mensor
mensor, a measurer, surveyor
mensor, ōris, m. [metior], a measurer (post Aug.).
- I In gen.: te maris, et terrae, numeroque carentis arenae Mensorem cohibent, Archyta, Hor. C. 1, 28, 1: frumentarius, a corn-measurer, Paul. Dig. 27, 1, 26.—
- II In partic.
- A A surveyor: non agricolae sed mensoris officium esse dicebam, Col. 6, 1: cautus humum longo signavit limite mensor, Ov. M. 1, 136.—
- B An architect, Plin. Ep. 10, 27, 5; 10, 18, 3; Inscr. Orell. 3223.—
- C Milit. t. t.
- 1 An engineer, Amm.19, 11, 8; Cassiod. Var. 3, 52.—
- 2 One who measures out the ground for an encampment, a quartermaster, Veg. Mil. 2, 7, Cod. Th. 7, 8, 4; Inscr. Orell. 3473.
mēnsor, Nbf. mēsor (messor), ōris, m. (metior), der Messer, I) im allg.: maris et terrae, Hor. carm. 1, 28, 2: itinerum, Wegmesser, Plin. 6, 61 u. 7, 11: agri mensor (od. als ein Wort agrimensor), der Feldmesser, insbes. der militärische, der Ingenieur, Amm. 19, 11, 8. Cassiod. var. 3, 52, 5: Plur. agri mensores, Gromat. vet. 244, 2: ders. mesor agrarius, Inscr. in Gromat. vet. 251, 15: mensor frumentarius, Paul. dig. 27, 1, 26. – II) insbes.: a) der Feldmesser, Lucil. 100. Varro r. r. 1, 10, 2. Colum. 5, 1, 3. Ov. met. 1, 136. Corp. inscr. Lat. 10, 1930: Nbf. messor, Corp. inscr. Lat. 6, 3304: bes. mensor machinarius, ein Feldmesser, der sich besonderer Meßinstrumente bedient, Corp. inscr. Lat. 6, 9626. Ulp. dig. 11, 6, 7. § 1. – b) der Baumeister, Plin. ep. 10, 17 (28), 5 u. 10, 18 (29), 3. Corp. inscr. Lat. 9, 1612 (mesor). – c) im Lager, der Feldmesser, der die Zelte absteckt, Veget. mil. 2, 7. Cod. Theod. 7, 8, 4. Corp. inscr. Lat. 6, 2379 a col. 2. lin. 56 (mes.).
donec ~or per utrarumque arundinum summitates cacumen turris distincte perspiciat
sicut ad pedem vel quantitatem corporis mensurantis vel aliquid quod sit promptum ymaginationi ~oris
novam Jerusalem ‥ cujus ~ores prophetae
per ~orem libertum rescribentes
mēnsŏr, (14) ōris, m. (metior), mesureur : Hor. O. 1, 28, 1 ; Paul. Dig. 27, 1, 26 || arpenteur : Col. Rust. 6, 1 ; Ov. M. 1, 136 ; Cassiod. Var. 3, 52 || architecte : Plin. Min. Ep. 10, 17 b, 2 || ingénieur : Amm. 19, 11, 8.
- 1. (poët.; postklass.) iem. die meet (m. gen.) [maris et terrae; itinerum]; landmeter;
- 2. (Plin. Min.) bouwmeester.
Mensoresin Cod. Theod. de quibus est tit. 34. lib. 6. Horum enim munus fuit hospitia Principi præparare, Palatinis Principem comitantibus singulis
deputatas domos enotare, et postibus hospitaturi nomen adscribere, ut docet lex 4. de Metatis (7, 8.) eodem Cod. ubi plura Jacobus Gothofredus.
Mensoresa metatoribus : hi integris castris locum deligebant, illi singulis hominibus vel in castris, vel in urbe. Vide Pitiscum.
mēnsor ōris, m
- 1 MA-, a measurer, surveyor: maris et terrae, H., O.