interesse

interesse [CL; also in tmesis, v. 3a infra; ML also pr. ppl. interessens or interens, gd. interessendum] 1 a (of space or thing) to lie between. b (of time) to elapse between, intervene. a nisi luteae ~essent salebrae que civitatem a castris dirimebant [= Baldricus PL CLXVI 1093B] Ord. Vit. IX 9 p. 523; neque ad invicem sedebunt, nisi ~ente columna vel loco habente spacium unius sedis Cust. Westm. 162.  b obsecro ne sit longum tempus in medio ‥, obsecro ne amplius quam haec solummodo proxima nox ~sit Bede HE IV 9 p. 223. 2 a to be among (as member of group). b to be concerned in, involved with (business). a s1399 inventoribus ~essente presencium compilatore Ad. Usk 26.  b hostis ‥ fraudulenter inhiat tuus esse familiaris. cur hoc appetit? ut quanto tuis vicinior ~fuerit archanis, tanto ‥ Ord. Vit. X 8 p. 52. 3 to attend, be present (at place, event, or sim., as participant, witness, etc.): a (w. dat.); b (w. acc.); c (w. gen.; perh. in error for dat.); d (w. prep.); e (w. adv. of place); f (absol.). a ~erat huic synodo Bede HE IV 18 p. 240; his hodie festis inter solemnibus estis Wulf. Brev. 642; sophiste ‥ qui regis Guillelmi curie diutius ~fuerunt Ord. Vit. IV 1 p. 162; multis ‥ lectionibus et disputationibus ~fui J. Cornw. Eul. 4; ut tanto negotio tractando in propria persona ‥ ~essem Gir. TH II 19; 1333 ad ~essendum parliamento ipsius regis Scocie RScot 259a; 1368 sacerdotes ‥ sepulture mee ~essentes (Test. Episc.) Reg. Exon. 1549; 1467 in presencia ‥ virorum ‥ dicte eidem processioni personaliter ~essencium Pri. Cold. 213; 1529 ~essendo omnibus aliis curiis Reg. Aberbr. 489.  b 1218 fecit quandam cervisiam in domo sua et ideo inquiratur qui ~fuerunt cervisiam Eyre Yorks 311; 1227 non ~fuit desponsationem (Eyre Yorks) BNB III 646.  c 1328 cum sigillis quorundam dicte inquisicionis [? l. inquisicioni] ~essentium patenter appositis Reg. Dunferm. 371.  d s1405 rege infra dictum manerium personaliter ~essente Chr. Pont. Ebor. C 432; 1429 Willielmum E. ‥ procuratorem nostrum ‥ facimus ‥ ad comparendum et ~essendum pro nobis ‥ in dicto capitulo Pri. Cold. 103; 1430 volo ‥ quod idem capellanus ‥ oneretur ad ~essendum in dicta ecclesia ‥ cotidie ad matutinas Reg. Cant. 550; 1437 capellanis ‥ ~essentibus ad exequias Mem. Ripon I 130; 1456 in hujusmodi eleccionis negocio ~essencium et vocem habencium ObitR Durh. 94; 1516 in choro ejusdem ecclesie erunt viginti vicarii ‥ juxta antiquas ‥ fundationes presentes et ~escentes Reg. Aberd. II 93.  e 1434 ex assensu ‥ comburgensium tunc ibidem essencium Doc. Bev. 47; 1496 canonici ut ibidem ~essentes predicto insulto ‥ immunitatem petierunt Sanct. Durh. 64.  f mirantibus omnibus qui ~erant Felix Guthl. 47 p. 146; si tunc aliquis plegius ~sit ‥ [AS: gif ðær ðonne oþer mennisc borh sy] (Quad.) GAS 49; si unquam ‥ ab his qui ~fuere veritatem accepero W. Malm. HN 524; 1220 offert hoc disrationare per corpus suum ‥ sicut ille qui ~fuit et hoc vidit CurR VIII 382; 1427 prout michi notario publico ‥ ~essenti et videnti satis constat FormOx 460. 4 to be present (as circumstance, element of situation). 1279 si contemptus ~fuit RParl Ined. 2; 1279 faciendo ‥ sectas ad curiam ‥ si breve domini regis ibidem ~sit Hund. II 656. 5 a to exist as a difference, be the difference, (hoc ~est) this is the difference, (aliquid ~est) there is a difference; b (~est w. cl. as subj.) it makes a difference. a c795 inter temporalia et aeterna hoc ~est, quod temporale aliquid ‥ vilescit ‥ cum advenerit, aeternum autem ardentius diligitur adeptum quam desideratum Alcuin Ep. 35; ~est ‥ aliquid: nam in personis hominum, si una est persona, unus est homo ‥; in Deo vero, quamvis sint personae tres, unus tamen est Deus Anselm (Proc. Sp. 16) II 217; ut ferrum adamas, humorem Delius, / sic mentes attrahit ipse denarius; / hoc tamen interest, quod nummus forcius / trahit quam adamas vel fervens radius Walt. Wimb. Sim. 25.  b omnis sillaba in ultimo versu ‥ indifferenter accipitur, nec ~est utrum corripiatur an producatur Aldh. Met. 10 p. 82; Osb. Glouc. Deriv. 161 (v. interduca); quid ~est, equos rapiatis an decimas? P. Blois Ep. 82. 254B. 6 (~est) it makes a difference (to), is of importance or matters (to), it concerns, it is in the interests (of) (freq. w. inf. or cl. as subj.): a (w. gen. of person etc. affected); b (w. acc.); c (w. abl. sg. f. of poss. adj.); d (w. adv.). a currebatur ad eum ex urbibus et agris, ab illis precipue quorum non ~erat dare nummum, ut soboli sue mercarentur lavachrum W. Malm. Wulfst. I 7; s1140 legatus qui nosset officii sui potissimum ~esse ut pax conveniret Id. HN 486 p. 45; is ‥ appellare potest cujus ~est Ric. Angl. Summa 37 p. 83; 1345 ~est ‥ deputatorum habere custodiam ‥ (v. contratalea); 1376 que quidem ‥ statuta nostra ad omnium quorum ~est vel ~erit noticiam deducimus StatOx 169.  b si ~est barones meos dominicos, tractetur placitum in curia mea MGL II 649.  c 1095 quaeque inordinata, ut mea ~erat, ad ordinem debitum volui revocare Anselm (Ep. 198) IV 89; esto ‥ ut [Augustinus] alias migraret; quid ad me ‥? nichil enim mea ~est, nisi quia usus antiquitatis non patitur, si tu cum Lundoniensi pontifice primatus honorem partiaris W. Malm. GP I 41; mea vel aliorum non multum ~esse arbitror quid credatur J. Sal. Ep. 143 (209 p. 318).  d publice ‥ ~est ut materiali gladio cohibeantur qui nec Deum timent nec deferunt ecclesie P. Blois Ep. 73. 227B. 7 (quod ~est) that to which one is entitled as recompense for loss or damage suffered, (~est in impers. use) there is an entitlement to recompense for loss or damage (w. constrs. as in 6 supra; cf. 8b infra). invente ‥ sunt hujusmodi stipulationes ‥ ad hoc quod unusquisque sibi adquirat quod sua ~est, si contra ea agatur que in stipulationem deducuntur; et si res in stipulatione deducta alii detur, nihilominus ~erit stipulatoris, quia ille qui promisit tenebitur ad interesse vel ad penam si pena fuerit in stipulatione deducta Bracton 100–100b. 8 (inf. ~esse as sb., cf. ME interesse, AN enteresse): a (person’s) interest (also w. ref. to legal right to property). b loss, damage, injury, or compensation for loss etc., interest (as dist. from usury; v. e. g. W. J. Ashley Introd. to Eng. Econ. Hist. and Theory I (third ed., 1894) 196ff., II (1893) 397ff, Cambridge Econ. Hist. of Europe III (1963) 567–8, 673). a 1228 tanquam prosequentes singuli proprium ~esse (Lit. Papae) M. Par. Maj. III 155; s1311 omnibus ‥ quorum ~esse vertebatur adunatis V. Ed. II 170; s1401 isti liti dominus W. B. ‥ pro suo ~esse ‥ viriliter assistebat Ad. Usk 58; 1452 jus seu ~esse in hujusmodi bonis habentes MunAcOx 627; 1452 nullus comparuit qui ad ‥ eleccionis actum petiit se admitti aut in ea parte pretendebat aliquod ~esse Reg. Whet. I 14; 1456 caucione sufficienti, sc. pro privato ~esse x li. et pro ~esse communitatis c m. StatOx 277; 1456 de jure et titulo seu ~esse nostris in ‥ premissis Reg. Brev. Orig. 291; 1537 in quadam causa ‥ mota inter M. C. sponsam G. L. et ipsum G. pro suo ~esse actores ab una et M. R. sponsam D. G. et ipsum D. pro suo ~esse reos partibus ab altera Offic. S. Andr. 62.  b si illud quod pro auro venditur habet aliquid auri, emptio est: sed tenetur ad ~esse in re, et ad ~esse extra rem, si sciens vendidit Neckam NR II 179; 1232 si dicta pecunia ‥ non fuerit persoluta ‥ promittimus et tenemur per stipulationem legitimam dare et solvere predictis mercatoribus ‥ per singulos menses pro singulis x m. sterlingorum j m. ‥ pro recompensatione dampnorum, ~esse et expensarum Pat 514; Bracton 100b (v. 7 supra); 1258 arreragia, fructus ‥ colligant, donec de predictis pecuniarum summis ac expensis damnis et ~esse ‥ ipsis ‥ fuerit plenarie satisfactum (Lit. Papae) Flor. Hist. III 351; 1263 petit rex Anglie predictos barones ad ~esse suum, quod estimat ccc m li. sterling, sibi condempnari Powicke Studies 238; mercatores ‥ exigentes ‥ ut persolvantur eis debita sua, que cotidie propter usuras, penas et ~esse non minima suscipiebant incrementa G. S. Alb. I 380; 1313 quousque ‥ c m. nomine expensarum et ~esse satisfecerit competenter Reg. Carl. 87; 1339 optulimus ‥ nimis amabiles vias pacis, non sine magno nostrorum jurium ~esse G. Ed. III Bridl. 140; 1443 quousque eiis tam de dampnis, expensis et ~esse quam de summa principali ‥ fuerit satisfactum Reg. Aberbr. II 75; 1536 H. G. in dampnis et ~esse passis per dictum R. ‥ ad summam sex librarum ‥ condempnamus SelPlAdm I 57.