facies
facies, appearance, form, figure, shape, build
BWL
before Vesuvius changed the appearance of the place
only humans have faces; the remaining beings have a mouth or a beak
Frieze-Dennison Vergil
- I Orig., make, form, configuration, figure, shape.
- A In gen. (= universa corporis forma; cf.: figura, species): Quidam faciem esse hominis putant os tantum et oculos et genas, quod Graeci προσωπον dicunt: quando facies sit forma omnis et modus et factura quaedam corporis totius, etc., Gell. 13, 29: Sardinia in Africo mari facie vestigii humani, Sall. H. ap. Gell. l. l.; Plaut. Poen. 5, 2, 151 (1111) sq.; cf. Non. 52, 27 sq.: non est formosa, cujus crus laudatur aut brachium, sed illa, cujus universa facies admirationem singulis partibus abstulit, Sen. Ep. 33; cf. Lucr. 5, 1169 sq.; Hor. S. 1, 2, 87.—
- 2 Of things: Dae. Dicito, quid insit, et qua facie, memorato onmia ... Pa. Sunt crepundia. Dae. Qua facie sunt? Plaut. Rud. 4, 4, 105 (1149) and 111: curvata in montis faciem circumstetit unda, Verg. G. 4, 361: haec facies Trojae, cum caperetur, erat, Ov. Tr. 1, 3, 26; cf. urbium, Plin. Ep. 2, 17 fin.: antequam Vesuvius faciem loci verteret, Tac. A. 4, 67: arboris, Plin. 12, 14, 31, § 55: vehiculi, Gell. 15, 30, 3: alia illi caeli, Plin. 6, 17, 21, § 58: ossa contusa in faciem pulveris, Gell. 10, 18, 3: longa quibus facies ovis erit, Hor. S. 2, 4, 12 et saep. —
- 3 Prov.: verte omnes tete in facies, i. e. resort to every expedient (an expression borrowed from, and alluding to, the changes of Proteus), Verg. A. 12, 891.—
- B In partic., face, visage, countenance (most freq. in class. Lat.; syn.: os, vultus, frons, lineamenta): facies homini tantum: ceteris os aut rostra, Plin. 11, 37, 51, § 138: in facie vultuque nostro cum sint decem aut paulo plura membra, etc., id. 7, 1, 1, § 8: non quaeruntur ea, quae nobis non possumus fingere, facies, vultus, sonus, Cic. de Or. 1, 28, 127: prorsus in facie vultuque vecordia inerat, Sall. C. 15, 5: qua facie, qua statura, Cic. Phil. 2, 16, 41: uretur facies; urentur sole capilli, Tib. 1, 9, 15: cf. id. 1, 5, 43: sumit utrumque Inde habitum facies, Juv. 9, 20: peregrina, Plaut. Ps. 4, 2, 9 (964); cf.: affers faciem novam, Cic. Fl. 29, 70: liberali (homo), Ter. Eun. 473: egregiā (virgo), of rare beauty, id. Phorm. 100: hispida, Hor. C. 4, 10, 5: cicatricosa, Quint. 4, 1, 61: adversa, id. 2, 13, 9: curvo nec faciem litore demovet, Hor. C. 4, 5, 14: de facie quidem nosti, Cic. Pis. 32, 81: recta facie loqui, i.e. boldly, Juv. 6, 401 et saep.—Poet.: cura dabit faciem, facies neglecta peribit, a beautiful face, beauty, Ov. A. A. 3, 105.— Prov.: perfricare faciem, to lay aside shame, Plin. H. N. praef. § 4; cf. Quint. 11, 3, 160.
- II Trop., external form, look, condition, appearance (class.): set qua faciest tuus sodalis, Plaut. Capt. 3, 4, 113 (645); id. Rud. 2, 7, 7 (565): fateantur, in Maeandrii persona esse expressam faciem civitatis, Cic. Fl. 22, 13; cf.: (C. Popilius) senatus faciem secum attulerat auctoritatemque Populi Romani, id. Phil. 8, 8, 23: una senum facies, cum voce trementia membra, etc., Juv. 10, 198: quibus rebus immutata facies urbis erat, Sall. C. 31, 1: loci, Tac. A. 4, 67: formam quidem ipsam et tamquam faciem honesti vides, Cic. Off. 1, 5, 14; Quint. 3, 6, 88; 4, 1, 42 Spald.: quarum (causarum) varia ac nova semper est facies, id. 2, 4, 28: plures eloquentiae facies, id. 12, 10, 69: (inventiunculae) facie ingenii blandiuntur, id. 8, 5, 22: nec ulla facies mali erat, Curt. 3, 11, 22: ad istam faciem est morbus qui me macerat, has that form, is of such a nature, Plaut. Cist. 1, 1, 73 (73).—
- 2 In partic., in Tac. for the class. species, external appearance, as opposed to reality, a pretence, pretext; publici consilii facie (= specie), Tac. H. 2, 54; id. A. 13, 28; Amm.20, 5.—
- B Transf., poet. and in post-Aug. prose, for the class. aspectus, look, sight, aspect: quae scelerum facies? Verg. A. 6, 560: subita, Sil. 7, 367: decora, Plin. Pan. 56, 5: memoranda, id. ib. 35, 1: foeda, id. ib. 82, 8: vineae unam faciem contexunt, id. Ep. 5, 6, 9: exceptio, quae prima facie justa videatur, at first sight, Gai. Inst. 4, 1: prima facie, Dig. 16, 1, 13; Sen. Ep. 87, 1; id. Contr. 5, 10, 15.
notissimus es pietate, etsi non ~ie
sit praesens in spiritu qui absens est in ~ie
statura decens, vultu honorabilis, faciae [i. e. ~ie ] venustus, corde laetus
Heraldus quibusdam signis non ~ie recognitus
tu ergo cum mihi sanguine, quod ~ies ipsa convincit, junctus sis
disputat cum animo facies rebellis. / ‥ / ‥ / facies est alia pectoris quam pellis(
antequam esset mihi de ~ie notus abbas
luctuosum infortunium universam regionis ~iem turbidam reddidit
cum ‥ ex loci ~ie ‥ presentia preteritis compararem
cancellarius ‥ suspendit diocesim. ‥ fuit ‥ feda ~ies Eliensis ecclesie. ‥ corpora mortuorum per omnes vicos inhumata jaciuntur
~ies varias assumere
ponimus quod in copulatione, qua copulamur objecto beatifico, intellectus noster habet duas ~ies: unam superiorem, qua convertit se ad cognoscendum res in verbo, alteram inferiorem, qua convertit se ad videndum res in proprio genere
illa multarum ~ierum persona, egregius ille gentium magister
appellativa interioris hominis est facies ad denoscendum ipsum in merito et similiter ab aliis sicut exterior facies est exterioris hominis notificativa in persona et similiter ab aliis hominibus. Unde glossa super illud Cor. i 11 ‘ut ex [multarum ] personis facierum’ etc.: ‘multarum facierum’ id est discretorum meritorum et diversarum virtutum, ut ~ies Job fuit paciencia et ~ies David humilitas et ~ies Moysy mansuetudo
quis ‥ duas tabulas cornutamque ~iem [cf. ] aspectu incredulis inhabilem et horrendam ‥, ut Moyses, advexit?Exod. xxxiv 35
leones et ursi, apri quoque ac lupi qui, cetero corpore in ferarum natura manente, hominum ~ies habuerunt
vir nigro capillo, ~ie macilenta, naso adunco pertenui
in pallorem ~ies ejus immutata est
puer ‥ decoratus ex flavente cesarie et prolixa ~ie
~ies plana carens tumorositate significat ‥ discolum
tante ei venenositatis est et perniciei, quod nullus eandem recte in ~ie videre possit quin statim sine remedio expiraret
cisterna [] eat pulcra ~ies[ Exod. xxi ME: ]þe put is hire veire neb
sub quadam rupe apparet visibiliter caput et ~ies demonis, que ~ies multum est horribilis aspectu et vilis
inventum quippe dilectum deosculata est sinagoga in eis qui hunc ~ie ad ~iem in veritate assumptae carnis videre, qui cum eo ore ad os loqui meruerunt
ij leones magnos ~ie ad ~iem(v. 2
ut concedat nobis videre nos cito ~ie ad ~iem
[mens ] sibimet esse velut speculum dici potest in quo speculetur ut ita dicam imaginem ejus quam ~ie ad ~iem videre nequit
qui ‥ sanctam Withburgam ~ie ad ~iem aspexerant
ut ‥ ~ie ad ~iem eum videamus
videbunt Deum ~ie ad ~iem
conclusionem, sicuti est, ~ie ad ~iem experimentaliter demonstrare
hunc ulterius progredi ‥ mors obvia vetuit. praevenit autem ~iem Domini pia eleemosynarum caeterorumque bonorum actuum exsecutione
contigit, ut ‥ omnes ad illum concurrerent ac diligerent, ut regio schemate eruditi, in ~iebus aliorum doctiores apparerent
rex Johannes ‥ fecit omnes suspectos jurare ei fidelitatem, accipiens ab eisdem obsides speciales; nobiliores tamen ipsi regi obsides exigenti in ~iem denegarunt, dicentes ‥
legatus [ab omnibus ecclesiis duas prebendas ] a Francis sibi concedi instantissime postulavit; sed in ~ie negabantur postulata
in ~ie populi subito columba de celo candida descendens super caput ejus residebat
solutamque a lege prioris viri, in ~ie ecclesie, quadam, ut ita dicam, illicita licentia, ille mox suo accivit conjugio
R. ‥ eam sollempniter in ~ie ecclesie duxerat in uxorem
potestatem ‥ solvendi homines a peccatis, non quidem expellendo culpam ‥ ac remittendo debitum dampnacionis eterne, quia hoc operatur solus Deus, sed solummodo ostendendo homines esse solutos ‥ in ~ie ecclesie
omnes ‥ ocupantes bona ‥ defuncti ‥ palam et publice ‥ monui inducavi et solempniter in ~ie ecclesie nunciavi
solemniter in ~ie ecclesie ‥ in matrimonium copulavit
matrimonium ‥ in ~ie ecclesie solemnizatum
si matrimonium fuerit in ~ie ecclesie solemnizatum
occulendos se a ~ie regis
Brytones ab Anglis sicut a ~ie ignis fugiunt [AS: ]þa Walas flugon þa Englan swa fyr
si me reprobans ‥ ejicere proponit a ~ie clementie sue
quam gloriosa processio nos conducit a ~ie tribulantis [cf. ]Is. xix 20
duces regis ‥ ingenti proelio peremerunt; rex autem Ethelredus fugit a ~ie eorum
Willielmus ‥ sororem ‥ comitis impregnavit, quo facto, Willielmus a ~ie comitis fugiebat
ego sum Johannes, vox et propheta Altissimi, preivi ante ~iem ejus parare viam ejus
contra errores pseudopape ‥ ‘posui ~iem meam ut petram durissimam’ [] Is. l 7
advenerat ‥ monachus quidam ‥ transmissus a conventu, ut eis in ~iem resisteret
alterius partis fautores ‥ suppriori in ~ie resistentes
nostri ‥ licet improvisi ‥ genti predicte obviam exierunt et in ~ie eis viriliter restiterunt
Thome ‥ conanti ‥ manerium de Burstone ab ecclesia surripere ‥ tam potenter in ~iem restitit ‥ quod ‥ frustratus erat
erit ergo sancte sinodus [sic ] vel concilii legittima constitutio, pons idoneus, qui a ~ie machine levi allapsu descendit super iniquorum propugnacula
unum lampadem coram cruce in ~ie [(? ] Ecclesie predicte‘on the screen’
lego lm̃ [(i. e. ? lampadi ] sancte crucis in ~ie ecclesie unum mod’ ord’or lumini
totam ~iem, cum bona parte navis, augustissimi templi a Kynlos
comitem ‥ Stephanum ‥ edomare prima ~ie decreverunt
quid turpius quam si ad primam ~iem et primum introitum non offertur [missa ], aliam assumit faciem, immo tertiam et quartam, ut offeratur
dorsum versant et non ~iem
~iem ad locum quo tendunt, ad locum vero unde veniunt dorsa vertunt
cum ‥ rotuli precedentis primam ~iem legendo transieritis
iam enim nivis erat super ~iem terrae
a ~ie terre
~ies celi serenatur ab oriente
totam terre ~iem a Tyro usque Jerusalem
celi ~iem ‥ aer illustrat
do sine numero, do sine modio, / terrarum faciem nummis operio
vela ventus prosper imbuit, abyssi ~ies [cf. ] operitur navibusGen. i 2
inest item stellis vigor ex suorum effectuum locis, velud est domus, principatus, terminus, ~ies atque trigonalitas
~ies autem signorum sic distinguuntur: unumquodque signum dividitur in tres partes equales, et unaqueque constat ex 10 gradibus, que vocantur ~ies et alio nomine decani. quarum ~ierum initium est a primo gradu Arietis et dicitur Martis. secunda est usque ad vigesimum et dicitur ~ies Solis, qui succedit Marti in ordine circulorum ‥ et sic de ceteris [etc. ]
~ies autem planetarum sic patent. unumquodque signum dividitur in 30 gradus; divide ergo 30 in 3 partes equales, et erunt in unaquaque parte 10 gradus, qui dicitur una ~ies
~ies
talis quidem nuper erat ~ies mundi, cum ab aquilone et occidente in orientem irrupisset, et austrum maximam, ut videbatur, partem dejectura stellarum
ad virginale monumentum velut in extasi ~ie tenus proicitur
jacuit puer ~ietenus
quam [feminam ] iccirco vir sanctus ~ietenus nosse voluit
letitiam ~ietenus pretendens
Cerdic et Cinric ‥ in ipso anno ~ietenus coeperunt regnare
cujus regnum invadens Cynulf abstraxit ab eo, et sapientes totius partis occidentalis ~ietenus traxit cum eo
➳ anciens gén. sing. : facies et facii Quadr. Ann. 30 d. Gell. 9, 13, 11 ; 9, 14, 3 ; gén. pl. facierum Cat. d. Prisc. Gramm. 7, 95.
- 1. uiterlijke verschijning, uiterlijk, voorkomen [hominis; locorum];
- 2. gedaante, gestalte, vorm [arboris; vehiculi];
- 3. gezicht [rubida];
- 4. (poët.) knap gezicht;
- 5. (poët.) schoonheid, sierlijkheid [digna deā]; ➤ cura dabit faciem;
- 6. aard, verschijningsvorm, gesteldheid [laborum; scelerum]; ➤ non una pugnae facies de aanblik v.d. strijd wisselt; quā facie sunt?;
- 7. (Tac.) (uiterlijke) schijn; ➤ publici consilii facie onder de schijn van.
臉。容貌。外皮。— urbis 城勢。Sua quemque inscribit facies 人各其面。De facie eum noscere 已見其面。Vertere se in omnes facies 設各法。Confusa in pulveris faciem 已磨作麵。Faciem perfricare 失羞。Prima facie 初見。外皮。
Suggest a Translation
See an image
Solutamque a lege prioris viri, in Facie Ecclesiæ, quadam, ut ita dicam, illicita licentia, ille mox suo accivit conjugio.Formula nostris trita :
Se marier en Face de sainte Eglise.
Fascia, Tæniola transversa scuti gentilitii, Gall.
Videlicet scutum quadripartitum habens in superiori dextra et inferiori sinistra, in campo argenteo tres Facies rubeas, latas, manubriis brevibus rubeis.
Os gladii, Acies, Gall.
Dux autem ipse, quia juvenis fortis erat et levis, visis insidiis suæ mortis, viriliter manibus se defendens, atque horribilibus vocibus, evasit manus illorum, excussis crinibus aureis et Facie raspata.Vide Raspare.
aspetto (di astri) Gell
♢ gen. anche facĭes e facĭi, gen. pl. faciērum.
- 1 FAC-, appearance, form, figure, shape, build: decora (equorum), H.: faciem mutatus et ora, V.: parentis Anchisae, shade, V.: longa quibus facies ovis erit, H.: Adparent dirae facies, apparitious, V.: verte omnīs tete in facies, i. e. try every expedient, V.—A face, visage, countenance, look: non novi hominis faciem, know by sight, T.: egregia, of rare beauty, T.: insignis facie, V.: faciem eius ignorare, S.: in facie voltuque vecordia inerat, S.: mea laudata, beauty, O.: adfers faciem novam: (nymphe) Rara facie, O.: nec faciem litore demovet, H.: rectā facie loqui, boldly, Iu.: (volucris) armata, beaked, O.— Fig., external form, look, condition, appearance, aspect: senatus faciem secum attulerat P. R.: contra belli faciem, as if there were no war, S.: publici consilii facie, pretext, Ta.: urbis, S.: maris, V.: noctis, O.: arbos faciem simillima lauro, V.— A kind, sort, class: Quae scelerum facies?V.: laborum, V.: scelerum, V.: pugnae, Ta.
-
…cum deus inducta latas caligine terras occuluit tenuitque fugam rapuitque pudorem. Interea medios Iuno despexit in agros et noctis faciem nebulas fecisse volucres sub nitido mirata die, non fluminis illas esse, nec umenti sensit tellure remitti ; atque…
Ovid, Metamorphoses
-
…hic est qui huc pergit attat hic quidem est parasitus Gnatho Militis ducit secum una virginem dono huic. Papae Facie honesta mirum ni ego me turpiter hodie hic dabo Cum meo decrepito hoc eunucho. Haec superat ipsam Thaidem .…
Terence, Eunuchus
-
…mentem excitam vastabat. Igitur color ei exsanguis, foedi oculi, citus modo, modo tardus incessus prorsus in facie vultuque vecordia inerat. Sed iuventutem, quam, ut supra diximus, illexerat, multis modis mala facinora edocebat…
Sallust, Catilina
-
…; quae modo vena fuit, sub eodem nomine mansit ; inque brevi spatio superorum numine saxa missa viri manibus faciem traxere virorum, et de femineo reparata est femina iactu. Inde genus durum sumus experiensque laborum et documenta damus…
Ovid, Metamorphoses
-
…muniunt undique parietes atque insuper camera lapideis fornicibus iuncta ; sed incultu, tenebris, odore foeda atque terribilis eius facies est. In eum locum postquam demissus est Lentulus, vindices rerum capitalium, quibus praeceptum erat, laqueo gulam…
Sallust, Catilina
-
…primum cessit furor et rabida ora quierunt, incipit Aeneas heros Non ulla laborum, O virgo, nova mi facies inopinave surgit ; omnia praecepi atque animo mecum ante peregi. Unum oro quando hic inferni ianua regis dicitur ,…
Vergil, Aeneid
-
…quanto rapiat fortuna periclo tu tamen in nostro lenta timore venis ; et potes hesternos manibus componere crinis et longa faciem quaerere desidia, nec minus Eois pectus variare lapillis, ut formosa novo quae parat ire viro. at non…
Propertius, Elegies
-
…Quam insistam viam Incertus sum una haec spes est ; ubi ubi est, diu celari non potest. O faciem pulchram deleo omnes dehinc ex animo mulieres. Taedet quotidianarum harum formarum. Ecce autem alterum Nescio quid de amore…
Terence, Eunuchus
-
…percaluit solis, caenumque udaeque paludes intumuere aestu, fecundaque semina rerum vivaci nutrita solo ceu matris in alvo creverunt faciemque aliquam cepere morando. Sic ubi deseruit madidos septemfluus agros Nilus et antiquo sua flumina reddidit alveo aetherioque recens exarsit…
Ovid, Metamorphoses
-
…multo natorum sanguine Terram inmaduisse ferunt calidumque animasse cruorem, et, ne nulla suae stirpis monimenta manerent, in faciem vertisse hominum. Sed et illa propago contemptrix superum saevaeque avidissima caedis et violenta fuit scires e sanguine natos .…
Ovid, Metamorphoses