is

ut scias eum a me amari, ob eam rem tibi haec scribo
so that you may know that he is loved by me, for this reason I write these things to you

is , ea, id, gen. ēius: dem. pron. 1. Subst. (= 3d pers. pron.), he, she, it, they, 3.596, et al. 2.(adj.), that, this, those, these, 2.103, et al.; such, 1.529, et al.

is, ĕa, id (m. eis, C. I. L. 1, 198; n. it, ib. 5, 875 al., and freq. in MSS. of Plaut.), gen. ējus (old form eiius, C. I. L. 3, 1365 et saep.; v. Prisc. 1, 4, 18, p. 545; also etius, ib. 2, 1276 al.; scanned ĕius, Plaut. Poen. 4, 2, 60 (882); Ter. Eun. 131; v. Lachm. ad Lucr. 3, 374; also Cic. poët. N. D. 2, 42, 109: eius, monosyl., Plaut. Mil. 3, 1, 206 (801); Ter. Eun. 621 et saep.; dat. ĕï, in ante-class. poetry often ēi, Plaut. Most. 4, 2, 32 (916); Ter. Heaut. 455; Lucr. 2, 1136; 5, 300: eiei, C. I. L. 1, 198, 12 al.: eei, Inscr. Neap. 2423: iei, C. I. L. 1, 205, col. 2, 12 al.: ei, monosyl., Plaut. Capt. 2, 3, 68 (428); id. Trin. 1, 2, 138 (176) et saep.; Cat. 82, 3; cf. Prisc. 7, 5, 21, p. 740; Lachm. ad Lucr. 3, 374: eo, Inscr. Murat. 582; f. eae, Plaut. Mil. 2, 3, 77 (348) Ritschl; Cato R. R. 46, 1; v. Varr. L. L. 8, 28, 51; acc. im for eum, Lex ap. Cic. Leg. 2, 24, 60; Charis. 1, 17, p. 107 sq.; Paul. ex Fest. p. 103; also em, Tab. XII., tab. 1, fr. 1.— Plur. nom. m. ĕi, Plaut. Mil. 2, 4, 32 (385); id. Stich. 1, 3, 47 (201); Ter. Ad. 23; but in the MSS. ii; Cic. de Or. 1, 19, 87 et saep.: eei, Inscr. Neap. 2423, 8: iei, C. I. L. 1, 185; Varr. L. L. 9, 1, 2 al.; but ī, Plaut. Trin. prol. 17; id. Mil. 3, 1, 158 (753) al.; v. Ritschl prol. p. 98; gen. eum for eorum, Inscr. Murat. 582, 2; dat. and abl. eīs or iīs, also īs, C. I. L. 1, 198, 48; Plaut. Mil. 3, 1, 140 (735), and freq. in MSS.: eis, monosyl., Ter. And. 63; id. Eun. 1089 al.; v. Lachm. ad Lucr. 4, 934: ieis, C.I.L. 1, 204, col. 1, 5 al.; old form also ībus, Plaut. Mil. 1, 1, 74 (74); id. Truc. 1, 2, 17 (111): ĭbus, Titin. et Pomp. ap. Non. p. 486; Lucr. 2, 88; cf. S. C. ap. Gell. 4, 6, 2; v. Lachm. l. l.; f. eābus, Cato R. R. 152; cf. Prisc. 7, 3, 11, p. 733; v. more on these forms, Neue, Formenl. 2, 191-196), pron. demonstr. [root i-; Sanscr. itas; hence, i-ha, here; cf. i-bi, i-ta, i-dem, etc.].

• I He, she, it; this or that man, woman, thing.
• • A Referring to something already mentioned, in gen.
  • • 1 Referring to the third person: fuit quidam senex Mercator: navem is fregit apud Andrum insulam: Is obiit mortem, Ter. And. 221: venit mihi obviam tuus puer: is mihi litteras abs te reddidit, Cic. Att. 2, 1, 1: objecit ut probrum nobiliori, quod is, etc., id. Tusc. 1, 2, 3.—
    • 2 Of the first person: ego me credidi Homini docto rem mandare: is lapidi mando maxumo, Plaut. Merc. 3, 4, 47 (634): haec omnia is feci, qui sodalis Dolabellae eram, Cic. Fam. 12, 14; Sen. Ep. 63 al. —
    • 3 Of the second person: qui magister equitum fuisse tibi viderere, is per municipia cucurristi, Cic. Phil. 2, 30.—
  • B Esp.
  • • 1 In connection with a noun: ea re, quia turpe sit, faciendum non esse, Cic. Off. 3, 13: ea res ut est Helvetiis enuntiata, etc., Caes. B. G. 1, 4: ne ob eam rem tribueret, etc., id. ib. 1, 13: flumen est Arar ... id flumen, etc., id. ib. 1, 12: sub id tempus, Liv. 43, 5, 3: ejus disputationis sententias memoriae mandavi, Cic. Lael. 1, 3: ante eam diem, id. Att. 2, 11, 2: ea tempestate, Sall. C. 36, 4: quam urbem is rex condidit, Plin. 6, 17, 21, § 61.—
    • 2 When is, ea, id would stand in the same case with the relative it is usually omitted; when the relative precedes, it is sometimes employed for emphasis: male se res habet, cum, quod virtute effici debet, id temptatur pecuniā, Cic. Off. 2, 6, 22. —
    • 3 Connected with que and quidem, it gives prominence to a preceding idea: cum una legione eaque vacillante, and that, Cic. Phil. 3, 12, 31: inprimis nobis sermo isque multus de te fuit, id. Att. 5, 1, 3: tuus dolor humanus is quidem, sed, etc., id. ib. 12, 10: vincula et ea sempiterna, id. Cat. 4, 4, 7: certa flagitiis merces, nec ea parva, id. Phil. 2, 18, 44.—
    • 4 It is sometimes used instead of the reflexive pronoun: Helvetii persuadent Rauracis, ut una cum iis (for secum) proficiscantur, Caes. B. G. 1, 5: Caesar etiam privatas injurias ultus est, quod ejus soceri avum Tigurini interfecerant, id. ib. 1, 12. —
    • 5 It is sometimes placed, for greater emphasis, after a relative: multitudinem, quae fortunis vestris imminebat, eam ... se fecisse commemorat, ut, etc., Cic. Mil. 35, 95; cf.: urbem novam conditam vi et armis, jure eam legibusque de integro condere parat, Liv. 1, 19, 1.—
  • C Id, n., to designate an idea in the most general manner, that (thing, fact, thought, circumstance, etc.).
  • • 1 In gen.: quando verba vana ad id locorum fuerint, rebus standum esse, hitherto, till now, Liv. 9, 45, 2; so, ad id (sc. tempus), id. 3, 22: ad id diei, Gell. 17, 8: ad id quod natura cogeret, i. e. death, Nep. Att. 22, 2: id temporis, at that time, Cic. Mil. 10, 28; id. Cat. 4, 1, 10: id. Att. 13, 33: id aetatis, at that age, id. de Or. 1, 47; cf. id. Verr. 2, 2, 37, § 91.—
    • 2 Esp.
    • • • α Id, therefore, for that reason, on that account: id ego gaudeo, Cic. Q. Fr. 3, 1, 3: id misera maesta est, Plaut. Rud. 2, 3, 66 (396): idne estis auctores mihi? do you advise me to that? Ter. Ad. 939.—
        • β Id genus = ejus generis, Gell. 9, 12, 13: aliquid id genus scribere, Cic. Att. 13, 12, 3.—
        • γ Ad id, for that purpose: ad id quod sua quemque mala cogebant, evocati, Liv. 3, 7, 8: ad id quod = praeterquam quod, besides that: consul ad id, quod, etc., tunc quoque, etc., id. 44, 37, 12; 3, 62, 1; 26, 45, 8 al.—
        • δ In id, to that end, on that account, therefore: in id fide a rege accepta, Liv. 28, 17.—
        • ε In eo est, it is gone so far, is at that pass: quod ad me de Lentulo scribis, non est in eo, it is not come to that, is not so, Cic. Att. 12, 40: cum jam in eo esset, ut in muros evaderet miles, when the soldiers were just on the point of scaling the walls, Liv. 2, 17, 5; 28, 22, 8; Nep. Milt. 7, 3: in eo est, also, it consists in that, depends upon that: totum in eo est tectorium, ut sit concinnum, Cic. Q. Fr. 3, 1, 1, § 1: ejus omnis oratio versata est in eo, ut, etc., id. de Or. 1, 57, 254: sic velim enitare quasi in eo mihi sint omnia, id. Fam. 15, 14.—
        • ζ Ex eo, from that, hence: sed tamen ex eo, quod eam voluptatem videtur amplexari saepe vehementius, etc., Cic. Fin. 2, 9. —
        • η Cum eo, ut (with subj.), with the condition or stipulation that, etc., Liv. 8, 14.—
        • θ Eo, adverbially, with the comp., so much, by so much; but frequently to be expressed in English by the, Cic. Quint. 9; so id. Q. Fr. 3, 1, 5.—
  • D Sometimes is refers to the foll. substantive, instead of to the preceding relative: quae vectigalia locasset, ea rata locatio (for eorum), Liv. 23, 11: ea libera conjectura est (for de hac re), id. 4, 20: quae pars major erit, eo stabitur consilio (for ejus), id. 7, 35: existit ea, quae gemma dicitur, Cic. de Sen. 15, 53.—Sometimes, for emphasis, it is placed before the relative quod, to represent a thought or clause: ratus, id quod negotium poscebat, Jugurtham venturum, Sall. J. 56, 1; id. C. 51, 20: sive ille hoc ingenio potuisset, sive, id quod constaret, Platonis studiosus audiendi fuisset, Cic. de Or. 1, 20, 89: si nos, id quod debet, nostra patria delectat, id. ib. 1, 44, 196: si, id quod facile factu fuit, vi armisque superassem, id. Sest. 17, 39; 13, 30; so, id quo, id. Inv. 1, 26, 39: id de quo, Liv. 21, 10, 9. — It is thus apparently pleonastic after substantives: Octavio Mamilio—is longe princeps Latini nominis erat ...—ei Mamilio filiam nuptum dat, Liv. 1, 49, 9: cultrum, quem habebat, eum defigit, id. 1, 58, 11; cf. id. 3, 58, 1.—It is rarely pleonastic after the relative: quod ne id facere posses, idcirco dixeram, Cic. Ac. 2, 25, 79 dub. (B. and K. bracket id). —
• II He, she, it; that man or the man (woman, thing), the one, that one, as a correlative to qui: si is, qui erit adductus, Cic. Verr. 2, 3, 89, § 207: is mihi profecto servus spectatus satis, Cui dominus curae est, Ter. Ad. 893. And also in the first person: haec tibi scribo ... is, qui flevi, Sen. Ep. 1.—
• III Such, of such a sort, character, or quality: in eum jam rediit locum, ut, etc., Ter. Heaut. 359: neque enim tu is es, qui, quid sis, nescias, Cic. Fam. 5, 12, 6; 4, 7, 2: itaque ego is in illum sum, quem tu me esse vis, id. Att. 7, 8, 1: is eram natus ... ut potuerim, Liv. 7, 40, 8.—Adj.: nec tamen eas cenas quaero, ut magnae reliquiae fiant, Cic. Fam. 9, 16, 8; id. Clu. 70: quae causae sunt ejus modi, ut de earum jure dubium esse non possit, id. de Or. 1, 57, 241: est enim credo is vir iste, ut civitatis nomen sua auctoritate sustineat, id. Fl. 15, 34. —
• • B Such, so great, of so high a degree: L. Mescinius ea mecum consuetudine conjunctus est, quod mihi quaestor fuit, Cic. Fam. 13, 26, 1.—Hence, advv.
  • • 1 ĕā (sc. parte, viā, etc.), on that side, by that way, there: quod eā proxime accedi poterat, Cic. Caecin. 8, 21: itinera muniit: effecit ut eā elephantus ornatus ire posset, quā antea, etc., Nep. Ham. 3 fin.: postquam comperit, transitum eā non esse, Liv. 21, 32, 9; 5, 43, 2; 24, 2 fin.; 26, 11 fin.; 27, 15 fin. al. —
    • 2 ĕō, v. 2. eo.

is, ea, id (vom Demonstrativstamme i), I) er, sie, es; der, die, das, A) im allg.: a) subst.: mihi venit obviam puer tuus: is mihi litteras reddidit, Cic.: is est, an non est? ist er's, oder ist er's nicht, Ter. – von der ersten und zweiten Person, credidi homini docto mandare: is lapidi mando, d.i. und ich usw., Plaut.: qui magister equitum viderere, is per municipia cucurristi, Cic. – b) adi.: in eum locum convenire, Caes.: ob eam causam, Nep. – ea causa belli fuit, das war die usw., Liv.: is denique honos mihi videri solet, das scheint mir erst eine usw., Cic.

B) insbes.: a) das Pronomen zuw. auf das folgende Substantivum bezogen und mit diesem in gleichem Genus, Numerus u. Kasus stehend, quae vectigalia locassent, ea (deren) rata locatio, Liv.: ea (darüber) libera coniectura est, Liv. – b) des Nachdrucks und der Deutlichkeit wegen scheinbar pleonastisch, α) vor qui, quae, quod, wie: quod ne id facere posses, Cic.: quorum eorum unus, Plaut.: so auch quid est, quo non eodem progrediatur, Cic. – bes. id quod zur Aufnahme des vorhergeh. Verbums oder ganzen Satzes (s. Dietsch Sall. Cat. 51, 20; Iug. 56, 1), si nos, id quod debet (und das muß der Fall sein), nostra patria delectat, Cic.: et, id quod difficilius putatur, multo sapientius tulit secundam quam adversam fortunam, Nep.: so auch id quo, Cic. de inv. 1, 39: id de quo, Liv. 21, 10, 9. – β) ?nach einem Nome urbem novam, conditam vi et armis, iure eam condere parat, Liv.: nescire, quid accĭderit, id est semper esse puerum, Cic. – c) id subst., wie: ad id loci, Sall., ad id locorum, oder bl. ad id, bis jetzt, Liv.: post id locorum, darauf, Plaut. u. Sall.: ad id diei, bis zu dem T., Gell.: id temporis, id aetatis, zu derselben Zeit, Cic.: id operis, id muneris, Lact., id operis ac muneris, Cic. (vgl. Bünem. Lact. 5, 2, 10): id consilii, id negotii u. dgl. Liv. (s. Drak. Liv. 7, 26, 12). – in id, dazu, deswegen, Liv.: u. so bl. id, wie id prodeo, Ter.: id gaudeo, Cic.: id quod, deswegen, weil, Ter. – idne estis auctores mihi? das (dazu) ratet ihr mir? Ter. – in eo, darin, Plaut. – in eo est od. res in eo est od. res in eo sunt, ut etc., es ist auf dem Punkte, daß usw., Nep. u. Liv. (s. Duker Liv. 2, 17, 5. Gronov Liv. 7, 35, 7), spätlat. auch in eo sum, ut etc., ich stehe auf dem Punkte, daß usw., ICt. u.a. (s. Frotscher Muret. Opp. vol. 1. p. 163). – nunc id est, cum etc., jetzt ist der Zeitpunkt da, wo usw., Plaut. rud. 664. – ex eo, daraus, daher, Cic. – d) id est = das ist, das heißt, bei Erklärungen, hodie, id est Kal. Oct., Cic. – insbes., wenn man etwas allgemein Ausgesprochenes näher bestimmen will, wo es zuw. = namentlich, s. Suet. Dom. 17, 1. – e) et is (ea, id), isque (eaque, idque), atque is (ea, id), und das, und zwar, und noch dazu, und nec is (ea, id), und zwar nicht, bei Erklärungen, causas, et eas tenues, Cic.: cum una legione, eaque vacillante, Cic.: litterae nec eae vulgares, Cic. – bezieht sich der Ausdruck auf das Verbum od. den ganzen Satz, so steht idque, zB. exspectabam tuas litteras, idque cum multis, Cic.: Appollonium doctum hominem cognovi et studiis optimis deditum, idque a puero, Cic. – f) statt des Pronom. recipr., se meruisse, ut ei (ihm) etc., Cic.: cum viderent, de eorum virtute (ihre Tugend) non dubitari, Nep. – g) zuw. auf ein Substantivum bezogen, das nicht vorhergegangen, sondern aus dem Zusammenhange zu ergänzen ist, quid sentiam,... ne ad eam (sc. sententiam) meditere, Cic.

II) derjenige, diejenige, dasjenige, als Korrelat. von qui, quae, quod, wie: is, qui physicus appellatur, Cic.: auch mit der ersten und zweiten Person, haec is feci, qui sodalis eram, Lentul. in Cic. ep.

III) prägn. = solcher (solche, solches), so beschaffen, von der Art, so geartet, so gesinnt (mit folg. qui od. ut mit Konj.), a) subst.: neque is es, qui, quid sis, nescias, Cic.: is in illum sum, qui etc., Cic.: qui potest temperantiam laudare is (der so gesinnt ist), qui etc., Cic. – id aetatis esse, in dem Alter sein (stehen), Cic.: metuo ne id consilii ceperimus, quod non facile explicare possimus, Cic. – b) adi.: cuius ea stultitia, ut etc., Cic.: iis vinculis simus astricti, ut etc., Cic. – eā aetate esse, in dem Alter sein (stehen), Ter. u. Cic. – ➳ Archaist. Genet. Sing. eiius od. eiIus, Corp. inscr. Lat. 2, 1065. 1276. 1687. 1923. 1953: u. aeius, Corp. inscr. Lat. 5, 330; 8, 164, 6: Dat. Sing. eei, Corp. inscr. Lat. 10, 1453, 10, iei, Corp. inscr. Lat. 1, 205. col. 2. lin. 12 u. 30: Dat. Sing. Femin. eae st. ei, Plaut. mil. 348. Cato r. r. 46, 1 (vgl. Varro LL. 8, 51), u. aei, Corp. inscr. Lat. 5, 4410: archaist. Akk. im st. eum, Tabb. XII tab. 8. fr. 11. u. tab. 10. fr. 9 (vgl. Macr. sat. 1, 4, 19. R. Schoell prolegg. ad leg. XII tabb. p. 62). Cic. de legg. 2, 60: Akk. em st. eum, Tabb. XII tab. 1. fr. 1 (vgl. Paul. ex Fest. 76, 12). Cato oratt. 40. fr. 7 (bei Fest. 234, 15): vulg. Akk. eum st. id, Dosith. praef. fab. Aesop. p. 24 Boecking. Greg. Tur. vit. patr. 19, 3. p. 1248 D u.a. (vgl. Haase Greg. Tur. de curs. stell. 15. p. 31): archaist. Nomin. Plur. Mask. i, Plaut. Bacch. 548 R.; Men. 221 Br.; mil. 753 R.; Pseud. 1089 (1107) Lor.; trin. prol. 17 R.; truc. 4, 2, 32 Sp. Q. Cic. de petit. cons. 46 Buech.; od. ei, Plaut. merc. 869; mil. 385 u.a. Varro LL. 8, 72 u. 10, 62. Cic. de or. 1, 87 u. 2, 68; Brut. 9 u. 199; de lege agr. 2, 1 u.a. Corp. inscr. Lat. 1, 200. lin. 11. 28. 45. 93; 1, 202. col. 1. lin. 40 u. col. 2. lin. 3. 9. 13 u. öfter in a. Inscr.; od. eei, Corp. inscr. Lat. 10, 1453, 8; od. iei, Varro LL. 9, 2 u. 35. Corp. inscr. Lat. 1, 185; 1, 202. col. 1. lin. 7; od. eis, Corp. inscr. Lat. 1, 197. lin. 16 u. 23; 1, 198. lin. 26. 27. 57. 67; 1, 199. lin. 29; od. eeis, ibid. 1, 196. lin. 4; od. ieis, ibid. 1, 577. col. 3. lin. 12; od. is, Pacuv. tr. 221 R.² – Archaist. Genet. Plur. eûm (s. Paul. ex Fest. 77, 8), Corp. inscr. Lat. 1, 206. lin. 52. – Archaist. Dat. od. od. Abl. Plur. is, Enn. ann. 286. Pacuv. tr. 24 R.² Plaut. mil. 732 u. 735. Corp. inscr. Lat. 2, 1964. col. 1. lin. 16. 22. 30. col. 2. lin. 47. 61. 63. col. 3. lin. 22. 34. col. 5. lin. 3 u. 62; ibid. 5, 4091. col. 1. lin. 10; od. ibus, Plaut. mil. 74 Br. (Fl. hibus); truc. 1, 2, 17 (14, dazu Spengel). Pompon. com. 104. Titin. com. 59. Lucr. 2, 88; vgl. Placid. gloss. V, 75, 9: Dat. eabus, Cass. Hemin. ann. 4. fr. 32 (bei Prisc. 7, 11). Cato r. r. 152. – pse od. pte angehängt, eapse = ea ipsa, Plaut. Curc. 534; rud. 411 u.a.: eumpse = eum ipse, Plaut. Pers. 603: eampse = eam ipsam, Plaut. aul. 814; cist. 170; Men. 638: eopse = eo ipso, Plaut. Curc. 538: eopte = eo ipso, Paul. ex Fest. 110, 2. Vgl. übh. Neue-Wagener Formenl.³ 2, 375–389 u. Georges Lexik. d. lat. Wortf. S. 365 u. 366.

1 is, ea, id [CL] Cf. eapropter, ejusmodi, eocirca, eousque. Orthog.: besides CL forms, dat. sg. eii SelCCoron 9 [1267], hei CS 467 [? 853 (9c)], Ib. 507 [863 (9c)]; dat. or abl. pl. eiis Regesta Scot. 17 [c1168], Ib. 160 [c1175], is Ord. Vit. XIII 26 p. 68 (v. et. 18 infra). Pros.: īd Aldh. VirgV 2576 (5a infra); eorum as disyllable by synizesis Ib. 1924: ubĭ est deus eorum (= Psalm. lxxviii 10). 1 (pron., w. ref. to person, thing, etc. already mentioned or implied, or understood in context) he, she, it, that person, that thing, etc.; b (illustrating redundant or resumptive use); c (exx. illustrating var. anomalies of gender or declension); d (ex. illustrating anacoluthon); e (w. ref. to preceding dir. speech); f (after rel. pron. or adv., cf. 9 infra); g (after si quis, quisquis, quicumque, or sim.). Deo gregique ejus Gildas EB 32; haec ‥ lecta [sc. sunt] ut ea ‥ custodiretis Ib. 107; carnifex ‥ pedibus ejus [sc. Albani] advolvitur ‥; dum ergo is [sc. carnifex] ‥ factus est collega ‥ fidei ‥ Bede HE I 7 p. 20; intrare ad eam et benedicere illam Ib. V 3 p. 285; quercus vix flectitur ‥ / sed frangit hominis dextra ‥ eam Alcuin Carm. 93. 10; contra sex naves ‥ belligeravit, et unam ex eis cepit Asser Alf. 48; mino oves meas ad pascua et sto super eas [AS: ofer hig] Ælf. Coll. 91; ego do regi quicquid capio, quia sum venator ejus [AS: hys] Ib. 93; [mercator] cui vernula quidam / ‥ fuit subjectus, eumque / dilexit nimium Wulf. Swith. II 303; 1104 gratias ago ‥ celsitudini vestre, amando eam Anselm (Ep. 321) V 250; Saxones decretum ‥ protulerunt, sed id Ethelwulfus ‥ infirmavit W. Malm. GR II 113 p. 118; successit Gregorius [papa], ei item Johannes ‥, illi Silvester Ib. II 167; ‥ ut archiepiscopi consensus eliceret; is quominus haberetur, nichil dubitandum Id. GP I 44 p. 71; Guillelmus Rufus ‥ obiit, eoque ‥ sepulto Henricus ‥ sceptrum regni suscepit Ord. Vit. V 9 p. 375; bonitas Deus est, isque dat omne bonum L. Durh. Dial. IV 266; venit ad Nordwic et eam predatus est H. Hunt. HA VI 3.  b sunt homines quos ‥ historiae ora non habere perhibent ‥ et nullis eos cibis vesci Lib. Monstr. I 21; cujusdam comitis ‥ uxor ejus [v. l. uxor] ‥ languore detinebatur V. Cuthb. IV 3; hanc terram misit extra firmam et cuidam suo homini dedit eam (Glos) DB I 162vb; mutatum ‥ Cuminum / ‥ tam cito miror eum L. Durh. Dial. III 260; 1237 quod ‥ lampredas ‥ perquirat ponendas in pane ‥ et eas ‥ regi mittat dum rex fuerit ita remotus a partibus illis; et, cum appropinquaverit ad partes illas, eas recentes ei mittat Cl 420; 1255 dictum hominem ‥ super unam herciam eum ponens magnas penas ei intulit SelPlForest 20.  c dum hujusmodi apta reppertaque persona fuerit, eum ‥ dirigemus ‥ (Lit. Papae) Bede HE III 29 p. 198; 670 (14c) multatus sit infernalis ergastuli poena demersus. quam eo [for ei] daemon ‥ paravit CS 25; hoc altare maneat, vel haec altaria maneant ‥, ut quidquid ‥ super eum vel eos oblatum ‥ fuerit ‥ Egb. Pont. 42; hoc corporale ‥ seu haec linteamina ‥ consecra, quatenus super eum vel super haec ‥ Ib. 44.  d miles ‥ videns quod ex pia causa domina hoc fecerat, ei placuit et eam ‥ visitavit G. Roman. 412.  e “‥ super aethera vitam.” / vix ea fatus erat ‥ Wulf. Swith. II 502.  f 679 unde normam sacrorum canonum ‥ emanare cognosco ‥, ex eo meae humilitatis justitiae censuram ‥ praestolor conservari (Petitio Wilfrithi) Eddi 30; ut cui ‥ in terris servivimus, ad ejus videndam claritatem pariter transeamus ad coelos Bede CuthbP 28.  g quanto quis tempore moratur in peccatis, tanto ei augenda penitentie est Gildas Pen. 14; 673 ut, quaeque monasteria Deo consecrata sunt, nulli episcoporum liceat ea ‥ inquietare (Conc.) Bede HE IV 5 p. 216; in quocumque membro quis ‥ peccaverit, in eo ampliora ‥ patietur tormenta Id. Prov. 997; 821 (12c) si quis ‥ donationem infringere temptaverit, auferatur ab eo requies perpetua CS 367; quisquis bene vivere novit / scit bene, Petre, more, nec moriens is obit L. Durh. Dial. IV 322. 2 (used instead of refl. se or suus): a (w. ref. to subj. of same cl.); b (w. ref. to subj. of principal cl.). a mulier quae vovit ut post mortem viri ejus non accipiat alterum Theod. Pen. II 12. 13; 736 (8c) potestatem habeat ‥ cuicumque voluerit, vel eo vivo vel certe post obitum suum, relinquendi CS 154; 766 (11c) partem aliquam agelli ‥ Milredo ‥ largitus sum ‥, ut eo vivente bene utens possideat CS 221; occisis filiis ejus coram eo ipse ‥ traductus est in Babylonem [cf. IV Reg. xxv 7] R. Niger Chr. I 9; ei videbatur spiritum emittere, nisi cum sorore sua libidinem suam posset implere G. Roman. 399; [rex] adduxit ‥ cum eo ‥ fratrem suum Knighton I 241; a1380 quidam in eorum primo adventu ‥ ordinis scolastici ‥ formam ignorantes StatOx 178.  b habentes defensorem ‥ qui eos ‥ protegeret Bede HE II 2 p. 84; contribulibus suis coepit invidere, quod eo plus ferverent in Dei amore Ord. Vit. III 2 p. 21; rex ‥ ferens indigne quod ‥ R. regnum suum ‥ impugnaverat, eo non diffidato nec certiorato, ‥ Diceto YH 55; precepit ut omnes ‥ ad eum ‥ convenirent Ciren. I 22. 3 (w. conj. et or -que, introducing further qualification of preceding sb.) and he (too) ‥, and that (too) ‥ (etc.). [amicitia mundi] terrena bona ad tempus et ea [v. l. eo] cum dolore amittenda tribuit Bede Ep. Cath. 33; divinitas ‥ miracula multa et ea permaxima ostendens W. Malm. GR III 253; gazas in quattuor divisit, unam et eam optimam portionem Romane dandam ecclesie Id. GP III 109 p. 243; ipsa se terra sponte subrigit in fructus, eosque sapore ‥ prestantes Ib. IV 153. 4 (n. sg.) that fact, action, circumstance, or sim. (previously mentioned or implied); b (in apposition to preceding indir. qu.; cf. 11e infra). c (eo preceded by correlative quo) by that fact, action, etc., by so doing (cf. 11f infra). d (ob id) on account of that, therefore, consequently (cf. , 11b, g infra). e (sub eo) (app.) under that condition. ‘[Hierusalem] ad Deum suum non accessit’ [Soph. iii 2], et id quare ostendit: ‘principes ejus ‥’ Gildas EB 87; “auctoritates inducam”. “id est quod ‥ desidero” Petrus Dial. 38; quidquid obstantia penetrat, ‥ id celeritate sumpta ‥ efficit Adel. QN 67; multa offerre, plura polliceri; ubi id parum procedit, ‥ insidias temptat W. Malm. GR II 167 p. 194; Brennius ‥ Romam adivit ‥; id autem Itali scientes deseruerunt Germanos G. Mon. III 9; si ‥ Brito querere nodum / estuet in scirpo, quis moveatur eo? L. Durh. Dial. III 208; o quam ‥ honorificum est regi abstinere a multiloquis, nisi id [sc. multum loqui] necessitas requirat Quadr. Reg. Spec. 34 (cf. Bacon V 49: nisi necessitas hoc deposcat).  b utrum plures [sententiae] verae esse possint, id quidem dubito, falsas autem omnes esse id non juro Adel. QN 76 p. 68.  c quo ‥ averterant [sc. auditum], eo sese aeternae morti destinabant Bede Prov. 945A.  d multae ‥ veritatis vir et ob id ‥ honorabilis Bede HE III 15 p. 157; maxime pars Britonum Severum deseruit ‥; nec ob id ab inceptis suis destitutus est Severus G. Mon. V 2.  e 1255 dedit ei quinque solidos quod posset sub eo quietus recedere SelPlForest 20. 5 (id est introducing explanation, definition, translation, specification, or sim.) that is, that is to say (sts. written idest); b (id sunt in sim. use); c (id erat). radios suos ‥ indulget, id est sua praecepta, Christus Gildas EB 8; diem unum jejunet in ebdomada, id est usque ad vesperum Theod. Pen. I 2. 20; microcosmum, id est minorem mundum Aldh. VirgP 3; comites pravos, īd est [vv. ll. idem, hoc est; Canisius: itidem] mendacia mille, / fraudes ‥ Id. VirgV 2576; gustavit [Prov. xxxi 18] ‥ id est aperte didicit Bede Prov. 1033; pro utriusque regis, id est et occisi et ejus qui occidere jussit, salute Id. HE III 24 p. 180; iij canonici ‥ idest S., G., et S. DB I 2rb; Ealdechirche id est vetusta ecclesia W. Malm. GR I 20; arcuo, -as ‥ i[d est] curvare Osb. Glouc. Deriv. 8.  b 833 (14c) ut [terra] ‥ ipsis postsessoribus quorum propria hereditas, id sunt tres sorores B., A., W., assignata permaneat CS 410.  c pro rescissione privilegii ‥, id erat ut abbas ‥ episcopo ‥ [non] subitiatur W. Malm. GP I 56 p. 107. 6 (n. sg. abl. in phr. eo amplius) more than that (following numerical expr.). spatio bilustri temporis vel eo amplius praetereuntis Gildas EB 1; 803 (11c) xxx annis et eo amplius CS 309; dimidiam ‥ servitii suam partem custodire cupiens et eo amplius augere Asser Alf. 105; percunctationum alia simplex est ‥, alia duplex ‥ aut triplex ‥ aut eo amplius multiplex Balsh. AD rec. 2 157; ex decem et eo amplius solidis W. Malm. HN 483 p. 42; per quaterdenos vel eo amplius annos Ad. Eyns. Hug. I 13 p. 40; ‘iste vixit centum annos et eo amplius’; ad quod refertur hoc pronomen ‘eo’? ‥ relativum refertur ad spacium centum annorum, etc. Bacon XV 160. 7 (n. w. prep. in var. temporal exprs.): a (ante ea for antea) previously, before. b (post ea or post eo for postea) afterwards, later. c (ex eo) from that time, since then. a 742 (9c) sit ‥ alienus a †regna [l. regno] Dei, nisi ante ea satisfactione emendaverit quot ‥ iniqui egessit [l. inique gessit] CS 162 (cf. CS 203: 770 (8‥) ; CS 247: 785 (9‥) ).  b 742 (9c) post eo hoc privilegium lecta ‥ fuisset [? for postquam ‥ lectum ‥] CS 162; 804 (11c) si non habeat patrocinium in civitate W., post ea primum quaerat ad archiepiscopum CS 313; 811 (9c) sed post eo rex Offa ‥ terram ‥ abstulit ‥; sed post ea ‥ CS 332 p. 462–3.  c rex ‥ obiit, et ex eo usque nunc aecclesia terram perdit DB I 252vb. 8 (w. ref. to something about to be mentioned) this, this thing (which follows). ? 904 (12c) ne [omnia dicta aut facta] aut fusca oblivionis caligine oblitterata vel, incuria scriptorum ‥ id agente, ignorata regnantibus ‥ ad lites ‥ devenirent CS 612; W. Malm. GR I 5 (v. 13e infra). 9 (foll. by rel. pron. or adv; cf. 1f supra) he, she, that person (who, whom, etc.), that, that thing (which, from which, etc.); b (id quod, w. ref. to circumstance etc. indicated by adjacent cl.); c (id quod (est) introducing indeclinable or undeclined words). eos qui se putant justos Gildas EB 10; [Deus] non patitur nos temptari supra id quod possumus sustinere Bede Cant. 1151 (cf. I Cor. x 13); figura ‥ metonimia ‥ vocatur, dum per continentem id quod continetur ostenditur Id. Hab. 1244; Id. HE II 7 p. 94 (v. 13b infra); ea quae nunc promittis adimplere ne differas Ib. II 12 p. 109; ut ad id unde digressus sum redeam Asser Alf. 73; Abbo Edm. 12 (v. 13b infra); ejus ‥ quod nec fuit nec est ‥ nullum verbum esse potest Anselm (Mon. 32) I 50; cum iis de quorum electione nemo fidelis dubitat Ib. (Ep. 2) III 100; rex ‥ de terris eorum habet relevamen qui habent suam sacam et socam DB I 1rb; is qui cordis humani archana rimatur Ord. Vit. II 2 p. 226; Haimo ‥ eum quem nobilem noverat detinuit Ib. III 13 p. 134; Vitalianus ‥ ordinavit episcopum Theodorum eum qui scripsit librum penitentialem R. Niger Chr. I 60; 1269 replegacionem predictam, ut eam que minus juste ‥ impetrata fuit, duximus revocandam Cl 97 (cf. (v. ille 12b)).  b 884 si quis, id quod non optamus, corrumpendo foederaverit ‥ [? l. foedaverit, sc. hanc traditionem] CS 552.  c pro eo quod est Latine ‘obviare’ in Graeco scriptum est ὑπαντῆσαι Bede Retract. 1025; omnis grammaticus dicitur grammaticus in eo quod quale [i. e. the category of quality] Anselm (Gram. 6) I 150; causa ejus quod est A est causa necessaria Gros. 196. 10 (m. pl., foll. by place name in gen.) the people, inhabitants (of ‥). vel Mercenses vel eos Westsexe H. Hunt. HA IV 19 (cf. ib.: Westsexenses, Westsexas). 11 (n. id, sts. after prep., related to var. following clauses): a (id quod) the fact, circumstance, etc., that ‥. b (pro (ex) eo quod in causal sense) on account of the fact that ‥, because. c (anticipates epexegetic cl. w. ut (quatenus), indir. qu., or acc. & inf.) this, this fact, matter, question, etc., the following. d (eo, ob id, foll. by causal cl.) for the reason that ‥) (cf. 12d infra). e (eo, ob id, or sim. foll. by final cl.) to the end (that ‥). f (eo, foll. by correlative quo) by this means, by the act (of ‥) (cf. 4c supra). g (eo w. prep., foll. by quo, in var. uses). h (ad id foll. by consec. cl.) to such a point (that ‥) (in quot., w. gen. locorum; cf. 13b infra). a [ecclesiam] fuisse ‥ terrori ‥ per id maxime probatum est quod ei bellum ‥ indictum est Bede Cant. 1206; sapientiores sunt ‥ in eo quod ‥ caelestia bona sapiunt Id. Prov. 1026; magnopere invigilandum mihi censeo in eo quod ‥ similitudinem ‥ composuerim Asser Alf. 50; 1160 quod ex eo probare nitebatur quod testes apparebant ‥ J. Sal. Ep. 89 (131 p. 230); 1285 cum questio verteretur ‥ super eo quod consules ‥ asserebant quod ‥ RGasc II 263; 1340 (v. decipere c); 1450 eo quod ‥ expressa mentio ‥ non existit non obstante Lit. Cant. III 207.  b Heli ‥ pro eo quod non ‥ severe in filios ‥ ultus fuerat, ‥ damnatur Gildas EB 76; ex eo catholica cognominatur ecclesia quod per totum orbem diffusa in una pace versetur Bede Retract. 1018; hoc faciebant pro eo quod eis perdonaverat saccam et socam DB I 1ra; 1278 (v. coifa 1a).  c c692 (11c) me ‥ id voluisse facere ut ei ‥ terram ‥ darem CS 76; 706 ut [terra] ‥ ab opere regio sit libera ‥, excepto eo ut ‥ pastus regi concederetur CS 116; ‘conservatam in vobis’ dicit [I Petr. i 4] pro eo ut diceret [instead of saying] ‘conservatam vobis’ Bede Ep. Cath. 43; id dubitabile est, cur marina aqua affecta sit amaritudine Adel. QN 51; magnum id et laudandum, ut ‥ W. Malm. GP I 44 p. 72; ferunt quidam, incertum unde id assumpserint, fuisse nepotem Ine Ib. V 188; postulat id pagina presens ‥ quatinus propalatur Gir. Ep. 4 p. 188; c1211 libet nobis ‥ id recolere, quam varie nobis ‥ responsum fuit Ib. 6 p. 214.  d quos Graeci Sciapodes appellant eo quod se ab ardore solis pedum umbra ‥ defendunt Lib. Monstr. I 17; quos ob id gentiles in mari deos invocant quia ‥ Bede Acts 993; s887 eo quod [AS: forþæm, forðon] nullus tam prope esset regio genere AS Chr.; nolo pascere eos [sc. pullos] in estate, eo quod [AS: forþamþe] nimium comedunt Ælf. Coll. 96; R. Cold. Cuthb. 47 (v. eapropter a); 1421 G. U. ‥ tenuit ‥ castrum de H. ‥ eo quia ‥ Cl 271 m. 5.  e ut ob id maxime insequendos ‥ doceret hereticos ne fidem ecclesiae ‥ eorum infestatio scinderet Bede Cant. 1114; quod eo commemmorare volui ut scire posset lector ‥ Id. Retract. 1028; a717 (11c) quotquot [i. quodquod] ‥ concessum fuerit ‥ ad id ut ‥ CS 91 p. 129; preces fundebat pro eo ut introduceretur G. Roman. 81 p. 406.  f W. Malm. GP V 274 (v. decimatio 3a).  g in eo isti ‥ desperatius errant quo [edd.: quod] ‥ a ‥ diabolo ‥ emunt sacerdotia [i. e. in the act of buying] Gildas EB 67; ex eo statim conjunx fuit quo ‥ sese conjugem esse consensit [i. e. from the time when ‥] J. Sal. Ep. (131 p. 229).  h ad id locorum venimus ut Karoli magni mentio ultro se inferret W. Malm. GR I 67. 12 (eo w. compar.) to that degree, in that measure, by so much, all the (more, etc.): a (preceded by correlative quo, the latter w. compar. in quots.); b (eo w. superl. instead of compar.); c (foll. by quo, the latter freq. w. compar.); d (eo ‥ quia, or sim.; cf. 11d supra); e (without correlative). a quo amplius auctori mortis serviunt, eo gravius vitae largitorem offendunt Bede Prov. 987; quo malis praesentibus durius deprimebatur, eo de aeterna certius praesumtione respirabat Id. HE II 1 p. 77.  b sed quo suppliciis animo mordacius instant, / prorsus eo minimum se profecisse stupebant Frith. 892.  c eo magis illum [sc. Deum] diligunt, quo majora illius dona percipiunt Bede Cant. 1087; ut eo minus terrenis rebus animum subponant, quo se patriam in caelis habere meminerint Id. Cath. 52; c804 ut eo cautius ‥ dignitatem ‥ servare studeant quo se ‥ ea quae aequitati congruebant firmius promisisse cognoscunt Conc. HS III 550 (= CS 315) (cf. ib. III 591 (= CS 375): c820 eo cautius ‥ quo ‥ firmiter); ? 956 (13c) ut eo fidelior quisque existat quo liberior ‥ apparet CS 930; c957 (12c) eo festinatius proficisci adgrediamur quo finem mundi jam credimus appropinquasse CS 936; Itin. Ric. I 66 (v. desperabiliter).  d ? 795 (13c) eoque delectabilius hanc donationem perficio quia ‥ CS 264; 823 (9c) meam donationem eo firmior scribendam dictam quam [? l. quod] ab eo placabilem pecuniam accepi CS 373; c1168 nominalium ‥ eo michi minus placere sententiam quod ‥ utilitatem rerum non assumpserit J. Sal. Ep. 240 (238 p. 450).  e 692 (11c) ut elemosina mea ‥ eo amplius et altius coram Deo adcrescat, terram illam ‥ donabo CS 77; a780 (11c) ut ‥ munificentia nostra ‥ eo firmiore stabilimento ‥ permaneat, testium ‥ nomine ‥ adnotare curavimus CS 246; 799 (11c) dedit terram ‥, ut eo firmius ‥ hoc decretum permaneat CS 295; 805 (9c) rogamus ‥ amicos ‥ ut ‥ augere his fratribus ‥ suum bonum dignentur, et certe credimus eo magis Deum ‥ illis augere aeterna bona CS 319; hauriebat ‥ letos euntium strepitus, eoque magis pectus succutiebat fletibus W. Malm. GP V 273 p. 436. 13 (n. sg. w. gen.): a (id (eo) temporis or sim.) (at) that time (etc.). b (id (eo) loci or sim.) (in) that place, region. c (id aetatis or sim.) of that age, time of life. d (id generis or sim.) of that kind (etc.). e (id w. var. sbs.) that manner (of) (used as periphrasis). a multae [animae] ‥ quae arduis caeli id temporis ‥ veherentur Gildas EB 24; per id temporis ferebatur eum in ‥ elationem corruisse Eadmer HN 115; per id seculi [v. l. temporis] W. Malm. GR I 19 p. 23; [civitas] ad id temporis a Britannis possessa Ib. I 47 p. 47; cum ‥ suos, quantum per id noctis poterat, ad bellum acueret Ib. II 131 p. 143; eo ‥ temporis ‥ terra ‥ nemoribus fuerat obsita Gir. TH III 2 p. 141.  b †664 (13c) ut perficiatur eo loci ‥ [voluntas] vestra CS 22 p. 39; erat ‥ eo loci [v. l. loco] ubi flammarum impetus maxime incumbebat martyrium Bede HE II 7 p. 94; ad id loci ‥ quo ‥ Abbo Edm. 12 (v. 1 devenire 1a); W. Malm. GR I 67 (v. 11h supra); per id locorum commemorat pacem Christianos ‥ habuisse Ib. IV 367 p. 423.  c 1073 id aetatis homo ‥ temptationibus ‥ laniatur Lanfr. Ep. 18 p. 96; id etatule pusio W. Malm. GR III 275; cum ‥ id etatis esset Id. GP IV 137; adolescens ‥ qui lascivus fuerat, ut id etatis habet W. Cant. Mir. Thom. II 37 p. 197.  d capreas multasque id generis bestias W. Malm. GP II 92; homines id generis et scientie Ib. V 261.  e hi quibus id muneris est ‥ ramos solent succidere W. Malm. GR I 5; non destitit ‥ regem ad id operis solicitare Ferr. Kinloss 22. 14 (adj., w. ref. as in 1 supra) that (person, thing, etc.); b (in opposition to hic); c (w. repeated sb.); d (w. repeated proper name); e (in expr. of time). f (ea de causa) for that reason (already stated), therefore. ceteras ‥ copias ‥ delevit; extinctos in ea pugna ferunt ‥ viros circiter mille ducentos Bede HE II 2 p. 84; non nona suam pervenit ad umbram; / ‥ / expectemus eam ‥ horam Wulf. Swith. II 736; erant ‥ duo clerici ‥ presbyteri; id officium ‥ precario ‥ exegerant W. Malm. GR III 237 p. 295; episcopum cum agmine ‥ supervenisse rati sunt, eaque formidine ‥ se dejecerunt Ord. Vit. IV 3 p. 174; “quis procerum vestram vobis patefecerit urbem / nosse peto.” “procerum nullus id egit opus” L. Durh. Dial. III 226; s1151 dux novus duxit eam ‥; ea tamen desponsatio ‥ H. Hunt. HA VIII 31; 1166 multiplicitas occupationem, quibus id tantillum subripui [sc. to write this letter] J. Sal. Ep. 168 (167 p. 100); cui dompnus ‥ injunxit in correctionibus eorum sibi commissorum faciendis se pio animo gerere Vis. Wells 212.  b has mea mens et eas admittere nescia curas / insimul L. Durh. Hypog. 66.  c 7‥ (14c) terram ‥ condonabo ‥ in loco qui appelletur P. ‥, ita tamen ut in eo loco ‥ CS 145; Johanni ‥ cessit ut in villa sua ‥ estum etatis vitaret; ea villa ‥ W. Malm. GP I 52 p. 98.  d Sigebertus cognomento Parvus ‥ reliquit regnum Sigeberto Sigebaldi filio ‥; is Sigebertus ‥ W. Malm. GR I 98; ‥ postquam Cedwalla ‥ Edelwalk bello fudit; is Edelwalk ‥ Id. GP II 96.  e ex eo tempore nunc cives nunc hostes vincebant Gildas EB 26; erat eo tempore rex Aedilberct ‥ potentissimus Bede HE I 25 p. 44; ea tempestate spes ‥ Anglorum in illo site W. Malm. GR I 48; sub ea tempestate Ord. Vit. III 5 p. 72; commansit ‥ rex ea nocte cum Ygerna G. Mon. VIII 19.  f 1409 (v. cokettare). 15 (id genus): a (w. dependent gen.) that kind (of) (already mentioned); b (w. ref. to following rel. cl.). c (attrib.) of that kind (already mentioned; cf. 13d supra). a propter quam [sc. abundantiam] multo magis id genus despectae monasticae vitae fieri existimo Asser Alf. 93; nullo se amplius pacto id genus cibi comesurum W. Malm. GP IV 137.  b tenebat / id genus uvarum, cyresan quod nuncupat Anglus Wulf. Swith. I 1053.  c astrologiam et ceteras id genus artes W. Malm. GR II 167 p. 193; [monachi] frugalitatem nescire, parsimoniam abnuere, et cetera id genus Id. GP I 44 p. 70; plures id genus debiles Ib. V 273. 16 (used predicatively) that, of that kind, such (as already described). omnes ‥ frugalitati ‥ studebant ‥; is erat modus et haec erat forma in Jerusalem ambulantium Ord. Vit. IX 14 p. 594 (= Baldricus Hist. Jerus. 1137C). 17 (in indef. sense) such and such. eo die Glanv. III 3 (v. ibi 1d). 18 (w. forward ref.) this, the following. 947 ((? 14c)) isque terminibus predicta terra circumgirata esse videtur [foll. by bounds in AS] CS 821 p. 587 (cf. CS 887 p. 44: 950 [in both exx. perh. his intended]). 19 (foll. by rel. pron. or adv.) that (person, etc., who ‥, thing, etc., which ‥); b (eum used w. n. sb.); c (sb. placed after rel. cl.); d (in exprs. of time); e (in exprs. of manner). ei regum omnium regi, qui te ‥ fecit ‥ editiorem Gildas EB 33; 673 ut ‥ monachi ‥ in ea permaneant oboedentia quam ‥ promiserunt (Conc.) Bede HE IV 5 p. 216; si non vult habitare cum eo viro cui est desponsata Theod. Pen. II 12. 34; non eo animo bona nostra facimus quo facienda sunt Bede Ep. Cath. 104; 838 (10c) is testibus consentientibus ‥ quorum infra nomina taenentur CS 418; negavit ille id se exemplum secuturum quod ‥ esset vetitum W. Malm. GR III 266; ditasti me ‥ agris, nec tamen eo honore quo ducem decuerat G. Mon. VI 11; id tantillum honoris quod ei remanebat Ib. XII 2; Ockham Dial. 792 l. 44 (v. communitas 2a); 1549 (v. 1 commentarius b).  b ad eum habitaculum [= Constantius V. Germani 16 v. l.] in quo idem jacebat Bede HE I 19 p. 37.  c ad eam quae finem nescit requiem Bede Cant. 1154; eas Vuilbrordus quas habet arces Frith. 666; quod nullatenus eo quo dicis modo fieri possit mortuorum resurrectio Petrus Dial. 57; viri illustris adventum ea qua decuit humanitate suscepit W. Malm. GP V 218.  d eo tempore quo haec Salomon praecinebat Bede Cant. 1095; ab eo tempore quo tecum ‥ habitare coeperam Felix Guthl. 50 p. 156; 743 eā horā qua ‥ (v. 1 designare 2b); 1107 ea die qua concessi ‥ Regesta II p. 319.  e genealogia ‥ ad Joseph descendit, ‥ ea dumtaxat ratione qua ‥ Bede Cant. 1186; tentabo ‥ quod queritis ‥ tecum querere, sed eo pacto quo omnia que dico volo accipi, videlicet ut ‥ Anselm (CurD 2) II 50; Petrus Dial. 57 (v. c supra); qui [lapides] si eo modo quo ibidem positi sunt ‥ locabuntur ‥ G. Mon. VIII 10. 20 (related to var. following clauses; in b—d, usu. in abl.): a (foll. by quod cl. expressing fact, circumstance); b (foll. by causal cl.); c (foll. by epexegetic cl. w. ut, quatenus, quo). d (eā causā, eo consilio foll. by final cl.) for the purpose (of ‥), with the intention (of ‥). e (foll. by consec. cl.) of that kind, such (‥ that ‥). a nos ‥ ea potissimum causa ‥ disputare coegit quod nonnulli ‥ confidunt ‥ Aldh. VirgP 13 p. 242.  b digiti [Prov. xxxi 19] ‥ intentionem discretionis ‥ insinuant, ea nimirum ratione quia ‥ Bede Prov. 1034.  c juvenculus ‥ incolomitati ‥ donatur, sed ea conditione prius interposita ut ‥ direpta ‥ redderentur Aldh. VirgP 37 p. 286; 724 (12c) a quibus id praemium ‥ quaero ut memores mei ‥ sint CS 141; 796 (12c) ea ‥ ratione concedo terram ‥ ut ‥ servicius libera sit CS 279; 825 (13c) eo tenore ‥ quatenus ‥ Conc. HS III 602; ejus servitio me devovi ea condicione ut ‥ cum eo commanerem Asser Alf. 79 p. 65; c929 (12c) eo tenore quo ‥ CS 1341; 947 (14c) Edulfo ‥ x mansas tribus ‥, eo pacto ut ‥ possideat quamdiu vivat CS 824 p. 590.  d a705 ea ‥ causa id facias ut ‥ intellegas ‥ Aldh. Ep. 8 (11) p. 500; operatur ‥ eo utique consilio ut ‥ mereatur audire ‥ Bede Prov. 1031; nec ea de causa venimus ut Britanniam bello subjugaremus G. Mon. V 10.  e animum ‥ ad eam magnitudinem ac pulchritudinem procedere dicit ut Sancti Spiritus sit dignus auxilio Bede Cant. 1069; Lanfr. Const. 149 (v. custodia 8b); quod ea sit natura conditorum corporum ut ‥ nervi ossa contineant W. Malm. GR II 206; nec vobis ‥ ea vis est ut ‥ resistere queatis G. Mon. I 10. 21 (pron. or adj. w. ipse; sts. written as one word): a (n. pron. id ipsum) that very thing, the very same thing (as ‥); b (w. gen., cf. 13 supra). c (eo ipso) by the very fact (that ‥), by that very fact. d (eo ipso w. compar.) to the very same degree, in that same measure (in quots., w. correlative quo; cf. 12 supra). e (in id ipsum) together (cf. TLL VII 2. 353. 62). f (adj.) the very same. a 694 (13c) signum sanctae crucis ‥ expressi, sed et K. id ipsum fecit CS 86; quatinus ‥ unum atque id ipsum sentiamus Egb. Dial. praef.; non judicat Deus bis in id ipsum Id. Pen. 5. 1; fulgor est idipsum aut non est idipsum quod splendor Anselm (Gram. 6) I 150; ut ‥ ortus signorum ‥ scias, tabula id ipsum determinans supposita est Adel. Elk. 26a; Id. QN 76 (v. dissentire 2); in nichilum fatigabatur, cum eo ipso quod pro se paraverat convinceretur W. Malm. GP V 223; quod aliquid unum numero idipsum per essentiam sit pars tam diversorum Kilwardby OS 280.  b circiter idipsum temporis Gir. Spec. 3 (v. Cartusiensis).  c eo ipso quod [v. l. quo] verbum Dei audire eos contingit, offendunt animo dum nolunt credere quod audiunt Bede Ep. Cath. 50; eo ipso ‥ non erant ‥ liberi, quo necdum superna ‥ gaudia videre ‥ meruerunt Id. Retract. 1001; 1279 ut quicumque ‥ plura beneficia ‥ receperit ‥, eo ipso sit privatus omnibus ‥ beneficiis Conc. Syn. 840; Wycl. Act. 97 (v. cognitivus).  d omnis essentia eo ipso magis est et prestantior est, quo similior est illi essentie Anselm (Mon. 31) I 50; 1077 eo ipso quo magis exaltatus est. majori tribulatione gravatur Ib. (Ep. 78) III 200.  e o miranda impudentia hominum qui potestatem Dei contempnentes insurgere potuerunt in idipsum V. Chris. Marky. 19.  f ea ipsa ‥ caritate qua pro nobis passus est Bede Cant. 1126; eo ipso tempore quo ‥ Id. Cath. 110; eo ipso modo quo ‥ Ailr. Serm. 12. 11. 279D; s1360 idipsum juramentum ‥ prestiterunt J. Reading 173v; infans qui eoipso die primo editus est in mundum Bekynton I 113. 22 (eo as local adv.): a to that place, thither. b (fig., freq. foll. by ut) in that direction, to that result, to the result (that ‥), to the point (where ‥). a Herodes ‥ raptus est ‥ eo ubi ‥ ignis ejus non extinguetur [cf. Is. lxvi 24] Bede Prov. 972; confluentem eo de cunctis ‥ locis plebem Christi Id. HE II 14 p. 115; a940 (13c) ambo eo se contulerunt CS 736 (cf. CS 735: ðærto); qui ‥ legata referre / vellet eo qua canonicus habitaverat Wulf. Swith. I 113; donec venirent eo quo minime disturbationem Romanorum timuissent G. Mon. X 4.  b omne desiderium ejus eo tendit ‥ ut ‥ aeternae mortis carcere claudatur Bede Prov. 976; uterque [sensus] eo pergit ut dilectionem in opere nostro ‥ circumferamus Id. Cant. 1214; eo ‥ res processit ut nihil magis Scotti ‥ caverent W. Malm. GR I 6; adeo ‥ sacerdotes erant ‥ ab avaritia immunes ut nec territoria, nisi eo acti [v. l. coacti], acciperent H. Hunt. HA III 44. 23 (eo in var. uses illustrated above can be regarded as adverbial): a thereby, by this means (v. 4c, 11f). b for this reason (v. 11d). c to this end (v. 11e). d by so much (v. 12). e at that point (w. ref. to time or place; v. 13a–b). .

2 is [Heb. ish] , man. Netter DAF II 218 (v. issa).

ĭs, (1) ĕă, ĭd, ¶ 1 a) [pronom] il, lui, elle, celui-ci, etc., venit mihi obviam tuus puer ; is mihi... reddidit Cic. Att. 2, 1, 1, ton esclave est venu au devant de moi ; il mʼa remis... ; objecit M. Nobiliori, quod is... duxisset Cic. Tusc. 1, 3, il reprocha à M. Nobilior dʼavoir conduit... ; ego me credidi... mandare, is mando... Pl. Merc. 632, jʼai cru confier, et voilà que je confie... ; b) [adjectif] ce, cet, cette : is Sisenna Cic. Verr. 2, 4, 43, ce Sisenna ; ea res est Helvetiis enuntiata Cæs. G. 1, 4, 1, ce plan fut dévoilé aux Helvètes ; is dies erat Cæs. G. 1, 6, 4, ce jour cʼétait le... ; ejus disputationis sententias memoriæ mandavi Cic. Læl. 3, de cette discussion jʼai noté les idées dans ma mémoire ; ea duo genera Cic. Div. 1, 113, ces deux espèces || [attraction] : ebriis servire, ea [= id ] summa miseria est Cic. Phil. 3, 35, être esclave dʼhommes ivres, cʼest le comble du malheur, cf. Cic. Rep. 1, 53 ; 2, 69 ; Leg. 1, 27 ; Sest. 135 ; Mil. 21 ; ea civitas = eorum c. Cæs. G. 1, 9, 3 ; is usus = ejus rei usus Cæs. G. 3, 13, 6 ; ex eo numero = ex eorum numero Cic. Arch. 31 ¶ 2 [apposition augmentative ou limitative] : et is, et is quidem, is quidem, isque, neque is, et encore, et qui plus est : vincula, et ea sempiterna Cic. Cat. 4, 7, la détention, et en particulier celle qui est perpétuelle ; cum una legione, eaque vacillante Cic. Phil. 3, 31, avec une seule légion, et encore qui chancelait ; certa merces, nec ea parva Cic. Phil. 2, 44, salaire fixé, et à haut prix ; legionem, neque eam plenissimam despiciebant Cæs. G. 3, 2, 3, la légion, et encore nʼétait-elle pas au complet, ils la méprisaient || [au n. ] et cela : eos laudo, idque merito Cic. Or. 171, je les loue, et cela à juste titre ; studiis deditus, idque a puero Cic. Fam. 13, 16, 4, adonné aux études, et cela depuis lʼenfance ; atque id Cic. Att. 12, 9 ¶ 3 [en corrél. avec un relat.] : is qui, celui qui, etc. || [en redoublement] a) hæc is feci, qui eram Lentul. Fam. 12, 14, 6, jʼai fait cela moi, lʼhomme qui était... ; qui... tibi viderere, is cucurristi Cic. Phil. 2, 76, toi qui pourtant te croyais... toi, cet homme, tu as couru ; ego ipse pontifex qui... arbitror, is... velim Cic. Nat. 1, 61, moi-même grand pontife, qui crois que... eh bien ! moi je voudrais..., cf. Cic. Pomp. 55 ; Marcellus, qui... is ; Verres qui... is Cic. Verr. 2, 4, 123 ; candelabrum quod... id Cic. Verr. 2, 4, 67 ; illud quod... id Cic. Off. 1, 137 ; 3, 13, etc. || [avec un rel. mis en appos.] : A. Albinus, is qui... scripsit Cic. Br. 81, A. Albinus, celui qui écrivit..., cf. Cic. Br. 81 ; de Or. 1, 62 ; id quod... est Cic. Br. 200, ce qui est..., cf. Cic. Fam. 15, 10, 1 ; b) [en accord avec un subst.] : is homo qui, lʼhomme qui, [ou] un h. qui, [jamais] cet homme qui : ii dies quibus conservamur Cic. Cat. 3, 2, les jours où notre vie est préservée ; c) [remplaçant le relatif] Pythagoras, quem Phliuntem ferunt venisse eumque... disseruisse Cic. Tusc. 5, 8, Pythagore qui, dit-on, vint à Phlionte et disserta..., cf. Cic. Or. 9 ; Tusc. 3, 16 ; de Or. 2, 299 ; Br. 258, etc. ; d) [corrél. apparente] : eorum, qui absolverunt, misericordiam non reprehendo Cic. Clu. 106, je ne critique pas leur indulgence, à eux qui se prononcèrent en faveur de lʼaccusé, cf. Cic. Verr. 2, 4, 107 ¶ 4 [en corrélation avec ut ou qui conséc.] tel que : non is vir est, ut ou qui... sentiat, il nʼest pas un homme tel quʼil comprenne, un homme à comprendre : Cic. Fl. 34 ; Div. 2, 139 ; de Or. 1, 27 ; Q. 1, 1, 38, etc. ; Fam. 5, 12, 6 ; Cæs. G. 5, 30, 2 || id, quod constituerant, facere conantur, ut... exeant Cæs. G. 1, 5, 1, ils entreprennent de faire ce quʼils avaient décidé, à savoir de sortir..., cf. G. 1, 13, 2 ¶ 5 [en corrél. avec ac, comme idem ] in eo honore ac si Liv. 37, 54, 21, dans la même considération que si ¶ 6 [en part., emplois de id ] : a) avec gén. : quoniam id nobis, hominibus id ætatis, oneris imponitur Cic. de Or. 1, 207, puisque voilà ce quʼà des hommes de notre âge on nous impose comme tâche ; id temporis cum Cic. Mil. 28, à un moment où ; id temporis ut Cic. Att. 13, 33, 4, à un moment tel que... ; alicui id consilii est, ut Cæs. G. 7, 5, 5, qqn a lʼintention de ; b) [acc. adverbial] relativement à cela : id gaudeo Cic. Q. 3, 1, 9, je me réjouis de cela ; idne estis auctores mihi ? Ter. Ad. 939, est-ce ce que vous me conseillez ? c) in eo, à ce point : non est in eo Cic. Att. 12, 40, 4, ce nʼest pas à ce point ; in eo est ut, in eo res est ut Liv. 2, 17, 5 ; 28, 22, 8, il est sur le point dʼarriver que || omnis oratio versatur in eo, ut Cic. de Or. 1, 244, tout le discours roule sur ce point, à savoir que, cf. Cic. Q. 3, 1, 1 ; in eo nervos contendere, ne Cic. Fam. 15, 14, 5, porter tous ses efforts sur ce point : empêcher que ; d) id est cum Pl. Rud. 664, cʼest un moment où ; e) id est, cʼest-à-dire : poscere quæstionem, id est, jubere dicere... Cic. Fin. 2, 1, solliciter une question, cʼest-à-dire inviter à dire...

➳ sur les innombrables formes de la décl. de is, v. Neue, 1892 , pp. 375-389.|| renforcé par pse, pte : eapse Pl. Curc. 534 = ea ipsa ; eumpse Pl. Pers. 603 ; eampse Pl. Aul. 815 ; eopse Pl. Curc. 538 ; eopte P. Fest. 110, 2.

is , ea, id. pron. gen. ejus. dat. ei. plur. ii vel ei, eae, ea. dat. eis vel iis. ibus. pro eis, eae pro ei, eabus pro iis. f.
此。其。Id aetatis jam sumus 吾等已有此歲。Cum jam in eo esset ut comprehenderetur 方將被擒之時。Ea re 因此。\Eapse pro Ea ipsa.

Suggest a Translation
See an image

is ea, id, gen.ēius (sometimes monosyl. in poetry), dat.ēī (rarely eī or monosyl. ei), pron.demonst.

• 2 I-.
• II. As a weak demonst.in simple reference.—As subst, he, she, it, the one mentioned(without emphasis): fuit quidam senex Mercator: navem is fregit, T.: venit mihi obviam tuus puer; is mihi litteras abs te reddidit: sine eius offensione animi, hurting his feelings, Cs.—As adj.,this, that, the: ea res est Helvetiis enuntiata, Cs.: flumen est Arar . . . id flumen, etc., Cs.: ante eam diem.—
• IIII. Special uses.—Attracted to the following subst: exsistit ea quae gemma dicitur (i. e. id, quod): quae pars maior erit, eo stabitur consilio (i. e. eius), L.—Pleonast.—After an objsubst.: urbem novam, conditam vi et armis, iure eam condere parat, L.—In the phrase, id quod, referring to a fact, thought, or clause: ratus, id quod negotium poscebat, as the situation required, S.: id quod necesse erat accidere, just as was unavoidable, Cs.: si nos, id quod debet, nostra patria delectat, and it must be the case; cf. id de quo, L.—With et, que, atque, neque, in explanation or climax, and that too, and in fact: inquit . . . et id clariore voce, and that, Cs.: cum unā legione eāque vacillante: vincula et ea sempiterna: legio, neque ea plenissima, and not even, Cs.—In place of the reflexive pronoun: persuadent Rauracis, uti unā cum iis proficiscantur (i. e. secum), Cs.—With emphasis, as correlative to qui, he, she, it, that, the one, that one: is, qui erit adductus: haec omnia is feci, qui sodalis Dolabellae eram: qui magister equitum fuisse tibi viderere, is cucurristi, etc.— Neut. as subst, that: idne estis auctores mihi?do you advise me to that?T.: quibus id consili fuisse, ut, etc., who had formed the plan, Cs.: quando verba vana ad id locorum fuerint, hitherto, L.: ad id quod natura cogeret, i. e. death, N.: id temporis, at that time: homo id aetatis, of that age.—Abl. with a comparative, so much, by so much: eo plus, quo minus, etc., the more.—Acc. adverb., therefore, for that reason, on that account: id operam do, ut, etc., T.: id ego gaudeo.—In phrases, aliquid id genus scribere (i. e. eius generis), of that sort: ad id quod sua quemque mala cogebant, evocati, for that purpose, L.: ad id, quod . . . erat, accendebatur, etc., besides the fact, that, etc., L.: in id fide a rege acceptā, to that end, L.: quod ad me de Lentulo scribis, non estin eo, is not come to that: cum iamin eo esset, ut, etc., just on the point of, etc., L.: totumin eo est tectorium, ut sit concinnum, depends on that: ex eo, quod, etc., from the fact that: civitas data, cum eo, ut, etc., with the stipulation that, etc., L.—
• IIIIII. Praegn., that, such, of such a sort, of the character, so great: in id redactus sum loci, ut, etc., to such a pass, T.: neque is sum, qui terrear, Cs.: itaque ego is in illum sum, quem tu me esse vis: is status erat rerum, ut, etc., L.: quae causae sunt eius modi, ut, etc.: eā mecum consuetudine coniunctus est, quod, etc., such intimacy.