exspiro
exspiro, to breathe out, emit, blow out, exhale, give out
Frieze-Dennison Vergil
Could not find exspirasset in Logeion dictionaries.
exspirasset Verb: pluperfect active subjunctive 3rd singular of exspiro
- Act., to breathe out, to emit, to blow out, to exhale, give out: animam pulmonibus, Lucil. ap. Non. 38, 27: animam medios in ignes, Ov. M. 5, 106: auras, id. ib. 3, 121: flumen sanguinis de pectore, Lucr. 2, 354; cf.: flammas pectore, Verg. A. 1, 44: odorem de corpore, Lucr. 4, 124: sonos per saxa (unda), Sil. 9, 285: colorem (uniones), Plin. 9, 35, 56, § 115.—
- B Poet. transf.: cadavera vermes, i.e. send forth, produce, Lucr. 3, 720: silva comas tollit fructumque exspirat in umbras, i.e. spreads out into foliage, Stat. S. 5, 2, 70.—
- C Exspirare animam, to expire, die, Gell. 3, 15 init.—
- II Neutr.
- A To rush forth, come forth, be exhaled.
- 1 Lit.: per fauces montis ut Aetnae Exspirent ignes, Lucr. 6, 640: ignis foras (with exire in auras), id. 6, 886: vis fera ventorum, Ov. M. 15, 300: halitus Averni, Val. Fl. 4, 493: unguenta, evaporate, Plin. 13, 3, 4, § 20: vis, Lucil. ap. Non. 38, 30.—*
- 2 Trop.: irae pectoris exspirantes, Cat. 64, 194.—
- B To breathe one's last, to expire.
- I Lit.: ut per singulos artus exspiraret, Sall. H. 1, 30 Dietsch.: atram tundit humum exspirans, Verg. A. 10, 731: ubi perire jussus exspiravero, Hor. Epod. 5, 91: inter primam curationem exspiravit, Liv. 2, 20, 9: inter verbera et vincula, id. 28, 19, 12: extremus exspirantis hiatus, Quint. 6, 2, 31; 9, 2, 73; Sen. Ep. 99, 27; Curt. 3, 5, 4; Suet. Tib. 21; id. Claud. 23; Val. Max. 4, 5, 6; Plin. 7, 36, 36, § 122.— Pass. impers.: quoniam membranā cerebri incisā statim exspiretur, Plin. 11, 37, 67, § 178: exspiravit aper dentibus apri, Juv. 15, 162.—
- 2 Trop., to expire, perish, come to an end, cease: si ego morerer, mecum exspiratura res publica erat, Liv. 28, 28, 11: libertate jam exspirante, Plin. Pan. 57, 4: ne res publica exspiraret, Val. Max. 3, 2, 18: criminis causa exspirat, becomes extinct, ceases, Dig. 48, 17, 1 fin.; 24, 3, 19: prior obligatio, ib. 45, 1, 58.
I tr., ¶ 1 rendre par le souffle, souffler, exhaler : animam Ov. M. 5, 106, rendre lʼâme, cf. Virg. En. 11, 883 ¶ 2 laisser échapper, rendre : flumen sanguinis de pectore Lucr. 2, 354, laisser échapper de sa poitrine un flot de sang ; cadavera vermes exspirant Lucr. 3, 720, les cadavres donnent naissance à des vers.
II intr., ¶ 1 sʼexhaler, sortir, sʼéchapper : per fauces montis Ætnæ exspirant ignes Lucr. 6, 640, par les bouches de lʼEtna des feux sʼexhalent : expirantes pectoris iræ Catul. 64, 194, les colères sʼexhalant du cœur || unguenta exspirant Plin. 13, 4, les parfums sʼévaporent ¶ 2 rendre le dernier soupir, mourir, expirer [pr. et fig.] : mecum exspiratura res publica erat ? Liv. 28, 28, 11, la république devait-elle expirer avec moi ? cf. Virg. En. 11, 731 ; Juv. 15, 162 ¶ 3 expirer [en parl. dʼun terme], finir, être périmé : Paul. Dig. 45, 1, 58.
- 1. sterven [inter verbera]; metaf. vergaan, in vergetelheid raken; ➤ exspirante iam libertate;
- 2. (poët.) uitgeademd worden, losbarsten; ➤ vis ventorum exspirat; exspirant ignes; exspirantes pectoris irae;
- 3. (jur.) aflopen.
出氣。呼出。斷氣。 — corpore gravem odorem 身喷臭氣。Exspiravit libertas 不復自主。
Suggest a Translation
See an image
- to breathe out, emit, blow out, exhale, give out: medios animam in ignīs, O.: flammas pectore, V.: Vis ventorum Exspirare aliquā cupiens, escape, O.—To breathe one's last, expire: exspirans Adloquitur, with her last breath, V.: ubi exspiravero, H.: inter primam curationem, L.: in pugnā, L.: dentibus apri, Iu. —Fig., to expire, perish, come to an end, cease: mecum exspiratura res p. erat, L.
-
…et furias Aiacis Oilei Ipsa, Iovis rapidum iaculata e nubibus ignem, disiecitque rates evertitque aequora ventis, illum expirantem transfixo pectore flammas turbine corripuit scopuloque infixit acuto. Ast ego, quae divom incedo regina, Iovisque et soror…
Vergil, Aeneid
-
…qui habet dissolvit. quapropter memoriam vestri benefici colam benivolentia sempiterna, ; nec tantum ; dum anima exspirabo mea, sed etiam cum me ; vita defecerit, illa ; monumenta vestri in me benefici permanebunt…
Cicero, post Reditum ad Populum
-
…et taetro concrescere odore bitumen, denique ubi argenti venas aurique secuntur, terrai penitus scrutantes abdita ferro, qualis expiret Scaptensula subter odores quidve mali fit ut exalent aurata metalla quas hominum reddunt facies qualisque colores nonne vides audisve perire…
Lucretius, De Rerum Natura
-
…lenibus auris magnanimum ad Minoa venit sedesque superbas. hunc simul ac cupido conspexit lumine virgo regia, quam suavis exspirans castus odores lectulus in molli complexu matris alebat, quales Eurotae progignunt flumina myrtos aurave distinctos educit verna colores ,…
Catullus, Carmina
-
…Non est confessio nisi cum accusator eruit, negat rea, tortor expressit. Fertur quaedam uiso contra spem filio expirasse. si ad mortem agit matres magnum gaudium, quid magnus dolor Mater, habes non mediocre solatium uides aliquid…
Seneca the Elder, Excerpta Controversiae
-
…reum ex procuratione a tiberio principe accersitum, in summa desperatione suco porri ad trium denariorum argenteorum pondus hausto confestim expirasse sine cruciatu. ampliorem modum negant noxium esse. alium ad multa ruris praecipue medicamenta prodesse creditur. tenuissimis et…
Pliny the Elder, Natural History
-
…etiam ac tertio die, praeclusis videlicet conditorii foribus, ut quisquis ex notis ignotisque ad monumentum venisset, putaret expirasse super corpus viri pudicissimam uxorem. Ceterum delectatus miles et forma mulieris et secreto, quicquid boni per facultates poterat…
Petronius, Satyricon, Fragmenta, and Poems
-
…consedimus aruis. lucus iners iuxta Stygium pallentibus umbris seruabat sine sole nemus, crassusque per auras halitus erumpens taetrum expirabat odorem. intus dira domus curuoque immanis in antro sub terra specus et tristes sine luce tenebrae. horror mente…
NA, Silius Italicus, Corpus Poetarum Latinorum. Vol. 3, ed. W. C. Summers, 1905
-
…alto caeditur ; attendunt cunei, spectatur Achaeis ille magis, crebro dum lumina pulveris haustu obruit et prensa vovet exspirare corona. ei mihi quod tantum patrias ego vertice frondes solaque Chalcidicae Cerealia dona coronae te sub teste tuli qualem…
Statius, P. Papinius, Silvae