facetus
facetus, fine, courteous, polite, gentle
- I Lit. (very rare): nae illi sunt pedes faceti ac deliciis ingredienti molles, Brutus ap. Quint. 6, 3, 20: facetis victibus vivere, Plaut. Most. 1, 1, 43 (43).—
- II Trop.
- A Of behavior, fine, courteous, polite, gentle (very rare): vir facetus atque magnificus, Plaut. Most. 2, 2, 84 (514): mulier commoda et faceta, Ter. Heaut. 522: ut cuique est aetas, ita quemque facetus adopta, Hor. Ep. 1, 6, 55: est qui (ambulet tunicis) subductis usque facetus, i. e. who thinks to be very fine, id. S. 1, 2, 26.—
- B Of speech. *
- 1 Elegant, fine: molle atque facetum Vergilio annuerunt gaudentes rure Camenae, Hor. S. 1, 10, 44; cf.: decoris hanc et excultae cujusdam elegantiae appellationem (faceti) puto, Quint. 6, 3, 20.—
- 2 Merry, witty, jocose, humorous, facetious (the predominant signif. of the word).
- a Of persons: dulcem et facetum festivique sermonis atque in omni sermone simulatorem, quem εἴρωνα Graeci nominarunt, Socratem accepimus, Cic. Off. 1, 30, 108: elegantes, faceti, id. Brut. 16, 63: esse quamvis facetum atque salsum, id. de Or. 2, 56, 228: in altercando cum aliquo aculeo et maledicto facetus, id. Brut. 47, 173: imitatores et narratores faceti, id. de Or. 2, 54, 219: etiam quodam loco facetus esse voluisti, id. Phil. 2, 8, 20: conviva joco mordente facetus, Juv. 9, 10 et saep.—
- b Of inanim. and abstr. things: duplex omnino est jocandi genus: unum illiberale, petulans, flagitiosum, obscenum, alterum elegans, urbanum, ingeniosum, facetum, Cic. Off. 1, 29, 104: ironia faceta et elegans, id. Brut. 85, 292: faceta et urbana innumerabilia, id. de Or. 2, 56, 227: sermo, id. ib. 1, 8, 32: dictum, id. ib. 2, 54, 219: joci, Just. 39, 2.—Comp.: Quo facetior videare, Lucil. ap. Fest. s. v. REDARGUISSE, p. 273, 10 Müll. —Sup.: Aristophanes facetissimus poëta veteris comoediae, Cic. Leg. 2, 15, 37: argutiae facetissimi salis, Plin. 35, 10, 37, § 117.—Hence, adv.: făcēte,
- 1 (Acc. to II. A.) Finely, properly, elegantly (anteclass.): hanc ego rem exorsus sum facete et callide, Plaut. Pers. 4, 1, 7 (455); id. Mil. 1, 1, 39 (39); id. Stich. 1, 3, 114 (268): facete dictum, well said! good! id. Capt. 1, 2, 73 (182); Ter. Eun. 288; 427.—
- 2 (Acc. to II. B.) Wittily, pleasantly, humorously, facetiously (class.): numquam tam male est Siculis, quin aliquid facete et commode dicant, Cic. Verr. 2, 4, 43, § 95: facete et urbane Stoicos ridere, id. Fin. 1, 11, 39: multa colligere ridicule ac facete, id. de Or. 1, 57, 243: praeclare et apposite et facete scripsit, Gell. 2, 23, 11: (Cicero) plura quam quisquam dixit facete, Quint. 6, 3, 4.—Comp.: nos ab isto nebulone facetius eludimur, Cic. Rosc. Am. 44, 128: disputare, id. de Or. 2, 54, 217.—Sup.: noster hic facetissime tres de jure civili libellos tribus legendos dedit, Cic. de Or. 2, 55, 223: dicere, Plin. Ep. 1, 9 fin.: ludere, id. ib. 9, 22, 2.
nemo est tam urbana facundia ~us
sagax et facundus, ~us multumque jocosus
jocosos nitore carnis elatos, omni levitate seculi ~os, quorum mala colloquia corrumpunt mores bonos
vir affabilis, vir flexibilis et ~us
vir eruditus, eloquens et ~us
vultus ei letus inerat sermoque facetus(
curialis et ~us hereticus
~e etiam mulieres consimilia indumenta habentes
quanto divitiis prius in seculo prepotens et ~us exstiterat, tanto jam in monasterio positus ‥ rudis circa mores ecclesiasticos apparebat: nempe secularis peritie fascetia religiose conversationis dissolutio esse dinoscitur et intemperantia
~us, urbanus, curialis, urbanicus
cum sis facetus moribus / et vivas erudite
more faceto / sponte sibi cedunt
allegans nudis sermonibus absque moneta / est ebes atque rudis, nec prosunt verba faceta
janitor ‥ minus quam deceret aut expediret ~us
septem scrutare, conare faceta parare [gl.: istas vii facescias ]
- 1. sierlijk, gracieus, elegant, fijn [orator; oratio; meretrix];
- 2. geestig, gevat, vlot; ➤ alqd -e dicere.
Herbertus quosdam canonicorum, qui sibi minus urbani, minusque Faceti videbantur, ab ecclesia Constantiensi radicitus, tanquam illiteratos et inutiles, extrudit.
- 1 FAC-, fine, courteous, polite, gentle: mulier, T.: quemque facetus adopta, H.: qui (ambulet) facetus, in fine parade, H.—As substn., elegance, grace: facetum Vergilio adnuerunt Camenae, H.—Merry, witty, jocose, humorous, facetious: Socrates: narratores: facetus esse voluisti: ioco mordente, Iu.: facetissimus poëta: iocandi genus: ironia.—Plurn. as subst: faceta innumerabilia.
-
…agis, inquam, homo impudens Lepus es, et pulpamentum quaeris Ha, ha, he. Quid est Facete, lepide, laute ; nihil supra. Tuumne, obsecro te, hoc dictum erat vetus credidi. Audieras…
Terence, Eunuchus
-
…nunc hic stas Parmeno eho numnam hic relictus custos, Ne quis forte internuntius clam a milite ad istam curset Facete dictum mira vero militi quae placeant. Sed video herilem filium minorem huc advenire. Miror quid ex Piraeeo abierit…
Terence, Eunuchus
-
…dicta illa brevia non habuit ; parcebat enim adversari dignitati, in quo ipse conservabat suam ; quod est hominibus facetis et dicacibus difficillimum, habere hominum rationem et temporum et ea, quae occurrunt, cum salsissime dici possunt ,…
Cicero, de Oratore
-
…occisus est et bona venisse dicuntur. profecto aut haec bona in tabulas publicas nulla redierunt nosque ab isto nebulone facetius eludimur quam putamus, aut, si redierunt, tabulae publicae corruptae aliqua ratione sunt ; nam lege quidem bona…
Cicero, pro S. Roscio Amerino
-
…P. C ., non ego mihi illum iniquum eiero, verum omnibus. Ab hoc vero Crasso nihil facetius cum laesisset testis Silus Pisonem, quod se in eum audisse dixisset, potest fieri, inquit Sile, ut…
Cicero, de Oratore
-
…unum T fund. iacere T iacere fund. A formidulosum AT Laelium T Vaelium A corr. Peyron ac facetum om. A Q. A TITIQ. T T. Quincti Francken quaereretur T quaeretur A ad me A…
Cicero, pro Scauro
-
…tam ferox, tam explorata huius opprimendi fiducia pueris nobis audisse videor L. Aelium, libertinum hominem litteratum ac facetum, cum ulcisceretur patroni iniurias, nomen Q. Muttonis, hominis sordidissimi, detulisse. A quo cum quaereretur…
Cicero, pro Scauro
-
…generis est plenus Novius, cuius iocus est familiaris sapiens si algebis, tremes et alia permulta. Saepe etiam facete concedas adversario id ipsum, quod tibi ille detrahit ; ut C. Laelius, cum ei quidam malo genere…
Cicero, de Oratore
-
…, quod Glaucia Metello villam in Tiburti habes, cortem in Palatio. Ac verborum quidem genera, quae essent faceta, dixisse me puto ; rerum plura sunt, eaque magis, ut dixi ante, ridentur ; in quibus…
Cicero, de Oratore
-
…et iocorum unam esse materiam ornant igitur in primis orationem verba relata contrarie, quod idem genus saepe est etiam facetum, ut Servius ille Galba cum iudices L. Scribonio tribuno plebis ferret familiaris suos et dixisset Libo quando tandem…
Cicero, de Oratore