excidium
excidium, overthrow, demolition, subversion, ruin, destruction
- overthrow, demolition, subversion, ruin (especially of cities, buildings, etc.), destruction (not freq. till the Aug. per.; not in Caes. and Cic.): urbis, Liv. 27, 39 fin.; Tac. H. 1, 80; 3, 76; Verg. A. 5, 626.—In plur.: petit urbem excidiis, Verg. G. 2, 505; id. A. 2, 643; 10, 46; Liv. 9, 45; 29, 1 al.: castellorum, Tac. H. 4, 15: arcium, Verg. A. 12, 655: Libyae, id. ib. 1, 22: gentium, Vell. 2, 98, 2; Tac. H. 5, 25; cf. Cretensium, Sall. H. Fragm. p. 290 ed. Gerl.: legionum, Tac. H. 4, 61: meorum, Verg. A. 8, 386 et saep.
- a going down, setting: solis, Prud. Apoth. 694.
haesit ‥ tam desperati insulae ~ii ‥ mentio ‥ memoriae eorum
in ~io Trojae gemini serpentes a Tenedo insula ‥ natabant
~ium, discidium, ‥ expugnatio, ‥ eversio
~ium, i‥. casus, ruina,hereteam
sceptri ‥ apice ante ~ium patriae potitus est bis ter annis
Eneas ‥ ~ium urbis ‥ diffugiens, Italiam ‥ adivit
Nabuzardan in ~io Jerusalem dimisit in pace pauperes
Judei ~io pariter et exterminio, Pylatus exilio penas luit
seducens scolares ‥ ut ‥ adirent Stanfordiam ‥, ad ‥ universitatis [Oxoniensis ] †exeodium [l. excidium ]
~ii ducis Burgundie participes erant
tu ‥, robuste armis sed animae fortior ~iis
releviidomino exsolvebatur ab hærede, ut eorum possessionem adire legitime posset. Charta Hugon. abb. S. Germ. Prat. in Chartul. ejusd. monast. sign. tribus crucibus fol. 66. v°. col. 2 :
Parvulo autem qui remanserat viam universæ carnis ingresso, possessionis ejusdemVide Relevare.hæreditas per Excidii consuetudinem ad nostrum dominium redacta est. Fratres itaque et parentes prænominati Adalardi diligenter commoniti ut ipsam possessionem ab universo debito liberarent, et Excidium nostrum a nobis relevarent ; illis vero redimere sive relevare nolentibus, Gillebertus miles... super eam propter Excidium nostrum xxxij. libras nobis accomodavit.
- 2 SAC-, overthrow, demolition, subversion, ruin, destruction: urbis, L.: Troiae, V.: gentis, Ta.: arces excidio dare, V.: petit urbem excidiis, V.
-
…enim Troiano a sanguine duci audierat, Tyrias olim quae verteret arces ; hinc populum late regem belloque superbum venturum excidio Libyae sic volvere Parcas. Id metuens, veterisque memor Saturnia belli, prima quod ad Troiam pro caris gesserat…
Vergil, Aeneid
-
…arcendum erat capta igitur ac direpta castra. dein vagos et pacis modo effusos lixas negotiatoresque Romanos invadunt. simul excidiis castellorum imminebant, quae a praefectis cohortium incensa sunt, quia defendi nequibant. signa vexillaque et quod militum in…
Tacitus, Historiae
-
…te potuit lacrimis Tithonia flectere coniunx. Aspice qui coeant populi, quae moenia clausis ferrum acuant portis in me exscidiumque meorum. Dixerat et niveis hinc atque hinc diva lacertis cunctantem amplexu molli fovet. Ille repente accepit solitam flammam…
Vergil, Aeneid
-
…partes dimicantes instanter, aequis manibus et pari fortuna discedunt. Verum in omne discrimen armatis proximus princeps civitatis urgebat excidium, ne circa muros diu excubans, omitteret maiora quae temptabat. Sed in districtis necessitatibus, nihil tam leve…
Ammianus Marcellinus, Rerum Gestarum
-
…de lacu Albano docuisset, respondit profecto iratos deos Ueienti populo illo fuisse die quo sibi eam mentem obiecissent ut excidium patriae fatale proderet. itaque quae tum cecinerit diuino spiritu instinctus, ea se nec ut indicta sint reuocare posse…
Livy, ab Urbe Condita
-
…. interim Pharasmanes belli causas confingit proelianti sibi adversus regem Albanorum et Romanos auxilio vocanti fratrem adversatum, eamque iniuriam excidio ipsius ultum iturum ; simul magnas copias filio tradidit. ille inruptione subita territum exutumque campis Mithridaten compulit in castellum…
Tacitus, Annales
-
…in foro, cui viri fortes adfixerant arma, quae cortice ambiente aetas longa occultaverat, fuitque arbor illa fatalis excidio urbis praemonita e oraculo, cum arbor arma peperisset, quod succisae accidit ocreis galeisque intus repertis. ferunt lapides…
Pliny the Elder, Natural History
-
…recentem non difficile est discutere medicamentis, quibus cicatrices in oculis extenuantur si inueterauit iamque ei crassitudo quoque accessit, excidi debet. Post abstinentiam uero unius diei uel aduersus in sedili contra medicum is homo collocandus est, uel sic…
Celsus, De Medicina
-
…tali vos tempore tectis advenisse meis, quo me gravis adsidet hostis. frater enim sceptri sic omnibus una cupido excidium parat et castris me ingentibus urget. quare age cognatas primum defendite sedes, nec decus oblati dimiseris advena belli…
C. Valerius Flaccus , Argonautica
-
…tabularia vidit. sollicitant alii remis freta caeca ruuntque in ferrum, penetrant aulas et limina regum ; hic petit excidiis urbem miserosque Penatis, ut gemma bibat et Sarrano dormiat ostro ; condit opes alius defossoque incubat auro ; hic…
Vergil, Georgics