irrumpere

irrumpere [CL] 1 to force a way or burst into (place). b (intr.) to force a way or burst (into). ut numquam ulterius serpens irrumperet antrum Aldh. VirgV 2405; domum ab undique inrumpentes [v. l. interrumpentes] variorum monstrorum diversas figuras introire prospicit Felix Guthl. 36 p. 114; 802 nec equi indomiti inrumpant ostia camerae Alcuin Ep. 244; inrupit altum limen, ~it inbræc GlP 330; illas [sc. domos] ‥ quas firmas invenit, postquam eas ~ere nequit, ad extremum invitus dimittit Simil. Anselmi 76.  b illuc pervolans pulsatas fores irrupit, ~ens ad cubile pervenit G. Crispin Herl. 51. 2 to rush in on or against (an enemy). b (intr.) to rush (in on or against an enemy). anxius esset quod circumvallantem exercitum ~ere ‥ non posset Ord. Vit. XIII 34 p. 100.  b in eum ~unt Asser Alf. 97 (v. despoliare b); Offa ‥ per medium miserorum ~it Map NC II 17 f. 29v (v. harundinetum a); “hoc ego sum” ait Luelinus, “quem multi ‥ conabuntur opprimere, et semper contra omnium vota violenter ~am” Ib. II 23 f. 31v; s1403 H. Percy ‥ irrupit in exercitum regis (v. deambulatorius 2d). 3 to invade, breach, make incursion against; b (intr.). advecti navibus inrumpunt terminos Bede HE I 12 p. 26 (cf. Gildas EB 16: rumpunt terminos); insulam Tanetum ‥ insperati ~unt Gosc. Transl. Mild. 3; partes Anglicanas irrupit W. Cant. Mir. Thom. VI 92 (v. Flandrigena); juvenem quemdam cum armata manu Guaterfordie muros violenter irrupturum Gir. EH II 17.  b Christianos violenter in urbem irrupisse viderunt Ord. Vit. IX 15 p. 607; a finibus aquilonis irrupit barbarica rabies Osb. Clar. V. Ed. Conf. 3 p. 72; c1168 in orientem irrupisset (v. facies 11b); 1415 construi ‥ fecit consimilia munimenta pro hiis qui die noctuque in adversum dicti fortissimi fortalicii, ne ab eodem hostes ~erent, vigilabant G. Hen. V 6. 4 a to intrude into, to usurp. b to intrude into, desecrate. c (intr.) to intrude (into). a †663 [for ? 693] (14c)isti praefati [sc. testes], ne sequentium rapacitas praecedentium ~eret instituta, hiis verbis inhibucionem indidisse videntur CS 121; 1257 suam libertatem ‥ pertinaci temeritate ~entes Mem. S. Edm. II 263.  b me ‥ magno terroris impulsu ecclesiam irrupisse scio Gosc. Transl. Mild. 19; sanctuarium ‥ ~ere Ad. Marsh Ep. 147 (v. furere 1b).  c episcopi ‥ fere omnes intruduntur et regia violentia in ecclesias cathedrales ~unt Gir. GE II 34 p. 338. 5 to penetrate, extend into. alter [sinus] ‥ Brittaniae terras longe lateque inrumpit Bede HE I 12 p. 25. 6 (fig.) to intrude into, make inroad into. b (intr.) to intrude (into). his duobus spiritualibus inquinamentis auctor inquinationis mentem ~it W. Cant. Mir. Thom. IV 1.  b si detur possibilitas ~endi in pudicitiam integritatis tue V. Fridesw. 11.