exspecto

Antonius exspectabat quidnam esset actura
Antonius was waiting to see what she would do multis de causis maiorem Galliae motum exspectat
for many reasons he was expecting greater rebellion in Gaul

exspectō, āvī, ātus, 1, a. and n.: to look out for; to expect, wait for, 4.134; await, 6.614; tarry, linger, delay, 4.225; p., exspectātus, a, um, much looked for; much desired, 2.283; expected, trusted.

ex-specto (expect-), āvi, ātum, 1, v. a.,

• to look out for a thing (syn.: prospecto, opperior, maneo, moror, praestolor).
• • • 1 Objectively, to await, expect something that is to come or to take place, to be waiting for, etc. (very freq. and class.). —Constr. with the acc., with rel.-clauses, with dum, si, ut, quin, or absol.; very rarely with object-clause.
  • A In gen.
  • • 1 With acc.: caritatem, Cato R. R. 3, 2: alicujus mortem, Plaut. As. 3, 1, 28 (531): cum ea Scipio dixisset silentioque omnium reliqua ejus exspectaretur oratio, Cic. Rep. 2, 38: injurias, id. ib. 1, 5: transitum tempestatis, id. Att. 2, 21, 2: adventum alicujus, Caes. B. G. 1, 27, 2; 2, 16, 2: eventum pugnae, id. ib. 7, 49 fin.: scilicet ultima semper Exspectanda dies homini est, Ov. M. 3, 136: cenantes haud animo aequo Exspectans comites, i. e. waiting till they have done eating, Hor. S. 1, 5, 9 et saep.; cf.: exspectandus erit annus, I must wait a year, Juv. 16, 42. —
    • 2 With relative and esp. interrogative clauses: exspectabat populus atque ora tenebat rebus, utri magni victoria sit data regni, Enn. ap. Cic. Div. 1, 48, 107 (Ann. s. 90, ed. Vahl.): exspecto, quo pacto, etc., Plaut. Poen. 4, 1, 1 (817): exspecto, quid ad ista, Cic. Tusc. 4, 20, 46; id. Verr. 2, 2, 38, § 92: quid hostes consilii caperent, exspectabat, Caes. B. G. 3, 24, 1: exspectante Antonio, quidnam esset actura, Plin. 9, 35, 58, § 121: ne utile quidem, quam mox judicium fiat, exspectare, Cic. Inv. 2, 28, 85; so, quid exspectas quam mox ego dicam, etc., id. Rosc. Com. 15, 44: et, quam mox signis collatis dimicandum sit, in dies exspectet, Liv. 34, 11, 4; 3, 37, 5: exspectans, quando, etc., Quint. 11, 3, 159.—
    • 3 With dum, si, ut, etc.: ne exspectetis meas pugnas dum praedicem, Plaut. Truc. 2, 6, 1 (482): ne exspectemus quidem, dum rogemur, Cic. Lael. 13, 44: exspectas fortasse, dum dicat, etc., id. Tusc. 2, 7, 17: exspectare, dum hostium copiae augerentur, Caes. B. G. 4, 13, 2: nec dum repetatur, exspectat, Quint. 4, 2, 45: Caesar non exspectandum sibi statuit, dum, etc., Caes. B. G. 1, 11 fin.; cf.: nec vero hoc loco exspectandum est, dum, etc., Cic. Ac. 2 (Luc.), 7, 19: rusticus exspectat, dum defluat amnis, Hor. Ep. 1, 2, 42: jam dudum exspecto, si tuum officium scias, Plaut. Poen. prol. 12: exspecto si quid dicas, id. Trin. 1, 2, 61 (99): hanc (paludem) si nostri transirent, hostes exspectabant, Caes. B. G. 2, 9, 1; id. B. C. 2, 34, 1: nisi exspectare vis ut eam sine dote frater conlocet, Plaut. Trin. 3, 3, 7 (735): mea lenitas hoc exspectavit, ut id quod latebat, erumperet, Cic. Cat. 2, 12, 27: nisi forte exspectatis ut illa diluam, quae, etc., id. Rosc. Am. 29, 82: neque exspectant, ut de eorum imperio ad populum feratur, Caes. ib. 1, 6, 6: quare nemo exspectet, ut, etc., Quint. 7, 10, 14; Liv. 23, 31, 7; 26, 18, 5; 35, 8, 5 al.—Pass. impers.: nec ultra exspectato, quam dum Claudius Ostiam proficisceretur, Tac. A. 11, 26 fin.: cum omnium voces audirentur, exspectari diutius non oportere, quin ad castra iretur, Caes. B. G. 3, 24 fin.—
    • 4 Absol.: comites ad portam exspectare dicunt, Cic. Fam. 15, 17, 1: diem ex die exspectabam, ut statuerem, quid esset faciendum, id. Att. 7, 26, 3: exspectent paullum et agi ordine sinant, Quint. 4, 5, 19.—
    • 5 With object-clause: cum expectaret effusos omnibus portis Aetolos in fidem suam venturos, Liv. 43, 22, 2 Weissenb. ad loc.: venturum istum, Aug. Conf. 5, 6.—*
  • B Transf., of an abstract subject, like maneo, to await: seu me tranquilla senectus Exspectat seu, etc., Hor. S. 2, 1, 58.
• II To look for with hope, fear, desire, expectation, to hope for, long for, expect, desire; to fear, dread, anticipate, apprehend.
• • • 1 With acc.: reliquum est, ut tuam profectionem amore prosequar, reditum spe exspectem, Cic. Fam. 15, 21 fin.; cf.: quod magna cum spe exspectamus, id. Att. 16, 16 E. fin.: ego jam aut rem aut ne spem quidem exspecto, id. ib. 3, 22 fin.: magnum inceptas, si id exspectas, quod nusquam'st, Plaut. Curc. 1, 2, 56 (151): quam (rem) avidissime civitas exspectat, Cic. Phil. 14, 1, 1: longiores (epistolas) exspectabo vel potius exigam, id. Fam. 15, 16, 1: finem laborum omnium, Caes. B. G. 7, 85, 4: illum ut vivat, optant, meam autem mortem exspectant scilicet, to wish, Ter. Ad. 874: fama mortis meae non accepta solum sed etiam exspectata est, Liv. 28, 27, 9; cf. in the pun with I.: cum Proculeius quereretur de filio, quod is mortem suam exspectaret, et ille dixisset, se vero non exspectare: Immo, inquit, rogo exspectes, Quint. 9, 3, 68 Spald.: nescio quod magnum hoc nuntio exspecto malum, dread, Ter. Phorm. 193: mortem, id. Hec. 422: multis de causis Caesar majorem Galliae motum exspectans, Caes. B. G. 6, 1, 1: 7, 43 fin.—With a personal object: pater exspectat aut me aut aliquem nuntium, Plaut. Capt. 2, 3, 22 (382): ite intro, filii vos exspectant intus, id. Bacch. 5, 2, 86 (1205): hic ego mendacem usque puellam Ad mediam noctem exspecto, Hor. S. 1, 5, 83; cf. Ov. M. 14, 418: video jam, illum, quem exspectabam, virum, cui praeficias officio et muneri, Cic. Rep. 2, 42.—
    • 2 Aliquid ab (rarely ex) aliquo (a favorite expression of Cicero): a te hoc civitas vel omnes potius gentes non exspectant solum, sed etiam postulant, Cic. Fam. 11, 5, 3; cf. id. ib. 3, 10, 1: dixi Servilio, ut omnia a me majora exspectaret, id. ib. 3, 12, 4: alimenta a nobis, id. Rep. 1, 4: ab aliquo gloriam, id. ib. 6, 19 fin.: tristem censuram ab laeso, Liv. 39, 41, 2: ut ex iis (proletariis) quasi proles civitatis exspectari videretur, Cic. Rep. 2, 22, 40.—
    • 3 Aliquid ab or ex aliqua re (rare): aliquid ab liberalitate alicujus, Caes. B. C. 2, 28, 3: dedecus a philosopho, id. Tusc. 2, 12, 28: omnia ex sua amicitia, id. ib. 3, 60, 1.—
    • 4 Aliquid aliquem (very rare): ne quid exspectes amicos, quod tute agere possies, Enn. ap. Gell. 2, 29; Sat. v. 38 Vahl.—
    • 5 With object-clause: quid mihi hic adfers, quam ob rem exspectem aut sperem porro non fore? Ter. Phorm. 1025: exspecto cupioque te ita illud defendere, Cic. Verr. 2, 3, 64, § 151.—With inf. alone (cf. cupio), Front. ad Ver. Imp. p. 137, ed. Rom.—
    • 6 Absol. (very rare): cum mihi nihil improviso, nec gravius quam exspectavissem pro tantis meis factis evenisset, Cic. Rep. 1, 4: aliquando ad verum, ubi minime exspectavimus, pervenimus, Quint. 12, 8, 11.—
  • B Poet. transf., of an abstr. subject, to have need of, require: silvarumque aliae pressos propaginis arcus Exspectant, Verg. G. 2, 27: neque illae (oleae) procurvam exspectant falcem rastrosque tenaces, id. ib. 2, 421; cf.: lenta remedia et segnes medicos non exspectant tempora mea, Curt. 3, 5, 13.
• —Hence, exspectātus (expect-), a, um, P. a. (acc. to II.), anxiously expected, longed for, desired, welcome (class.): carus omnibus exspectatusque venies, Cic. Fam. 16, 7; cf.: venies exspectatus omnibus, id. ib. 4, 10, 1; Plaut. Most. 2, 2, 11 (441): quibus Hector ab oris exspectate venis? Verg. A. 2, 282: sensi ego in exspectatis ad amplissimam dignitatem fratribus tuis, who were expected to arrive at the highest dignities of the state, Cic. de Sen. 19, 68: ubi te exspectatum ejecisset foras, i. e. whose death is waited, longed for, Ter. Ad. 109 Ruhnk.—Comp.: nimis ille potuit exspectatior venire, Plaut. Most. 2, 2, 12 (442).—Sup.: adventus suavissimus exspectatissimusque, Cic. Att. 4, 4 a: litterae, id. Fam. 10, 5, 1: triumphus, Hirt. B. G. 8, 51 fin.—
• • • • b In the neutr. absol.: quis non diversa praesentibus contrariaque exspectatis aut speret aut timeat? Vell. 2, 75, 2: hosti Ante exspectatum positis stat in agmine castris, before it was expected, Verg. G. 3, 348; so, ante exspectatum, Ov. M. 4, 790; 8, 5; Sen. Ep. 114: ille ad patrem patriae exspectato revolavit maturius, than was expected, Vell. 2, 123, 1.

ex-specto (expecto), āvī, ātum, āre, nach einem Ggstde. aus- od. aufschauen, einem Ggstde. entgegensehen, entgegenharren, I) objektiv auf etwas, was kommen, eintreten, geschehen soll, warten, es abwarten, erwarten, dessen gewärtig sein, 1) im allg.: α) m. Acc.: caritatem, Cato: alcis adventum, eventum pugnae, Caes.: transitum tempestatis, Cic.: alius alium exspectantes, Sall.: u. (m. dopp. Acc.) alius alium principem (als Vorgänger) exspectantes, Sall. hist. fr. 1, 40 (45), 20. – v. Lebl., cum aures extremum semper exspectent, Cic. or. 199. – Partiz. Perf. im Abl. absol., nec ultra exspectato, Tac. ann. 12, 7 (vgl. unten no. γ). – Partiz. Perf. subst., ante exspectatum, eher als man erwartete od. dachte (als du erwartetest od. dachtest), Verg. georg. 3, 348. Ov. met. 4, 790 u. 8, 5. Sil. 2, 31. Sen. ep. 114, 17: exspectato ocius od. maturius, schneller (früher), als man erwartet hatte, Vell. 2, 122, 2 H. u. 123, 2: im Plur., diu exspectata vix ad clausulas redeunt, Sen. ep. 114, 16: quis non diversa praesentibus contrariaque exspectatis aut speret aut timeat? Vell. 2, 75, 3. – β) m. folg. indir. Fragesatz: exspecto, quo pacto etc., Plaut.: exspecto, quid tribunus plebis... excogitet, Cic.: exspectantibus cunctis, quid deinde esset imperaturus, Curt.: exsp., quam mox etc., Cic. u. Liv. (vgl. Gronov Liv. 34, 11, 4): exsp., quando etc., Quint. – γ) m. folg. dum, donec, quoad, si: exspectas fortasse, dum dicat etc., Cic.: an exspectatis dum exercitu rursus admoto ferro atque flammā urbem invadat? Sall. fr.: nec ultra exspectato (Abl. absol.), quam dum proficisceretur, Tac. ann. 11, 26: exspectaret, quoad Alexandri filius regnum adipisceretur, Nep. – si exspectasses, donec me consuleres etc., Traian. in Plin. ep. – hanc (paludem) si nostri transirent, hostes exspectabant, Caes. (vgl. Schneider Caes. b. G. 2, 9, 1). – δ) m. folg. ut u. Konj. (s. Brix Plaut. trin. 735. Fabri Liv. 23, 31, 7. Haase zu Reis. Vorl. A. 483), nisi exspectare vis, ut eam sine dote frater nuptum collocet, Plaut.: nisi forte expectatis, ut illa diluam, Cic.: neque exspectant, ut de eorum imperio ad populum feratur, Caes.: exspectasse se, ut etc., Liv.: v. Lebl., mea lenitas hoc exspectavit, ut etc., Cic. Cat. 2, 27. – ε) m. folg. ne u. Konj.: exspecta, ne iniuriam illi facias appellando, Sen. de ben. 5, 20, 6. – ζ) non exsp. m. folg. quin u. Konj.: exspectari diutius non oportere, quin ad castra iretur, Caes. b. G. 3, 24, 5. – η) absol. = warten, verziehen, sich verweilen, ad portam, Cic.: paulum, Quint. – qui Carthagine exspectat, Verg. – 2) insbes.: a) ausharren, bis jmd. mit etwas fertig od. bis etwas zu Ende ist, jmd. od. etw. abwarten, aushalten, oratores multas horas, ausharren, bis die R. fertig plädiert haben, Cic. de or. 1, 166: cenantes haud animo aequo comites, warten, bis die B. mit Essen fertig sind, Hor. sat. 1, 5, 8: quinque in Verrem libros, den Vortrag der f. B. geduldig anhören, Tac. dial. 20: senectus eius exspectabatur, man wartete es ab, bis er im hohen Alter starb, Tac. ann. 16, 9: v. Lebl., exspectavere eum fata, dum... impleret, das V. gab ihm Frist, bis er usw., Curt. 10, 5 (18), 36. – b) übtr., von Lebl., α) verlangen, erheischen, silvarum aliae pressos propaginis arcus exspectant, Verg. georg. 2, 27: neque illae (oleae) procurvam exspectant falcem, ibid. 2, 421. Vgl. Curt. 3, 5 (13), 13. – β) jmd. erwarten = jmdm. bevorstehen, ubi nos uberrima victoriae praemia exspectant, Curt. 6, 3 (7), 5: seu me tranquilla senectus exspectat, seu etc., Hor. sat. 2, 1, 58. – II) subjektiv, mit Spannung, Verlangen, Hoffnung od. Furcht einem Ggstde. entgegensehen, etw. erwarten = auf etw. gespannt sein, harren, etw. vermuten, hoffen, erhoffen, sehnlichst wünschen, ersehnen, befürchten, auch zu gewärtigen haben, entgegensehen, α) m. Acc.: pater exspectat me aut aliquem nuntium, Plaut.: vide iam illum, quem exspectabam, virum, Cic.: longiores epistulas exspectabo vel potius exigam, Cic.: etsi litterae tuae recte sperare iubent, tamen exspecto recens aliquid, Cic. – meam exspectant mortem, wünschen, Ter.: u. so exsp. testamenta, Cic.: complexus meos ardenter, Apul. met. 10, 19; vgl. Ruhnken Rutil. Lup. p. 20. Drak. Liv. 28, 27, 9. – malum, Ter.: poenam, Verg.: paria praemio damna, Plin. pan.: graviora, Curt.: mortem, Ter. u. Sen.: maiorem Galliae motum, Caes. Vgl. Ruhnken Ter. Phorm. 1, 4, 16. – β) alqd ab od. ex m. Abl.: praemia ab se exspectarent, Caes.: a te hoc civitas vel potius omnes gentes non exspectant solum, sed etiam postulant, Cic. – proletarios nominavit, ut ex iis quasi proles civitatis exspectari videretur, Cic.: ut ex sua amicitia omnia exspectarent et ex praeteritis suis officiis reliqua sperarent, Caes. – γ) m. dopp. Acc., ne quid exspectes amicos, quod tute agere possies, Enn. sat. 58. – δ) m. folg. Acc. u. Infin.: Luna expectans Hadriam se itiner longum sermone levare, Varro sat. Men. 421: cum exspectaret effusos omnibus portis Aetolos in fidem suam venturos (esse), Liv. 43, 22, 2: exspecto cum magno fenore vitia reditura (esse), Sen. ep. 25, 3: nimis extento desiderio venturum (esse) exspectabam istum, Augustin. conf. 5, 6 (u. so Augustin. de civ. dei 18, 45 extr.; serm. 389, 3): mit spero verb., quid mi hic affers, quam ob rem exspectem aut sperem porro non fore? Ter. Phorm. 1025: mit cupio verb., quod ego exspecto cupioque te ita illud defendere, Cic. Verr. 3, 151. – ε) m. folg. Infin.: nunc exspecto cognoscere ex tuis litteris, quantum etc., Fronto ad Ver. imp. 2, 6. p. 133, 9 N.: exspectas a me audire consilium dei, Augustin. serm. 311, 12 (u. so ibid. 211, 6 u. 393): omnibus iam in consilio exspectantibus audire, si etc., Dict. 5, 1. – ζ) m. folg. Fragesatz, exspectando exedor misere (ich vergehe jämmerlich vor Erwartung), quomodo etc., Plaut. Epid. 320. – η) scheinbar absol.: nec gravius quam exspectavissem... evenisset, Cic.: ad verum, ubi minime exspectavimus, pervenimus, Quint.

exspectō (7) (expectō), āvī, ātum, āre, tr., ¶ 1 attendre : adventum alicujus Cæs. G. 1, 27, 2 ; eventum pugnæ Cæs. G. 7, 49, 3, attendre lʼarrivée de qqn, lʼissue du combat || [part. à abl. abs. neutre] : nec ultra exspectato Tac. Ann. 12, 7, et sans attendre davantage ; [part. n. pris subst^t ] v. exspectatus || [avec interr. ind.] : quid hostes consilii caperent, exspectabat Cæs. G. 3, 24, 1, il attendait de voir quelle résolution prendraient les ennemis, cf. Cæs. G. 6, 39, 2 ; Cic. Verr. 2, 2, 92 ; Com. 44 ; Inv. 2, 85 || [avec dum (donec, quoad) ] : exspectas fortasse, dum dicat Cic. Tusc. 2, 17, tu attends peut-être quʼil dise, cf. Cic. Læl. 44 ; Ac. 2, 19, etc. || [avec si = pour le cas où] : Pl. Pœn. 12 ; Cæs. G. 2, 9, 1 ; C. 2, 34, 1, etc. || [avec ut ] attendre que : nisi forte exspectatis, ut diluam Cic. Amer. 82, à moins que par hasard vous nʼattendiez que je réfute ; sʼattendre que : Liv. 26, 18, 5 || [avec négation et quin ] : exspectari diutius non oportere, quin... iretur Cæs. G. 3 24, 5, quʼil ne fallait pas attendre plus longtemps de (tarder plus longtemps à) marcher... || [pris abs^t ] : ad portam Cic. Fam. 15, 17, 1, attendre près de la porte ¶ 2 attendre [avec idée dʼespoir ou de crainte]: aliquid spe Cic. Fam. 15, 21, 5 ; magna cum spe Cic. Att. 16, 16 e, 16, espérer qqch., souhaiter vivement qqch. ; aliquid avidissime Cic. Phil. 14, 1, attendre qqch. avec la plus vive impatience ; majorem Galliæ motum exspectans Cæs. G. 7, 43, 5, redoutant (sʼattendant à) un plus grand soulèvement de la Gaule, cf. G. 6, 1, 1 || video jam illum, quem exspectabam, virum cui præficias officio Cic. Rep. 2, 69, je vois maintenant quels devoirs tu imposes à cet homme, dont jʼattendais que tu parles || aliquid ab aliquo Cic. Fam. 11, 5, 3 ; Rep. 1, 8, etc.; Cæs. G. 7, 34, 1 ; ex aliquo Cic. Rep. 2, 40 ; ab aliqua re Cæs. C. 2, 28, 3 ; ex aliqua re Cæs. C. 3, 60, 1, attendre qqch. de qqn, de qqch. || [avec prop. inf.] : exspectabat eos in fidem suam venturos Liv. 43, 22, 2, il sʼattendait à les voir se soumettre à lui, cf. Sen. Ep. 25, 3 || [avec inf.] : exspecto cognoscere... Fronto Ep. ad L. Ver. 2, 6, p. 133, 9, je désire apprendre..., cf. Aug. Serm. 311, 12, etc.

exspecto . v. expecto.


Suggest a Translation
See an image

ex-spectō or expectō āvī, ātus, āre,

• to look out for, await, wait for: diem ex die, ut statuerem: alius alium exspectantes, S.: eventum pugnae, Cs.: ultima semper Exspectandi dies homini est, O.: cenantes comites, i. e. till they have done eating, H.: seu me tranquilla senectus Exspectat, H.: exspectandus erit annus, I must wait a year, Iu.: quid velis, await your pleasure, T.: utri victoria sit data regni, Enn. ap. C.: quid hostes consili caperent, Cs.: quam mox comitia edicerentur, L.: dum cognatus veniret, T.: dum hostium copiae augerentur, Cs.: exspectem, libeat dum proelia Turno pati?V.: exspectavere eum fata, dum, etc., respited him, Cu.: quoad ne vestigium quidem relinquatur: si nostri transirent, hostes exspectabant, Cs.: mea lenitas hoc exspectavit, utid erumperet: exspectaverant, uti consul comitia haberet, L.: exspectari diutius non oportere, quin iretur, there should be no delay in going, Cs.: Karthagine qui nunc Exspectat, loiters, V.: cum expectaret Aetolos in fidem suam venturos, L.—To hope for, long for, expect, desire, anticipate, fear, dread, apprehend: ubi te expectatum eiecisset foras, after waiting in hope of your death, T.: (rem) avidissime: finem laborum, Cs.: fama mortis meae exspectata est, L.: nescio quod exspecto malum, dread, T.: miseriis suis remedium mortem, S.: qui classem exspectabant, whose minds were fixed on, Ta.: Exspectate solo Laurenti, V.: ex suā amicitiā omnia: a te hoc: quae (pauca) ab suā liberalitate, Cs.: quam ob rem exspectem non fore?T.: te ita illud defendere: Silvarumque aliae pressos propaginis arcūs Exspectant, await, (for their growth), i. e. need, V.