incipio

incĭpĭo, cēpi, ceptum, 3 (archaic incepsit inceperit, Paul. ex Fest. p. 107 Müll.), v. a. and n. [in-capio]; lit., to seize upon, lay hold of; opp. to desinere; hence, with the accessory idea of action), to begin to do something, to take in hand (syn. incoho; in class. prose, viz. in Cic., only in the tempp. press., while coepi is used in the tempp. perff.); constr. usually with the inf., less freq. absol., with the acc., ab, or adv. of place or time.

• I Act.
• • • • • α With inf.: ut homines mortem vel optare incipiant vel certe timere desistant, Cic. Tusc. 1, 49, 117: huic incipio sententiae diffidere, id. ib. 5, 1, 3: prius quam incipit tinnire, Plaut. As. 2, 4, 42 (448): bella gerere, Cic. N. D. 2, 3, 9: leges neglegere, id. Rep. 1, 43 fin.: queri cum multis incipiunt, id. Verr. 2, 2, 23, § 56: nimis cito diligere, id. Lael. 21, 78: amare aliquem, id. ib. 16, 60: fossas complere, Caes. B. G. 5, 51, 4: rem frumentariam expedire, id. B. C. 1, 54, 4: triplicem aciem ducere, id. ib. 1, 64, 7; 2, 30, 1: cum maturescere frumenta inciperent, id. ib. 6, 29, 4; cf. id. ib. 3, 49, 1: cum primum pabuli copia esse inciperet, id. B. G. 2, 2, 2; cf.: ictus erat, qua crus esse incipit, Ov. M. 6, 255; 8, 474; 15, 256: opes pellere dominatione, Sall. H. 3, 61, 3: si res explicare incipiam, Nep. Pelop. 1: Bessus agere gratias incipit, Curt. 5, 12, 1: cenare, Suet. Aug. 74: promovere scalas, Tac. A. 15, 4 fin.: si dormire incipis ortu luciferi, Juv. 8, 11: male quod mulier facere incepit, nisi id efficere perpetrat, etc.... Si bene facere incepit, etc. (shortly afterward, occeperunt), Plaut. Truc. 2, 5, 12 (459) and 14: satis nequam sum, utpote qui hodie inceperim Amare, id. Rud. 2, 5, 5 (462).—
        • β Absol.: ut incipiendi ratio fuerit, ita sit desinendi modus, Cic. Off. 1, 37, 135; cf. Plin. Ep. 9, 4, 1; Sen. Ep. 116: dum incipimus, Quint. 11, 3, 144: dum deliberamus, quando incipiendum sit, incipere jam serum est, id. 12, 6, 3: in incipiendo, etc., id. 11, 1, 6: ac statim sic rex incipit, thus begins (to speak), Sall. J. 109 fin.; cf.: nec sic incipies, ut scriptor cyclicus olim: Fortunam Priami, etc., Hor. A. P. 136: sic incipit, with a foll. direct quotation, id. S. 2, 6, 79; Ov. M. 9, 281; and simply incipit, Hor. S. 1, 9, 21: sapere aude, Incipe, make a beginning, begin, id. Ep. 1, 2, 41; Juv. 4, 34: priusquam incipias, consulto opus est, Sall. C. 1, 6: turpe inceptu est, Ter. Phorm. 456: incipientes atque adhuc teneri (pueri), who are beginning to learn, beginners, Quint. 1, 2, 26: incipiens, id. 2, 5, 18; 2, 6, 5; 8 prooem. § 1; 3; 10, 7, 18: quoties madidum ver incipit, Juv. 9, 52 al. —
        • γ With acc. (once in Cic., once in Caes., v. infra): facinus audax incipit, Plaut. Aul. 3, 4, 1 (460): facinus, Sall. C. 20, 3: pugilatum, Plaut. Capt. 4, 2, 13 (793): iter, id. Cas. 4, 4, 2 (815): aliquid novi negotii, Ter. Phorm. 710: bellum (opp. deponere), Sall. J. 83, 1: tam prava, id. ib. 64, 2: indigna nobis, id. H. 2, 41, 8: opus, Liv. 7, 34, 13: bellum, id. 21, 21, 6; 26, 37, 9; 42, 43, 3: sementem, Verg. G. 1, 230: Maenalios versus, id. E. 8, 21: si id facere non potueris, quod, ut opinio mea fert, ne incipies quidem, Cic. Planc. 19, 48; Quint. 1, 12, 5: iter mihi incepi, Plaut. Cas. 2, 1, 16 (159): tantum incepi operis, id. Men. 2, 3, 80 (430): mandata, Tac. A. 12, 10; 4, 46: auspicia a parricidio, Just. 26, 2 init.: multa, Cat. ap. Gell. 16, 14, 2.— Pass.: tanta incepta res est, Plaut. Capt. 2, 1, 31 (225): nuptiarum gratia haec sunt ficta atque incepta, Ter. And. 836; 539: si inceptam oppugnationem reliquissent, Caes. B. G. 7, 17, 6: quia dici extremum erat, proelium non inceptum, Sall. J. 21, 2: proelium incipitur, id. ib. 57, 3; 74, 2: saxis proelium incipitur, Tac. H. 5, 17: satis cito incipi victoriam, id. ib. 2, 25; id. A. 2, 5; 2, 76; 12, 67 fin.: iter inceptum celerant, Verg. A. 8, 90: inceptumque decurre laborem, id. G. 2, 39: inceptum frustra summitte furorem, id. A. 12, 832: deus me vetat Inceptos iambos Ad umbilicum adducere, Hor. Epod. 14, 7: in re incipiunda ad defendendam noxiam, Ter. Phorm. 226: in contentionibus aut incipiendis aut finiendis, Quint. 11, 3, 128: a tantis princeps incipiendus erat, Ov. F. 5, 570.—
        • δ With ab or an adv. of place or time: a Jove incipiendum putat, Cic. Rep. 1, 36 (acc. to the Gr. of Aratus, ἐκ Διὸς ἀρχώμεσθα): ab illis incipit uxor, Juv. 6, 348; Quint. 10, 1, 46: incipiamus ab iis, id. 9, 2, 6: semper ab excusatione aetatis incipientem, id. 6, 3, 76: potissimum incipiam ab ea parte, id. 3, 7, 1: optime manus a sinistra parte incipit, in dextra deponitur, id. 11, 3, 106: amicitia incepta a parvis cum aetate accrevit simul, Ter. And. 539.— Pass. impers.: optime incipitur a longis, recte aliquando a brevibus, Quint. 9, 4, 92.
• II Neutr., to begin to be, to begin, commence (rare but class.); constr. with abl. instrum., or absol.
• • • • • α With abl.: tertius sinus Acrocerauniis incipit montibus, Plin. 4, 1, 1, § 1: censere ut principium anni inciperet mense Decembri, Tac. A. 13, 10: verbum petere quo incipiant, Quint. 10, 7, 21.—
        • β Absol.: cum ver esse coeperat ... cum rosam viderat, tum incipere ver arbitrabatur, Cic. Verr. 2, 5, 10, § 27: quoties incipit sensus aut desinit, Quint. 9, 4, 67: hic annus incipit vicesimus, Plaut. Capt. 5, 3, 3 (980): narrationis incipit mihi initium, Ter. And. 709: jam tum inceperat turba inter eos, id. Eun. 725: tempus erat quo prima quies mortalibus aegris Incipit, Verg. A. 2, 269: mox Idumaea incipit et Palaestina, Plin. 5, 13, 14, § 68: epistula, quam incipiente febricula scripseras, Cic. Att. 7, 8, 2: incipientes curas principis onerari, Tac. A. 1, 19: incipiens adhuc et nondum adulta seditio, id. H. 1, 31: incipiens omnia sentit amor, Ov. A. A. 2, 648: Menander Syracusanus incipientis juventae, Plin. 8, 5, 5, § 14: incipiente aestate, id. 27, 13, 109, § 133: trixago incipientibus hydropicis efficax, id. 24, 15, 80, § 131: quem (honorem) et incipientes principes et desinentes adeo concupis cunt ut auferant, Plin. Pan. 57.
• —Hence, in-ceptum, i, n., a beginning, attempt, undertaking (freq. in historians and poets, but not in Caes.; also rare in Cic.): cujus ego non modo factum, sed inceptum ullum conatumve contra patriam deprehendero, Cic. Cat. 2, 12, 27: servetur ad imum, Qualis ab incepto processerit (persona), from the beginning onwards, Hor. A. P. 127: permanere in incepto, Luccei. ap. Cic. Fam. 5, 14 fin.: a quo incepto studioque me ambitio mala detinuerat, Sall. C. 4, 2: cujus neque consilium neque inceptum ullum frustra erat, id. J. 7, 6; cf.: ni ea res longius nos ab incepto traheret, the subject, id. ib. 7 fin.: absistere incepto, Liv. 31, 26, 5: desistere incepto, Verg. A. 1, 37: haerere in incepto, id. ib. 2, 654: peragere inceptum, id. ib. 4, 452; cf.: perficere inceptum, Sall. J. 11 fin.: piget incepti, Verg. A. 5, 678: nunc ad inceptum redeo, Sall. J. 4, 9; 42, 5: turpe inceptum est, Ter. Phorm. 456.— In plur.: cupidus incepta patrandi, Sall. J. 70, 5: juventus Catilinae inceptis favebat, id. C. 17, 6: incepta mea inpedivit, id. H. 4, 61, 12; cf.: inceptis annue, diva, meis, Ov. Am. 3, 2, 56; and: di nostra incepta secundent, Verg. A. 7, 259: gravia et magna professa, Hor. A. P. 14.

in-cipio, cēpī, ceptum, ere (in u. capio), eig. anfassen, angreifen; dah. etw. anfangen, beginnen, mit etw. den Anfang machen (Ggstz. desinere, relinquere, desistere), I) tr.: A) im allg.: α) mit Acc.: iter, Plaut.: bellum (Ggstz. bellum deponere), Sall.: proelium, Sall.: pugnam, Liv.: opus, Liv.: facinus, Sall.: quid incipiam? Ter. – Passiv, proelium incipitur, Sall.: saxis glandibusque proelium incipitur, Tac.: satis cito incipi victoriam, Tac.: inceptam oppugnationem relinquere, Caes.: per ver incipiendus erat (annus), Ov. fast. 1, 150: quod finitur inceptum est, Lact. – β) absol. (Ggstz. desinere, deponi), sapere aude, incipe, Hor.: puto illum pridie incipere, postero die finire (aufhört), Petron.: ut (epistula) saepe incipere, saepe desinere videatur, Plin. ep.: ut incipiendi ratio fuerit, ita sit desinendi modus, Cic. – m. ab u. Abl., a fine, Sen., ab ultimo, Sen. rhet.: ab iisdem verbis plura acriter et instanter incipiunt et in iisdem desinunt, Quint.: si non ab eo, quo modo desitum erit, deinceps incipietur, Cic.: optime manus a sinistra parte incipit, in dextra deponitur, Quint. – m. bl. Abl. womit? verbum petant, quo incipiant, Quint. 10, 7, 21. – B) prägn., zu reden, zu singen beginnen, anfangen, absol.: sic statim rex incipit, Sall.: incipe, Damoeta; tu deinde sequere, Menalca, Verg.: incipit ›mi Pamphile etc.‹, Ter. – m. ab u. Abl., incipiam ab honore publico, Varro LL.: a Iove incipiendum, Cic.: unde igitur potius incipiam quam ab ea civitate, quae tibi una in amore atque deliciis fuit, aut ex quo potius numero quam ex ipsis laudatoribus tuis? Cic. II. Verr. 4, 3. – II) intr. anfangen, den Anfang nehmen, beginnen (Ggstz. desinere), tum incipere ver arbitrabatur, Cic.: incipiente febriculā, Cic.: die incipiente (Ggstz. die iam in vesperum declinante), Colum.: mox Idumaea incipit, Plin. – m. Abl. womit? wo? frigoribus incipit annus, Ov. fast. 1, 149.: tertius Europae sinus Acroceraunicis montibus incipit, finitur Hellesponto, Plin. 4, 1: mit Abl. wann? quamquam censuissent patres, ut principium anni inciperet mense Decembri, Tac. ann. 13, 10. – mit cum (zugleich mit) u. Abl., cum hoc (aequinoctio) corus incipit, Plin. 2, 126. – m. Adv. wo? si explorandum est, ubi controversia incipiat, Quint. 7, 1, 8. – m. Infin.: iter ingredi, Enn. fr.: iter facere, Caes.: aegrotare, Varro fr.: inc. bella gerere, Cic.: loqui, das Wort ergreifen, Cic.: diaetā curare, Cic.: maturescere, v. Getreide, Caes.: ictus erat, quā crus esse incipit, Ov.: ut homines mortem vel optare incipiant vel certe timere desistant, Cic.: antequam incipiat marcescere, Veget. mul. – ➳ Archaist. Konj. Perf. incepsit, Paul. ex Fest. 107, 20.

See: incipere

incĭpĭō, (7) cēpī, ceptum, ĕre (in et capio).

I tr., prendre en mains, se mettre à entreprendre, commencer ¶ 1 [avec inf.] accedere incipiunt Syracusas Cic. Verr. 2, 5, 95, ils se mettent en devoir de pénétrer à Syracuse, cf. Cic. Læl. 78 ; Tusc. 1, 117 ; etc. ; Cæs. G. 5, 51, 4 ; C. 1, 64, 7, etc. || cum maturescere frumenta inciperent Cæs. G. 6, 29, 4, les blés commençant à mûrir, cf. G. 2, 2, 2 ¶ 2 [abs^t ] : incipiendi ratio Cic. Off. 1, 135, une manière de commencer, un commencement ; ab aliqua re Cic. Inv. 1, 76, commencer à, par qqch., cf. Cic. Rep. 1, 56 ; Verr. 2, 4, 3 ; Quint. 10, 1, 46, etc. ¶ 3 [avec un acc.] : facinus Pl. Aul. 460 ; iter Pl. Cas. 817, entreprendre une action, un voyage, cf. Sall. C. 20, 3 ; J. 83, 1 ; Liv. 7, 34, 13 ; 26, 37, 5 || pass. [seul^t au part. d. Cic. et Cæs. et très rar^t ] : duobus inceptis verbis Cic. Har. 1, avec deux mots commencés ; incepta oppugnatio Cæs. G. 7, 17, 6, siège commencé.

II intr., être à son commencement, à son début, commencer : incipere ver arbitrabatur Cic. Verr. 2, 5, 27, il pensait que le printemps commençait : incipiente febricula Cic. Att. 7, 8, 2, au début de la fièvre || aliqua re, commencer à, par qqch., partir de qqch. : censere ut principium anni inciperet mense decembri Tac. Ann. 13, 10, proposer que le début de lʼannée partît du mois de décembre, cf. Plin. 4, 1 ; cum aliqua re Plin. 2, 126, en même temps que qqch.

➳ incepsit = inceperit P. Fest. 107, 20.

incipio , is, epi, eptum, ipere. 3. (capio.)
始。起工。興。Incipitur 起手行。

Suggest a Translation
See an image

incipiō cēpī, ceptus, ere

• 1 in+capio, to take hold, take in hand, begin: ut incipiendi ratio fuerit, ita sit desinendi modus: Incipe, et consere dextram (i. e. the fight), V.: unde incipiam?: sic rex incipit (i. e. to speak), S.: Incipe, Mopse, prior, V.: sic incipit (with direct quotation), H.: Incipit huic, in answer to, O.: sapere aude, Incipe, H.: priusquam incipias, consulto opus est, S.: novi Negoti (alqd), T.: tam prava, S.: bellum, L.: Maenalios versūs, V.: Nuptiarum gratiā haec sunt facta atque incepta, T.: duobus inceptis verbis: incepta oppugnatio, Cs.: proelium incipitur, S.: iter inceptum celerant, V.: Inceptos iambos Ad umbilicum adducere, H.: In re incipiundā, T.: a tantis princeps incipiendus erat, O.: a Iove incipiendum putat: ab illis incipit uxor, Iu.: unde potius incipiam, quam ab eā civitate?: ante quam dicere incipio: rem frumentariam expedire, Cs.: cum primum pabuli copia esse inciperet, Cs.: effari, V.: dormire, fall asleep, Iu.—To have a beginning, begin, originate, arise: tum incipere ver arbitrabatur: Narrationis incipit mihi initium, T.: incipiente febriculā.