lucrum
lucrum, gain, profit, advantage
- I Lit.: rem gero et facio lucrum, Plaut. Pers. 4, 3, 34 (503): quoi di sunt homini propitii lucrum ei obiciunt, id. Curc. 4, 2, 44 (530): non ego omnino lucrum omne esse utile homini existumo, id. Capt. 2, 2, 75 (325): lucrum facere (opp. damnum facere), id. ib. 2, 2, 77 (327): vendendi quaestu et lucro ducerentur, Cic. Tusc. 5, 3, 9: aliquid ad praedam lucrumque revocare, id. Phil. 3, 12, 30: qui ex publicis vectigalibus tanta lucra fecit, id. Verr. 2, 3, 38, § 86: frumentaria lucra exigere, id. ib. 2, 3, 37, § 85: dat de lucro, nihil detrahit de vivo: minus igitur lucri facit, id. Fl. 37, 91: lucri bonus est odor ex re qualibet, Juv. 14, 208: lucro est, it is profitable, advantageous: nobis lucro fuisti potius quam decori tibi, Plaut. As. 1, 3, 40 (192): amanti amoenitas malo est, nobis lucro, id. Men. 2, 3, 5 (355): quod in divinis rebus sumptumst sapienti lucrost, id. Mil. 3, 1, 81 (676); id. Cist. 1, 1, 52 (52): ponere or deputare in lucro, to count as gain: omne id deputare esse in lucro, Ter. Phorm. 246; 251: id ego in lucris pono, Cic. Fam. 7, 24, 1; cf.: quem sors dierum cunque dabit lucro Appone, Hor. C. 1, 9, 14: in lucro, quae datur hora, mihi est, Ov. Tr. 1, 3, 67: lucri facere, to gain, get the credit of: quae ille universa naturali quodam bono fecit lucri, Nep. Thras. 1; v. lucrifacio: lucrum et damnum, profit and loss, Gai. Inst. 3, 150; Ulp. Fragm. 25, 15; cf.: qui mensis damnis, quae dentur tempora lucro, Juv. 6, 571: quom scis jam senex, tum in otium Te conloces, dum potis ames; id jam lucrist, Quor vivas, Plaut. Merc. 3, 2, 10 (553): de lucro prope jam quadriennium vivimus, i. e. as by a miracle, in constant, imminent danger of death, Cic. Fam. 9, 17, 1: de lucro tibi vivere me scito, Liv. 40, 8, 2: qui (Mercurius) me in mercimoniis Juvit lucrisque quadruplicavit rem meam, Plaut. Stich. 3, 1, 4 (405).—
- II Transf.
- A Love of gain, avarice: lucri pallida tabes, Luc. 4, 96: impius lucri furor, Sen. Hippol. 4, 540.—
- B Wealth, riches: omne lucrum tenebris alta premebat humus, Ov. Am. 3, 8, 35: periculosum semper putavi lucrum, Phaedr. 5, 4, 8: non turpe lucrum sectantes, Vulg. 1 Tim. 3, 8.
clerici impudici ‥ ebrii, turpis ~i cupidi
spe lucri veniunt, quaerentes divite terra / divitias, sedem sibimet, lucrumque laremque
qui ‥ propter terrena ~a se amant
precise cepit se ad defaltam predicti Radulphi ad ~um et dampnum totius placiti
~i causa(v.
pontificemque petens baptismi lucra capessat
de terrenis dampnis fiunt caelestia ~a
~is spiritualibus potius inhiet
totus erga animarum ~a vacabat
largiflue Christicolis melliflue solicolis ~a confert
Jhesum Christum totius ~i largitorem laudat
sollicitudinem ejus in ~is animarum conquirendis sepius expertus est
juxta quod magis ad animarum ~um crediderint singulis expedire
ibi ‥ pro ~o terrae xij solidi
de ~o terrae dominicae xxj solidi
concedo et ‥ octavam partem de omnibus placitis et ~is meis de Fif ‥
decimam omnium placitorum et ~orum meorum de S.
de decimis et canis et placitis et ~is et omnes alias rectitudines
per ~a vicecomitis, preter decimam Episcopi Aberdonensis que est xxxvij s. ix d. et ob., xvij l. xij d. ob.
decimam etiam omnium ~orum ipsius que ei proveniunt de ~is predicti regis
decimam partem omnium ~orum escaetarum et finium(v.
foenus usura vel ~um
fenus, i. ~um, usura
pro omni libra quaqua septimana dabo ei unum denarium de ~o
quamdiu illas [marcas ] tenuero dabo illi pro libra duos denarios de ~o, et pro catallorum ~o invadiam illi totam terram meam de P.
si ‥ fuerit dissensio ‥ Judeus probabit catallum suum et Christianus ~um
de sex marcis de sorte et tribus marcis et quatuor solidis de ~o
cum ~o quod ‥ Judeis debebatur de debitis predictis
debeo Aaron Judeo Ebor’ sex libras esterlingorum ‥ et si tunc non reddido dabo ei pro qualibet libra qualibet septimana ij d. de ~o, quamdiu istud debitum per gratum ejus tenuero et ideo invadiavi ei omnes terras meas, redditus et catella mea donec dictum catallum et ~um persolvero
commodum, ~um ‥laen
qui dona vel ~a receperint
qui dona vel ~a ceperunt pro officiis suis exequendis
regis facta legis, si te regis ordine legis / suffer damna gregis, qui tria lucra tegis
- 1. winst, voordeel; ➤ -i causā; -i cupidus; alci (in) -o esse voordelig voor iem. zijn; in -o, in -is ponere als winst beschouwen; ad -um revocare benutten; -a facere ex vectigalibus voordeel trekken van; frumentaria -a exigere; lucri (in comb. met dare, facere, addere, conferre, numerare, auferre) als winst; -i facere winst maken; de -o vivimus het is een bof dat we leven;
- 2. (poët.) (meton.) (a) rijkdom; ➤ omne -um tenebris alta premebat humus (Ov.); (b) winstbejag, hebzucht; ➤ domus ob -um concidit (Hor.).
lucrabilisseu cultæ. Charta ann. 1056. inter Instr. tom. 11. Gall. Christ. col. 225 :
Cum aliis rebus quæ ad illam ecclesiam pertinebant, de Lucris et de aliis exitibus de illo manere.Vide Lucratura.
- 2 LV-, gain, profit, advantage: hoc paulum lucri quantum ei damni adportet, T.: unius anni: ex publicis vectigalibus lucra facere: improbissima lucra liguriens: lucri bonus est odor ex re quālibet, Iu.: omne id deputare esse in lucro, count as gain, T.: alqd lucro apponere, H.: lucri fieri tritici modios centum, made(as profit): alqd facere lucri, to reap the benefit of, N.: in lucro est quae datur hora mihi, O.: de lucro prope iam quadriennium vivimus, i. e. as by miracle: de lucro tibi vivere me scito, L.—The pursuit of gain, avarice: te demovere lucro, H.: domus ob lucrum Demersa exitio, i. e. avarice, H.—Wealth, riches: Contra lucrum nil valere ingenium, H.: Omne lucrum tenebris alta premebat humus, O.
-
…sempiternae. ego lanista et quidem non insipiens deteriores enim iugulari cupio, meliores vincere. Vtri ceciderint, scribit lucro nobis futurum. O praeclarum lucrum, cum te victore quod di omen avertant beata mors eorum futura sit qui…
Cicero, Philippicae
-
…iudicando, legum offici rei publicae sociorum atque amicorum neglegentior quid is possitne de istius improbitate dubitare, cum tanta lucra facta, tam iniquas pactiones vi et metu expressas cognoverit, cum tanta praemia civitates vi atque imperio, virgarum…
Cicero, in Verrem
-
…, Agyrium venit. qui cum apparitoribus eo et vi ac minis venisset, poscere pecuniam grandem coepit ut accepto lucro discederet ; nolle se negoti quicquam habere dicebat, sed accepta pecunia velle quam primum in aliam civitatem occurrere .…
Cicero, in Verrem
-
…, si cccc milia dubitabitis etiam cui ista tanta praeda quaesita sit iniquum me esse quispiam dices, qui ex lucri magnitudine coniecturam capiam furti atque praedae. quid, si doceo, iudices, eos qui cccc mod. lucri…
Cicero, in Verrem
-
…seges quidem igitur spicis uberibus et crebris, si avenam uspiam videris, nec mercatura quaestuosa, si in maximis lucris paulum aliquid damni contraxerit. an hoc usque quaque, aliter in vita et non ex maxima parte de tota…
M. Tullius Cicero, de Finibus Bonorum et Malorum
-
…et conciliare pecunias, in quo te lex tenet, si hoc non est, vi atque imperio cogere invitos lucrum dare alteri, hoc est pecuniam dare quid tum Apronio, deliciis praetoris, lucelli aliquid iussi sunt dare .…
Cicero, in Verrem
-
…ne de bonis quidem suis reliqui fecit, ex hisce ternis medimnis, quod benefici gratiaeque causa concessit, quid lucri fiat cognoscite. professio est agri Leontini ad iugerum xxx ; haec sunt ad tritici medimnum xc, id est…
Cicero, in Verrem
-
…ei dabatur, imperat Agyrinensibus Verres ut in medimna singula dentur Apronio HS. quid est hoc tanto numero frumenti lucri nomine imperato et expresso, nummi praeterea exiguntur ut probetur frumentum an poterat non modo Apronius, sed quivis ,…
Cicero, in Verrem
-
…incendiorum causam quaesierit ex funere, duobus aut tribus senatus consultis bene et e re publica factis reliquas res ad lucrum praedamque revocaverit, vendiderit immunitates, civitates liberaverit, provincias universas ex imperi populi Romani iure sustulerit, exsules reduxerit…
Cicero, Philippicae
-
…, nempe idcirco dat ut rata sit emptio. emit igitur aliquid quod certe multo pluris esset ; dat de lucro, nihil detrahit de vivo. cur Albanum venire iubet, cur matri praeterea blanditur, cur epistulis et sororis…
Cicero, pro Flacco