sunt tam graves mallei
ut ‥ cordium eorum ~iam emolliret
Pharaonis ~iam [cf. ] imitandoExod. vii 13 etc.
~iis ‥ affligi carnem eligunt
spine sunt ~ie [ME: ] de quibus supra locutus sumþe hardschipes
civibus ~ia periculumque maximum videbatur imminere
tantam ~iam fecit Reginaldo ‥ quod terras suas extentas ei tradere noluit ‥; tantas ~ias fecit episcopo de L. quod ‥(
Johannem ‥ copiam quorundam mandatorum ipsius episcopi comedere per non modicam ~iam coegerunt
si ballivus ‥ forte aliam ~iam eis facere voluerit
obiit ob ~iam prisonis
Ricardo ‥ alleviacionem de ferris quibus detinetur et eciam de ~ia prisone habere facias
cum ‥ me ‥ in eisdem fortaliciis in magna ~ia custodivissent
- 1. hardheid [lapidis];
- 2. (metaf.) gehardheid, strenge levenswijze, soberheid, uithoudingsvermogen; ➤ a pueritia -am voluptati habuisse;
- 3. hardheid, hardvochtigheid, strengheid [animi; veterum]; ➤ -ā ferrum ut superes adamantaque (Ov.);
- 4. (postklass.) last, ongemak [operum; caeli militiaeque].
- durus, hardness: Duritiam tacto capere ab aere, O.: ferri, Ct.: pellis, O.—Fig., hardness, austerity: duritiae student, Cs.: virilis: consueta, S.—Absence of feeling, insensibility: animi sicut corporis: duritiā ferrum ut superes, O.— Harshness, strictness, rigor: tua antiqua, T.: Duritiae agi reus, O.—Oppressiveness: imperii, Ta.: caeli militiaeque, Ta.
-
…recingunt et iussos lapides sua post vestigia mittunt. Saxa quis hoc credat, nisi sit pro teste vetustas ponere duritiem coepere suumque rigorem mollirique mora mollitaque ducere formam. Mox ubi creverunt naturaque mitior illis contigit, ut quaedam ,…
Ovid, Metamorphoses
-
…sibi remedia comparavit ad tolerandum dolorem, firmitatem animi, turpitudinis verecundiam, exercitationem consuetudinemque patiendi, praecepta fortitudinis, duritiam virilem, sed una se dicit recordatione adquiescere praeteritarum voluptatium, ut si quis aestuans, cum vim caloris non…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…reliquos ne fama quidem acceperunt. Vita omnis in venationibus atque in studiis rei militaris consistit ab parvulis labori ac duritiae student. Qui diutissime impuberes permanserunt, maximam inter suos ferunt laudem hoc ali staturam, ali vires nervosque confirmari…
Julius Caesar, Gallic War
-
…in ea urbe in qua tropaea de me et de re publica videam constituta. an ego tantam aut animi duritiam habere aut oculorum impudentiam possim ut, cuius urbis servatorem me esse senatus omnium adsensu totiens iudicarit, in ea…
Cicero, de Domo sua
-
…animi superbia in nimis ex tollendis et despicientia in contemnendis honoribus et liberalitatem effusio et fortitudinem audacia imitatur et patientiam duritia immanis et iustitiam acerbitas et religionem superstitio et lenitatem mollitia animi et verecundiam timiditas et illam disputandi prudentiam concertatio captatioque…
M. Tullius Cicero, De Partitione Oratoria
-
…in rem publicam profectum dicerem, si quidem ea rei publicae causa reliquissem quibus aequo animo carerem, eamque animi duritiam, sicut corporis, quod cum uritur non sentit, stuporem potius quam virtutem putarem. suscipere tantos animi dolores…
Cicero, de Domo sua
-
…Aristoteles et Xenocrates, quorum alter Peripateticorum, alter Academiae nomen obtinuit, deinde ab Antisthene, qui patientiam et duritiam in Socratico sermone maxime adamarat, Cynici primum, deinde Stoici, tum ab Aristippo, quem illae magis voluptariae…
Cicero, de Oratore
-
…lapide percussis. purgat vulnera permixtus farinae, nigras vitiligines emaculat. ex hoc flore fit narcissinum oleum ad emolliendas duritias, calfacienda quae alserint, auribus utilissimum, sed et capitis dolores facit. violae silvestres et sativae. purpureae…
Pliny the Elder, Natural History
-
…. gerit iuxta folia singulas veluti barbulas et in earum cacuminibus lapillos candore et rotunditate margaritarum, magnitudine ciceris, duritia vero lapidea. ipsi, qua pediculis adhaereant, cavernulas habent et intus semen. nascitur et in italia ,…
Pliny the Elder, Natural History
-
…esse debet, fit luteum. Soletque accedere et sitis et dolor capitis et frequens singultus et praecordiorum dextra parte durities et, ubi corporis uehemens motus est, spirit us difficult as membrorumque resolutio ; atque ubi diutius manet morbus…
Celsus, De Medicina