enuntio
enuntio, to speak out, say, express, assert
- I Prop. (good prose): ut, quod meae concreditumst taciturnitati clam, ne enuntiarem, quoiquam, Plaut. Trin. 1, 2, 106 (144): sociorum consilia adversariis, Cic. Rosc. Am. 40, 117; cf. Caes. B. G. 1, 17, 5: rem Helvetiis per indicium, id. ib. 1, 4, 1; cf.: dolum Ciceroni per Fulviam, Sall. C. 28, 2: mysteria, Cic. Mur. 11, 25; id. de Or. 1, 47, 206; cf. Liv. 10, 38; 23, 35; Caes, B. G. 1, 31, 2; 5, 58, 1 et saep.— With acc. and inf., Plaut. Poen. 4, 2, 66 (888).— Absol., Caes. B. G. 1, 30 fin.—
- II Transf., in gen., to speak out, say, express, declare (for the most part only in Cic. and Quint. in the rhetor., dialect., and gram. signif.): cum inflexo commentatoque verbo res eadem enuntiatur ornatius, Cic. de Or. 3, 42, 168: sententias breviter, id. Fin. 2, 7, 20: obscena nudis nominibus, Quint. 8, 3, 38: voluntatem aliquam, id. 3, 3, 1; cf. id. 9, 1, 16; 8, 3, 62: fundamentum dialecticae est, quicquid enuntietur (id autem appellant ἀξίωμα, quod est quasi effatum) aut verum esse, aut falsum, etc., Cic. Ac. 2 (Luc.), 29 fin.—Cf. in the part. subst.: ēnuntiā-tum, i, n., a proposition, = enuntiatio, Cic. Fat. 9, 19, and 12, 28.—
- B To pronounce, utter: (litterae) quae scribuntur aliter quam enuntiantur, Quint. 1, 7, 28; cf. id. 1, 5, 18; 1, 11, 4; 2, 11, 4 al.: masculino genere cor, ut multa alia, enuntiavit Ennius, Caesell. ap. Gell. 7, 2, 4.
- 1. bekendmaken, verbreiden, verraden [mysteria]; ➤ sociorum consilia adversariis ~;
- 2. uitspreken, aanduiden, uitdrukken; ➤ breviter enuntiatae sententiae;
- 3. (gramm.) uitspreken.
- to speak out, say, express, assert: cum verbo res eadem enuntiatur ornatius: sententias breviter: plane quid sentiam. — To divulge, disclose, reveal, betray: mysteria: iure iurando, ne quis enuntiaret, sanxerunt, Cs.: sociorum consilia adversariis: rem Helvetiis per indicium, Cs.
-
…quas ex communi consensu ab eo petere vellent. Ea re permissa diem concilio constituerunt et iure iurando ne quis enuntiaret, nisi quibus communi consilio mandatum esset, inter se sanxerunt. Eo concilio dimisso, idem principes civitatum qui…
Julius Caesar, Gallic War
-
…aliud domicilium, alias sedes, remotas a Germanis, petant fortunamque, quaecumque accidat, experiantur. Haec si enuntiata Ariovisto sint, non dubitare quin de omnibus obsidibus qui apud eum sint gravissimum supplicium sumat. Caesarem vel auctoritate…
Julius Caesar, Gallic War
-
…castris gerantur hostibus enuntiari ; hos a se coerceri non posse. Quin etiam, quod necessariam rem coactus Caesari enuntiarit, intellegere sese quanto id cum periculo fecerit, et ob eam causam quam diu potuerit tacuisse. Caesar hac…
Julius Caesar, Gallic War
-
…occupato per tres potentissimos ac firmissimos populos totius Galliae sese potiri posse sperant. Ea res est Helvetiis per indicium enuntiata. Moribus suis Orgetoricem ex vinculis causam dicere coegerunt ; damnatum poenam sequi oportebat, ut igni cremaretur. Die…
Julius Caesar, Gallic War
-
…id contendere et laborare ne ea quae dixissent enuntiarentur quam uti ea quae vellent impetrarent, propterea quod, si enuntiatum esset, summum in cruciatum se venturos viderent. Locutus est pro his Diviciacus Haeduus Galliae totius factiones esse duas…
Julius Caesar, Gallic War
-
…Romani, una cum reliqua Gallia Haeduis libertatem sint erepturi. Ab isdem nostra consilia quaeque in castris gerantur hostibus enuntiari ; hos a se coerceri non posse. Quin etiam, quod necessariam rem coactus Caesari enuntiarit, intellegere sese…
Julius Caesar, Gallic War
-
…re impetrata sese omnes flentes Caesari ad pedes proiecerunt non minus se id contendere et laborare ne ea quae dixissent enuntiarentur quam uti ea quae vellent impetrarent, propterea quod, si enuntiatum esset, summum in cruciatum se venturos viderent…
Julius Caesar, Gallic War
-
…confodere. Curius ubi intellegit, quantum periculum consuli inpendeat, propere per Fulviam Ciceroni dolum, qui parabatur, enuntiat. Ita illi ianua prohibiti tantum facinus frustra susceperant. Interea Manlius in Etruria plebem sollicitare egestate simul ac dolore…
Sallust, Catilina
-
…, illud tamen dicunt, quod est inpudentius, veras esse ex contrariis diiunctiones, sed, quae in his enuntiata essent, eorum neutrum esse verum. O admirabilem licentiam et miserabilem inscientiam disserendi Si enim aliquid in eloquendo nec…
M. Tullius Cicero, De Fato
-
…parum putantur cauti providique fuisse ; iste qui initio proditor fuit, deinde perfuga, qui primo sociorum consilia adversariis enuntiavit, deinde societatem cum ipsis adversariis coiit, terret etiam nos ac minatur tribus praediis, hoc est praemiis sceleris…
Cicero, pro S. Roscio Amerino