moenia
moenia, defensive walls, ramparts, bulwarks, city walls
the walls lacked guards
- I Lit. (class.): uti haberent tuta oppida quod operis muniebant, moenia dicta, Varr. L. L. 5, § 141 Müll.: domicilia conjuncta, quas urbes dicimus, moenibus sepserunt, Cic. Sest. 42, 91: diligentius urbem religione quam ipsis moenibus cingitis, id. N. D. 3, 40, 94; id. Ac. 2 (Luc.), 44, 137; id. Rep. 1, 11, 17: altissima, Caes. B. C. 3, 80: cum paene inaedificata in muris ab exercitu nostro moenia viderentur, bulwarks, fortifications, id. ib. 2, 16: summa arcis, Enn. ap. Macr. S. 1, 4 (Ann. v. 170 Vahl.): dividimus muros, et moenia pandimus urbis, Verg. A. 2, 234.—
- II Transf.
- A Poet., in gen., walls, enclosure: moenia navis, Ov. M. 11, 532: angusta theatri, Lucr. 4, 82: mundi, id. 1, 73; cf. caeli, Ov. M. 2, 401.—
- B A city enclosed by walls, a walled town (mostly poet. and in post-Aug. prose): nulla jam pernicies moenibus ipsis intra moenia comparabitur, to our walls, i. e. our city, Cic. Cat. 2, 1, 1: moenia lata videt triplici circumdata muro, Verg. A. 6, 549: moenia circumdare muro, Flor. 1, 4, 2; Vitr. 8, 4. —*
- C A mansion, dwelling: Ditis magni, Verg. A. 6, 541.
portenta ‥ quorum nonnulla ‥ intra vel extra deserta ~ia ‥ intuemur
ignis ‥ qui ‥ Hierosolymorum ~ia, immo aedificia cuncta, consumsit
murus,weal . ~ia,burhweall
resedit ‥ in urbe et Raimundi homines, qui vicum unum tenebant, improbus exactor ~ibus depulit
pluraliter ~ia, -orum, quasi munia eo quod muniant urbem
planchiatura ‥ turellorum in accinctu meniarum [sic ] castri fere putrefacta est
hec ~ia, -orum, sunt muri civitatis
nostris ‥ obvallatis sanctorum duobus clipeis lateribus invictis dorso ad veritatis ~ia stabilito
flammonia quasi flamme monia vel munia
per quos erectis castrorum turribus altis / moenia murorum restaures imbrice rubra
➳ gén. pl. mœniorum Tert. Marc. 3, 24.
- 1. (stads)muren, vestingwerken [altissima]; ➤ moenibus urbem cingere; scalas moenibus admovere;
- 2. (meton.) (a) (versterkte) stad, bolwerk [circumdata muro]; ➤ moenia condere; metaf.: Alpes ~ Italiae; (b) burcht, paleis, huis [Ditis; Circaea; urbis];
- 3. (poët.) wanden, muren [navis scheepswanden; theatri; mundi; caeli].
- 2 MV-, defensive walls, ramparts, bulwarks, city walls: moenium defensores, S.: (urbs) moenibus portuque ornata: inaedificata in muris ab exercitu nostro moenia, fortifications, Cs.: Dividimus muros et moenia pandimus urbis, V.—Walls, enclosure: moenia navis, O.: caeli, O.—A city enclosed by walls, walled town: in una moenia convenere, S.: nulla iam pernicies moenibus ipsis intra moenia comparabitur, city: cuncta malis habitantur moenia Grais, all the towns, V.: Catili, H.—A mansion, palace: Ditis magni, V.
-
…Romanum in Etruriae faucibus conlocata, crescit in dies singulos hostium numerus ; eorum autem castrorum imperatorem ducemque hostium intra moenia atque adeo in senatu videtis intestinam aliquam cotidie perniciem rei publicae molientem. si te iam, Catilina, comprehendi…
Cicero, in Catilinam
-
…coeperunt. Aegre eo die sustentatum est. Gallorum eadem atque Belgarum oppugnatio est haec ubi circumiecta multitudine hominum totis moenibus undique in murum lapides iaci coepti sunt murusque defensoribus nudatus est, testudine facta portas succedunt murumque subruunt. Quod…
Julius Caesar, Gallic War
-
…responsum tulisses, me nullo modo posse isdem parietibus tuto esse tecum, quia magno in periculo essem quod isdem moenibus contineremur, ad Q. Metellum praetorem venisti. A quo repudiatus ad sodalem tuum, virum optimum, M…
Cicero, in Catilinam
-
…huius urbis atque imperi vere nominamus, hunc et huius socios a tuis ceterisque templis, a tectis urbis ac moenibus, a vita fortunisque civium omnium arcebis et homines bonorum inimicos, hostis patriae, latrones Italiae scelerum foedere inter…
Cicero, in Catilinam
-
…verbis prosecuti sumus. abiit, excessit, evasit, erupit. nulla iam pernicies a monstro illo atque prodigio moenibus ipsis intra moenia comparabitur. atque hunc quidem unum huius belli domestici ducem sine controversia vicimus. non enim iam…
Cicero, in Catilinam
-
…. abiit, excessit, evasit, erupit. nulla iam pernicies a monstro illo atque prodigio moenibus ipsis intra moenia comparabitur. atque hunc quidem unum huius belli domestici ducem sine controversia vicimus. non enim iam inter latera nostra…
Cicero, in Catilinam
-
…re corrigi, quoniam verba contemnitis. Sed undique circumventi sumus. Catilina cum exercitu faucibus urget, alii intra moenia atque in sinu urbis sunt hostes ; neque parari neque consuli quicquam potest occulte quo magis properandum est. Quare…
Sallust, Catilina
-
…, effringere ut arta naturae primus portarum claustra cupiret. ergo vivida vis animi pervicit et extra processit longe flammantia moenia mundi atque omne immensum peragravit mente animoque, unde refert nobis victor quid possit oriri, quid nequeat, finita…
Lucretius, De Rerum Natura
-
…lacrimae merito fecere peritum atque utinam posito dicar amore rudis quid tibi nunc misero prodest grave dicere carmen aut Amphioniae moenia flere lyrae plus in amore valet Mimnermi versus Homero carmina mansuetus lenia quaerit Amor. i quaeso et tristis istos…
Propertius, Elegies
-
…Aborigines, genus hominum agreste, sine legibus, sine imperio, liberum atque solutum. Hi postquam in una moenia convenere, dispari genere, dissimili lingua, alii alio more viventes, incredibile memoratu est, quam facile coaluerint…
Sallust, Catilina
MOE´NIA[MURUS]
See murus.