mergo
mergo, to dip, dip in, immerse, plunge, sink, bury
- I Lit. (class.): eos (pullos) mergi in aquam jussit, Cic. N. D. 2, 3, 7: aves, quae se in mari mergunt, id. ib. 2, 49, 124: putealibus undis, Ov. Ib. 391: Stygia undā, id. M. 10, 697: prodigia indomitis merge sub aequoribus, Tib. 2, 5, 80: ab hoc (the sword-fish) perfossas naves mergi, Plin. 32, 2, 6, § 15: mersa navis omnes destituit, Curt. 4, 8, 8: mersa carina, Luc. 3, 632: cum coepisset mergi, Vulg. Matt. 14, 30: in immensam altitudinem mergi, ac sine ulla respirandi vice perpeti maria, Sen. Dial. 4, 12, 4: naves, Eutr. 2, 20: partem classis, Vell. 2, 42, 2: pars maxima classis mergitur, Luc. 3, 753 sq.: nec me deus aequore mersit, Verg. A. 6, 348: sub aequora, Ov. M. 13, 948; Luc. 3, 753: ter matutino Tiberi mergetur, bathe, Juv. 6, 523.—Poet., of overwhelming waters, to engulf, swallow up, overwhelm, etc.: sic te mersuras adjuvet ignis aquas, Ov. Ib. 340: mersa rate, Juv. 14, 302.—
- B Transf.
- 1 To sink down, sink in, to plunge, thrust, or drive in, to fix in, etc. (poet. and post-Aug. prose): palmitem per jugum mergere, et alligare, to thrust, push, Plin. 17, 22, 35, § 180: aliquem ad Styga, Sen. Thyest. 1007: manum in ora (ursae), to thrust into, Mart. 3, 19, 4: mersisque in corpore rostris Dilacerant (canes) falsi dominum sub imagine cervi, Ov. M. 3, 249: fluvius in Euphratem mergitur, runs or empties into, Plin. 6, 27, 31, § 128: visceribus ferrum. to thrust into, Claud. ap. Eutr. 1, 447.—Of heavenly bodies, etc.: Bootes, Qui vix sero alto mergitur Oceano, sinks into, Cat. 66, 68.—
- 2 In partic., to hide, conceal: mersitque suos in cortice vultus, Ov. M. 10, 498: vultum, Sen. Herc. Oet. 1348: diem or lucem, of the setting of the sun, id. Thyest. 771: terra caelum mergens, i. e. occidentalis, because there the sky seems to sink into the sea, Luc. 4, 54. —Of those on board a vessel: mergere Pelion et templum, i. e. to sail away from until they sink below the horizon: condere, Val. Fl. 2, 6.—
- II Trop., to plunge into, sink, overwhelm, cover, bury, immerse, drown: aliquem malis, Verg. A. 6, 512: funere acerbo, to bring to a painful death, id. ib. 11, 28: mergi in voluptates, to plunge into, yield one's self up to sensual delights, Curt. 10, 3, 9: se in voluptates, Liv. 23, 18: mergit longa atque insignis honorum pagina, Juv. 10, 57.—Esp. in part. pass.: Alexander mersus secundis rebus, overwhelmed with prosperity, Liv. 9, 18: vino somnoque mersi jacent, dead drunk and buried in sleep, id. 41, 3; Luc. 1, 159; cf.: lumina somno, Val. Fl. 8, 66: cum mergeretur somno, Vulg. Act. 20, 9.—Esp. of those whose fortune is swallowed up in debts or debauchery: mersus foro, bankrupt, Plaut. Ep. 1, 2, 13 (116): aere paterno Ac rebus mersis in ventrem, Juv. 11, 39: censum domini, Plin. 9, 17, 31, § 67: mergentibus sortem usuris, sinking, destroying his capital, Liv. 6, 14: ut mergantur pupilli, be robbed of their fortune, ruined, Dig. 27, 4, 3: mersis fer opem rebus, bring aid to utter distress, Ov. M. 1, 380.—Of drinking to excess: potatio quae mergit, Sen. Ep. 12.
- 1. onderdompelen, laten zinken [pullos in aquam verdrinken; se in mari, aequore, sub aequora]; — pass. mergi onderduiken, zinken: naves merguntur;
- 2. steken in, verbergen [rostra in corpore diep slaan in; caput in terram; vultūs in cortice]; — pass. (v. hemellichamen) ondergaan: sidera merguntur;
- 3. (metaf.) dompelen, storten; ➤ se ~, mergi in voluptates; alqm malis ~ in het ongeluk storten; mersus vino somnoque bedwelmd door wijn en slaap; viros ~ in het verderf storten; mersa et obruta fenore pars civitatis door woeker diep in de schulden geraakt; mersae res (Ov.) de verzonken wereld; mersus rebus secundis bedolven onder geluk;
- 4. (postklass.) overstrómen [terrae mersae].
- MERG-, to dip, dip in, immerse, plunge, sink, bury: se in mari: putealibus undis, O.: mersa navis, Cu.: te sub aequore, V.: Ter matutino Tiberi mergetur, bathe, Iu.—To engulf, swallow up, overwhelm: te mersurae aquae, O.: mersā rate, Iu.—To plunge, thrust, drive, bury: mersisque in corpore rostris, O.—To cover, bury, hide: suos in cortice voltūs, O.—Fig., to plunge, sink, overwhelm, cover, bury, immerse, ruin: quae forma viros fortunave mersit, V.: quem funere mersit acerbo, brought to a painful death, V.: se in voluptates, L.: Quosdam mergit longa honorum Pagina, drags down, Iu.: mersus secundis rebus, overwhelmed with prosperity, L.: vino somnoque mersi, buried in drunken sleep, L.: rebus mersis in ventrem, swallowed up, Iu.: mergentibus sortem usuris, sinking his capital, L.: mersis fer opem rebus, to utter distress, O.
-
…hic collem, cumba sedet alter adunca et ducit remos illic, ubi nuper ararat, ille supra segetes aut mersae culmina villae navigat, hic summa piscem deprendit in ulmo. Figitur in viridi, si fors tulit, ancora…
Ovid, Metamorphoses
-
…loca nocte tacentia late, sit mihi fas audita loqui ; sit numine vestro pandere res alta terra et caligine mersas Ibant obscuri sola sub nocte per umbram, perque domos Ditis vacuas et inania regna quale per incertam lunam sub…
Vergil, Aeneid
-
…remollescunt, si flectitur ira deorum, dic, Themi, qua generis damnum reparabile nostri arte sit, et mersis fer opem, mitissima, rebus. Mota dea est sortemque dedit Discedite templo et velate caput cinctasque resolvite vestes…
Ovid, Metamorphoses
-
…, esse avem quandam quae platalea nominaretur ; eam sibi cibum quaerere advolantem ad eas avis quae se in mari mergerent, quae cum emersissent piscemque cepissent usque eo premere earum capita mordicus, dum illae captum amitterent, in quod…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…bello Punico primo temeritas movebit, qui etiam per iocum deos inridens, cum cavea liberati pulli non pascerentur, mergi eos in aquam iussit, ut biberent, quoniam esse nollent qui risus classe devicta multas ipsi lacrimas, magnam…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…curis latrantibus errat. Arma placent miseris, detritaque commoda luxu vulneribus reparantur. Inops audacia tuta est. Hoc mersam caeno Romam somnoque iacentem quae poterant artes sana ratione movere, ni furor et bellum ferroque excita libido Tres tulerat…
Petronius, Satyricon, Fragmenta, and Poems
-
…flosque, qui est candidus, decidat. hoc amplius in euphrate tradunt, et caput ipsum et florem vespera mergi usque in medias noctes totumque abire in altum, ut ne d e missa quidem manu possit inveniri, reverti…
Pliny the Elder, Natural History
-
…Cirrhaque potentior omni, quo ruis, ille adytis melior locus. haec ubi dicta, nigrantis terrae pecudes obscuraque mergit armenta, ac vivis cumulos undantis harenae aggerat et vati mortis simulacra rependit. Talia apud Graios, cum iam…
Statius, P. Papinius, Thebais
-
…prodest Pompeias ire per umbras, Virginis aetheriis cum caput ardet equis ; Visite laurigero sacrata Palatia Phoebo Ille Paraetonicas mersit in alta rates ; Quaeque soror coniunxque ducis monimenta pararunt, Navalique gener cinctus honore caput ; Visite turicremas vaccae…
Ovid, Ars Amatoria
-
…bella litasti. Iam dubium, monstrisne deum, nimione pavori Crediderint multis concurrere visus Olympo Pindus, et abruptis mergi convallibus Aemus, Edere nocturnas belli Pharsalia voces, Ire per Ossaeam rapidus Boebeida sanguis Inque vicem vultus tenebris mirantur…
Lucan, Pharsalia