excludo
excludo, to shut out, exclude, cut off, remove, separate
- I Lit.
- 1 In gen.: aliquem a portu et perfugio, Cic. Fam. 5, 15, 3: aliquem ab re frumentaria, Caes. B. G. 7, 55, 9: aliquem ab acie, id. B. C. 2, 41, 6: Gaditani Poenos moenibus excluserunt, Cic. Balb. 17, 39: nulla exclusura dolentes Janua, Tib. 2, 3, 73.—With inanimate objects: spissa ramis laurea fervidos Excludet ictus (solis), Hor. C. 2, 15, 10: aquam quae exundante palude in agrum refluere solet, Dig. 39, 3, 1: exclusere diem telis, shut out, obscured, Stat. Th. 8, 412: Euphrates Armeniae regiones a Cappadocia excludens, separating, Plin. 5, 24, 20, § 83.—
- 2 Esp., to shut out, refuse to receive a visitor: quo pacto excludi, quaeso, potis est planius, quam exclusus nunc sum, Plaut. Truc. 2, 8, 5 (635): ego excludor, ille recipitur, Ter. Eun. 159; id. ib. 49: aliquem foras, Plaut. Mil. 4, 1, 30 (976); Ter. Eun. 98: quae me non excludet ab se, sed apud se occludet domi, Plaut. Men. 4, 2, 108 (678); cf.: ut ab illa excludar, huc concludar, Ter. And. 386; Hor. S. 2, 3, 260; Ov. Am. 1, 8, 78; cf.: priusquam Caesar me abs te excludere posset, Pomp. ap. Cic. Att. 8, 12 B. 1.—
- B Transf.
- 1 To drive out, to put, press, thrust, or take out: excludito mihi hercle oculum, si dedero, i. e. to knock out, Plaut. Ps. 1, 5, 95 (509): vel oculum exclude, Ter. Phorm. 989: gemmam, Dig. 10, 4, 6: liquorem, Scrib. Comp. 84: pallio caput, Petr. 32, 2.—
- b In partic. of birds, to hatch their young: volucres Ova relinquebant, exclusae tempore verno, Lucr. 5, 802; cf.: gallinae avesque reliquae, cum ex ovis pullos excluserint, etc., Cic. N. D. 2, 52, 129: pullos, id. ib. 2, 48, 124; Col. 8, 5, 7; 8, 14, 11; Suet. Tib. 14 al.—And transf., by way of pun, to the pupils of the rhetorician Corax (raven): Coracem istum patiamur pullos suos excludere in nido, qui evolent, clamatores odiosi ac molesti, Cic. de Or. 3, 21, 81.—
- 2 To make prominent (eccl. Lat.), = eminere, Aug. in Psa. 67, § 39; Vulg. Psa. 67, 31; cf. Aug. Spir. et Litt. § 17.—*
- 3 To close, complete: volumen, Stat. S. 2 praef. fin.
- II Trop., to exclude, except, remove, hinder, prevent: Crassus tres legatos decernit, nec excludit Pompeium, Cic. Fam. 1, 1, 3: excludi ab omni doctrina, id. de Or. 1, 11, 46; cf.: exclusit illum a re publica, id. Phil. 5, 11, 29: ab hereditate fraterna excludi, id. Clu. 11, 31; cf. also: ne anni tempore a navigatione excluderetur, Caes. B. G. 5, 23, 5: ut reditu in Asiam excluderetur, Nep. Them. 5, 1: exceptione excludi, Cic. de Or. 1, 37, 168: multas actiones praetoriis exceptionibus, id. Inv. 1, 19, 57: angustiis temporis excluduntur omnes, id. Verr. 2, 1, 56, § 148: tempore exclusus, hindered, prevented, Caes. B. G. 6, 31, 1: diei tempore exclusus, id. ib. 7, 11, 5: si qui se in hoc judicium forte projecerint, excluditote eorum cupiditatem, Cic. Cael. 9, 22: servitutem, Lucil. ap. Non. 301, 14: consuetudinem libere dicendi, Cic. Phil. 5, 7, 19.—Hence, * exclūsus, a, um, P. a., shut out, locked out: nunc ego sum exclusissimus, Plaut. Men. 4, 3, 24 (698).
➳ pf. sync. exclusti Ter. Eun. 98.
- 1. uitsluiten, buitensluiten, afwijzen [populum foro; alqm a domo sua; a portu; a re publica; alqm ab hereditate onterven; petitorem];
- 2. scheiden, afzonderen [locum; partes urbis];
- 3. afhouden, niet toelaten [a conspectu; fervidos ictūs zonnestralen];
- 4. afsnijden of afsluiten van (m. abl.; ab) [alqm reditu; cohortes ab acie; a perfugio; Romanos a re frumentaria];
- 5. verhinderen, onmogelijk maken [discrimen; cupiditatem];
- 6. uithalen, uitbroeden [pullos ex ovis]; — pass. excludi uitkomen.
拒。擯。阻。不准。— eos moenibus (abl.) 不許之入城。— ova 成雛。 — se servitute 贖身。 — ejus cupiditatem 破其貪心。— ei oculos 穵其目。 Ex ovis — pullos 抱出雛。Exclundur homines angustiis temporis 時急人卽受碍。
Suggest a Translation
See an image
- ex + claudo, to shut out, exclude, cut off, remove, separate: aliquem e portu: ab re frumentariā Romanos, Cs.: Capua impios civīs exclusit: laurea Excludet ictūs (solis), H.: locum, L.: ego Excludor, ille recipitur, T.: amator Exclusus, H.: alqm colloquio, L.—To hatch: ex ovis pullos.— Fig., to exclude, except, remove, hinder, prevent: trīs legatos decernit, nec excludit Pompeium: illum a re p.: anni tempore a navigatione excludi, Cs.: reditu in Asiam excludi, N.: angustiis temporis excluduntur omnes: diei tempore exclusus, Cs.: vitia, to render impossible: eorum cupiditatem: excludat iurgia finis, H.
-
…pollicerentur. haec ego omnia vixdum etiam coetu vestro dimisso comperi ; domum meam maioribus praesidiis munivi atque firmavi, exclusi eos quos tu ad me salutatum mane miseras, cum illi ipsi venissent quos ego iam multis ac summis viris…
Cicero, in Catilinam
-
…Quid igitur faciam non eam ne nunc quidem Cum arcessor ultro an potius ita me comparem Non perpeti meretricum contumelias Exclusit revocat. Redeam non, si me obsecret. Si quidem hercle possis, nihil prius neque fortius Verum si…
Terence, Eunuchus
-
…nocturnis potorum saucia rixis, pulsata indignis saepe queror manibus, et mihi non desunt turpes pendere corollae semper et exclusis signa iacere faces. nec possum infamis dominae defendere noctes, nobilis obscenis tradita carminibus ; nec tamen illa suae…
Propertius, Elegies
-
…amem aut plus diligam Eo feci sed ita erat res ; faciundum fuit. Credo ut fit misera prae amore exclusti hunc foras. Sicine ais Parmeno age sed huc qua gratia Te arcessi iussi ausculta. Fiat. Dic mihi…
Terence, Eunuchus
-
…querenti, nec poteris, qui sis aut ubi, nosse miser tum grave servitium nostrae cogere puellae discere et exclusum quid sit abire domum ; nec iam pallorem totiens mirabere nostrum, aut cur sim toto corpore nullus ego .…
Propertius, Elegies
-
…Soror est dicta cupio abducere, ut reddam suis. Nempe omnia haec nunc verba huc redeunt denique ; Ego excludor ; ille recipitur qua gratia Nisi illum plus amas quam me, et istam nunc times Quae advecta est ,…
Terence, Eunuchus
-
…ad nostrum imperium nomenque flexerunt ; qui, cum maxima bella nobis inferrentur, moenibus ; hostem ; excluserunt, classibus insecuti sunt, corporibus opibus copiis depulerunt ; qui et veterem illam speciem foederis Marciani semper omni sanctiorem…
Cicero, pro Balbo
-
…sapientia atque integritate difficile esset, ad summam stultitiam nequitiamque venisse itaque non modo a domo tua Chelidonem in praetura excludere noluisti, sed in Cheliodonis domum praeturam totam detulisti. secuta provincia est ; in qua numquam tibi venit in…
Cicero, in Verrem
-
…eum cuius auctoritatem secuti in societatem belli veneratis. quod si Caesaris causa in provinciam veniebatis, ad eum profecto exclusi provincia venissetis. venistis ad Pompeium. quae est ergo apud Caesarem querela, cum eum accusetis a quo queramini…
Cicero, pro Ligario
-
…legionem sub signis ducere. consultabat utrum Romam cum ci ci ci veteranorum proficisceretur an Capuam teneret et Antonium venientem excluderet an iret ad tris legiones Macedonicas quae iter secundum mare superum faciunt ; quas sperat suas esse. eae congiarium…
Cicero, Epistulae ad Atticum