hereditas
hereditas, heirship, inheritance
- I Abstr.: hereditas est successio in universum jus, quod defunctus habebat tempore mortis, Dig. 50, 16, 24: si istiusmodi mi fundus hereditate obvenerit, Varr. R. R. 1, 12, 2; Plin. 17, 1, 1, § 4; cf.: quoniam habes istum equum, aut emeris oportet aut hereditate possideas aut, etc. ... sed neque emisti, neque hereditate venit, neque, etc., Cic. Inv. 1, 45, 84: de hereditatibus, Gai. Inst. 2, 99 sqq.; 3, 1 sqq.—
- II Concr., an inheritance (cf. patrimonium).
- A Lit.: hereditas est pecunia, quae morte alicujus ad quempiam pervenit jure, nec ea aut legata testamento aut possessione retenta, Cic. Top. 6, 29: si qua mihi obtigerit hereditas magna atque luculenta, Plaut. Truc. 2, 3, 23 (344); cf.: cum ejus filio hereditas a propinquo permagna venisset, Cic. Verr. 2, 1, 10, § 27: de hereditate ea, quae pupillo venit, id. Inv. 2, 21, 62: hereditates mihi negasti venire, id. Phil. 2, 16, 40: communem hereditatem concedere, id. Fl. 36, 89: mentio hereditatum ... hereditatem adire, id. Phil. 2, 16, 42: adire hereditatem, id. Rosc. Com. 18, 55: obire, id. Agr. 1, 3, 8: cernere, id. Att. 11, 2, 1; id. Agr. 2, 15, 40; cf. cerno: capere ab aliquo, id. Caecin. 35, 102: usurpare, Tac. A. 2, 19 fin.: acquirere, repudiare, omittere, Dig. 24, 3, 58: tradere alicui, Cic. Off. 1, 33, 121: transmittere alicui, Plin. Ep. 8, 18, 7: quem nisi in via caducae hereditates retardassent, i. e. that fall to heirs who have children, Cic. Phil. 10, 5, 11; v. caducus.—Prov.: hereditas sine sacris, i. e. a great advantage without trouble, without expense (because the maintaining of the sacred family rites was attended with great expense), Plaut. Capt. 4, 1, 8 (775); id. Trin. 2, 4, 83 (484); cf. Fest. p. 290 Müll.—
- B Trop.: a quo quidem rei familiaris ad paucos, cupiditatum ad multos improbos venit hereditas, Cic. Off. 2, 8, 28: hereditas hujus gloriae, id. ib. 1, 22, 78; cf.: optima hereditas a patribus traditur liberis omnique patrimonio praestantior gloria virtutis rerumque gestarum, id. ib. 1, 33, 121 fin.: paternae scientiae, Just. 36, 2.
nepotibus ‥ legitimae ~atis
haec omnia dabo illi in sempiternam ~atem sibi habendum
Dei filius omnes gentes ~ate erat possessurus
ruris particulam ‥ episcopo ‥ largitus sum ~ate ut vite sue diebus ‥ possideat et post ‥
istam terram calumniatur Willelmus ‥ dicens pertinere ad manerium de C. feudum Hugonis ‥ per ~atem sui antecessoris
totam terram de L. et regnum Scotiae ‥ paterna ~ate possidens
terram ‥ solutam et quietam de ~ate
etc. in feodo et ~ate(v.
de terra ~atis [(v. l. hereditaria; AS: ]be boclandum
de eo qui terram [v. l. ] testamentalem [bocland gl.: hereditariam ] habet, quam ei parentes sui dimiserunt ‥
mulier ‥ adultera ‥ si vult ‥ monasterium intrare, quartam partem suae ~atis optineat
regni inter filios suos ‥ et propriae ~atis inter filios et filiam ‥ divisionem ‥ literis mandari procuravit
ecclesias ‥ amplis ~atibus munerare
si quis pro ~ate sua aliquid †pepigerat [(l. pepigerit ], illud condono, et omnes relevationes que pro rectis ~atibus [v. l. hereditationibus ] pacte erant
infantes ‥ non habebuntur exleges ‥ nec perdant ~atem(
non tamen solis filiis ‥ ~as datur, sed filiabus ‥ ~as habenda decernitur
quia J. primogenitus frater voluit totam ~atem earum retinere, posuit ‥ filiam M. in abbatia
nec ~as illa descendere †et [l. debet ] domino tuo
dicunt quod ‥ ballivi istius hundredi injuste distringunt omnes participes j ~atis de qua una ‥ secta debetur ad faciend’ plures sectas ‥; [et licet ] eynecya illius ~atis faciat sectam ‥
tenementa ‥ que sunt de ~ate de Balliolo
quia ~as patris defuncti secundum equales porciones dividi habeat inter filios suos
~as, A.herytage
quare ‥ insipienter a vobis violatur talis ~as ‥ non ‥ terrena ‥ sed ‥ aeterna
Alexander II ‥ ad eternam ~atem ‥ de hac vita migravit
- 1. het erven, erfgenaam zijn;
- 2. erfenis, nalatenschap; ➤ hereditatem concedere, accipere, tradere, relinquere.
- heres, heirship, inheritance: nobilitas non hereditate relicta, S.: equum hereditate possidere.—An inheritance: hereditatem persequi, T.: hereditates mihi negasti venire: hereditatem adire: possessio hereditatis: de hereditate controversia, Cs.: caducae hereditates.—Fig., an inheritance, descent: cupiditatum: optuma hereditas gloria virtutis.
-
…regnis, liberis populis quam acerba, quam formidolosa, quam quaestuosa concursatio x viralis futura sit, non videtis hereditatum obeundarum causa quibus vos legationes dedistis, qui et privati et privatum ad negotium exierunt non maximis opibus neque summa…
Cicero, de Lege Agraria
-
…municipium ante civitatem sociis et Latinis datam. eius frater Catinae nuper mortuus est. nullam omnino arbitramur de ea hereditate controversiam eum habiturum, et est hodie in bonis ; sed quoniam habet praeterea negotia vetera in Sicilia sua ,…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…tuetur, sed M. Pisonis domum ubi habitaret legerat. quid ego istius decreta, quid rapinas, quid hereditatum possessiones datas, quid ereptas proferam cogebat egestas ; quo se verteret non habebat nondum ei tanta a L .…
Cicero, Philippicae
-
…re inter Marcellos et Claudios patricios centumviri iudicarunt, cum Marcelli ab liberti filio stirpe, Claudii patricii eiusdem hominis hereditatem gente ad se redisse dicerent, nonne in ea causa fuit oratoribus de toto stirpis et gentilitatis iure dicendum Quid…
Cicero, de Oratore
-
…beneficio uterentur. tulit apud maiores nostros legem C. Furius de testamentis, tulit Q. Voconius de mulierum hereditatibus ; innumerabiles aliae leges de civili iure sunt latae ; quas Latini voluerunt, adsciverunt ; ipsa denique Iulia ,…
Cicero, pro Balbo
-
…relinquitur illud quod vociferari non destitit, non debuisse, cum praetor esset, suum negotium agere aut mentionem facere hereditatis. maximas audio tibi, L. Luculle, qui de L. Flacco sententiam laturus es, pro tua…
Cicero, pro Flacco
-
…, liberalitatem, modestiam, temperantiam, quo minus ab eo id, quod desit, requiratur. Optima autem hereditas a patribus traditur liberis omnique patrimonio praestantior gloria virtutis rerumque gestarum, cui dedecori esse nefas et vitium iudicandum est…
M. Tullius Cicero, De Officiis
-
…quos ego cum venissem, sic primum existimabam, ut Romae ex istius amicis acceperam, civitatem Syracusanam propter Heracli hereditatem non minus esse isti amicam quam Mamertinam propter praedarum ac furtorum omnium societatem ; simul et verebar ne mulierum nobilium…
Cicero, in Verrem
-
…habiturum, et est hodie in bonis ; sed quoniam habet praeterea negotia vetera in Sicilia sua, et hanc hereditatem fraternam et omnia eius tibi commendo in primisque ipsum, virum optimum mihique familiarissimum, iis studiis litterarum doctrinaeque praeditum…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…criminaris ne ipsius quidem iudicio in civium Romanorum iure esse versatum et testamentum saepe fecit nostris legibus, et adiit hereditates civium Romanorum, et in beneficiis ad aerarium delatus est a L. Lucullo pro consule. quaere argumenta ,…
Cicero, pro Archia
HERE´DITAS[HERES]
See heres.