mortalis
mortalis, subject to death, destined to die, mortal
all mortals wish to be praised
- I Lit.: quid in iis mortale et caducum, quid divinum aeternumque sit, Cic. Leg. 1, 23, 61: animal, id. N. D. 3, 13, 32.—
- II Transf.
- A Human, mortal: mucro, of human workmanship, Verg. A. 12, 740: condicio vitae, Cic. Phil. 14, 12, 33: opera, Liv. 1, 2: acta, Ov. Tr. 1, 2, 97: mortalin' decuit violari vulnere divum? from the hand of a mortal, Verg. A. 12, 797: haud tibi vultus Mortalis, id. ib. 1, 328: nec mortale sonans, like a human voice, id. ib. 6, 50: si mortalis idem nemo sciat, Juv. 13, 76.—Comp.: aliquid ipso homine mortalius, more perishable, Plin. 36, 15, 24, § 110.—Hence, subst.: mortālis, is, comm., a man, mortal, human being (in sing. mostly ante-class.): lepidus ecastor mortalis est Strabax, Plaut. Truc. 5, 57 (949): edepol, mortalis malos, id. Bacch. 2, 3, 59 (293); id. Truc. 2, 1, 36 (244); id. Aul. 2, 4, 40 (319): ego, quantum mortalis deum possum, te ac tua vestigia sequar, Liv. 3, 17, 6.—Usually pīur.: mortales, like the Gr. θνητοί, mortals, men, mankind: quod ad immortales attinet haec: deinceps quod ad mortales attinet, videamus, Varr. L. L. 5, § 75 Müll.: est locus Hesperiam quam mortales perhibebant, Enn. ap. Macr. S. 6, 1 (Ann. v. 23 Vahl.); cf.: omnes mortales sese laudarier optant, id. ap. Aug. de Trin. 13, 6 (Ann. v. 551 Vahl.): omnes mortales hunc aiebant Calliclem vivere, etc., Plaut. Trin. 1, 2, 175 (213): diu magnum inter mortales certamen fuit, etc., Sall. C. 1, 5: omnes mortales omnium generum, aetatum, ordinum, Cic. Pis. 40, 96: defendo multos mortales, id. Div. in Caecil. 25: plus debuisse fortunae, quam solus omnium mortalium in potestate habuit (Alexander), Curt. 10, 5, 35.
- —mortālĭa, ĭum, n., human affairs, Verg. A. 1, 462; Tac. A. 14, 54.—
- B Temporary, transient (opp. immortalis, imperishable, eternal; v. immortalis): neque me vero paenitet, mortales inimicitias, sempiternas amicitias habere, Cic. Rab. Post. 12, 32; Liv. 34, 6.— Hence, adv.: mortālĭter, mortally, in the manner of mortals (eccl. Lat.): mortaliter vivere, Aug. Enchir. 64.
omne, quod in hac ~i carne patimur ex infirmitate naturae
sicut homo ~is est carne, immortalis anima ‥
debere me fratrem meum ~em diligere, set causam Patris immortalis multo pluris facere
videbat ‥ aliquando Evianum sed non ~em cum levi attactu duorum digitorum indiciis scilicet [in ] et medii [marg. MS: medium ] per faciem ejus ad os usque descendere
dicebat ‥ se ~em esse et moriturum
illi ‥ in peccatis conceptum et editum primum ad lucem hanc effudere ~em, caligine immortali novissime involvendum
donec mortalis clausit spiracula vitae
per varios casus mortalis vita cucurrit
nunc mutando fragilitas ~is vitae marcescit
ex antiquissimo sarcofago, quo tota in ~em conditionem defluxerat caro
licet ~is vitae pondere pressi
voluntaria fuit permissio vel dispositio, non ~is dominatio necessitatis
exitiali, ~i
funestissima, ~ia, deadlicostan
letalis, ~is
cujus forte puer mortali peste subactus
inter eos ~ia vulnera [ME: ] recipiamdeaþes wunde
excommunicatio paenitentium non ~is sed medicinalis est
peccatum ‥ ~issimum
septem ecclesie sacramenta que sunt remedia homini contra peccatum originale, ~e, et veniale
mors ‥ prius ‥ est sustinenda quam crimen committatur ~e
susceptio eucaristie ‥ cum ~i peccato [ME: ]: in ani heaved sunne
omnis divino mandato contravencio est ~is
neque ‥ ~is alicujus criminis maculam animam ejus tetigisse asserebat
morella ‥ solatrum ~e ‥ G.morele A.nichteschode velhoundesberie
omnes ~es inimici sui fuerunt
hujusmodi predicaciones et perniciose suggestiones facte sunt ad subtrahendum vos et alios fideles nostros a fidelitate et devocione nostra, quod nobis anxius gravat quam aliqua guerra ~is
contra regem Anglie Edwardum guerram ~em commovit
inimicicie ~es, i. e. ad mortem periculose, sed et immortales quia perpetue
gavisi sunt valde, quia Hubertum ~i odio persequebantur
in lecto ~i(v. 2
si non te cunctorum ~ium hostis de sinu ‥ ejus ‥ abstraxisset
~ium diffidens amminiculo et angelorum fretus suffragio
daturus operam de singulis quae terra fovet ~ium nutrix
ut ‥ mala ~ibus inminere signarent
novit ‥ universitas orbis quod pre cunctis ~ibus ‥ pietatis gratia et spiritu mansuetudinis abundatis
Hilarius ‥ preciosus lapis ad quem ~ia ascendunt
hinc alii ex illis haec ad mortalia missi / perveniunt et queque volunt mysteria pandunt
nec enim luteum celesti, divinum ~i pulchre coheret
hoc monasterium, ut semper ~ia labuntur in decursum, ‥ per beatum Oswaldum ‥ resuscitatum est
et hinc constat quia ~e et immortale non sunt viventium species aut differentie, sed potius modos vivendi indicant
Christus non venit alicui eripere ~ia, licet voluerit omnia ~ia esse sibi subjecta et a se recognosci
quilibet Christianus habet ad custodiam suam bonum angelum, dum tamen est sine mortali peccato. nam dum est in ~i, recedit ab eo bonus angelus
audita vero confessione, semper sacerdos interroget confitentem si velit abstinere ab omni ~i(
non sapit heresim ut ~e
omne ~e dividit a Deo
quicunque pregravatus ~i quicquid fecerit, peccat mortaliter
- 1. sterfelijk [corpus]; — subst. is m sterveling, mens;
- 2. vergankelijk, voorbijgaand [inimicitiae; simulacra bouwvallig];
- 3. aards, menselijk [facta; malum; mucro; vulnus toegebracht door mensenhand]; — subst. mortālia, ium n (zelden sg. mortāle, is) (poët.; postklass.) het menselijke of aardse; het lot v.d. mensen.
有死者。能死老。Lex mortalis 暫時之律。Mortales 人士。萬民。人類。Mortale vulnus 致死之傷。
Suggest a Translation
See an image
- mors, subjeet to death, destined to die, mortal: quid in his mortale et caducum sit.—Temporary, transient: inimicitiae: leges, L.—Of a mortal, human, mortal: mucro, of human workmanship, V.: condicio vitae: opera, L.: pectora, O.: volnus, from the hand of a mortal, V.: cura, of man, V.: Nec mortale sonans, like a human voice, V.: Nil mortale loquar, i. e. uninspired, H.—As substm. and fa man, mortal, human being: neque mortali cuiquam credere, S.: ego, quantum mortalis deum possum, te sequar, L.: indignatus ab umbris Mortalem surgere, V.: diu magnum inter mortalīs certamen fuit, etc., S.: de quo omnes mortales iudicaverunt.—Plurn. as subst, human affairs, V.
-
…correptaque regia caeli ardeat et mundi moles obsessa laboret. Tela reponuntur manibus fabricata Cyclopum poena placet diversa, genus mortale sub undis perdere et ex omni nimbos demittere caelo. Protinus Aeoliis Aquilonem claudit in antris et quaecumque fugant inductas…
Ovid, Metamorphoses
-
…auget generatim pabula praebens unde mare ingenuei fontes externaque longe flumina suppeditant unde aether sidera pascit omnia enim debet, mortali corpore quae sunt, infinita aetas consumpse ante acta diesque. quod si in eo spatio atque ante acta aetate…
Lucretius, De Rerum Natura
-
…. Nam divitiarum et formae gloria fluxa atque fragilis est, virtus clara aeternaque habetur. Sed diu magnum inter mortalis certamen fuit, vine corporis an virtute animi res militaris magis procederet. Nam et, prius quam incipias ,…
Sallust, Catilina
-
…. Sed postquam res eorum civibus, moribus, agris aucta, satis prospera satisque pollens videbatur, sicuti pleraque mortalium habentur, invidia ex opulentia orta est. Igitur reges populique finitumi bello temptare, pauci ex amicis auxilio esse…
Sallust, Catilina
-
…patres conscripti, multa verba in hoc ordine feci, saepe de luxuria atque avaritia nostrorum civium questus sum multosque mortalis ea causa advorsos habeo. Qui mihi atque animo meo nullius umquam delicti gratiam fecissem, haud facile alterius lubidini…
Sallust, Catilina
-
…; contra illis annis atque divitiis omnia consenuerunt. Tantummodo incepto opus est, cetera res expediet. Etenim quis mortalium, cui virile ingenium est, tolerare potest illis divitias superare, quas profundant in exstruendo mari et montibus coaequandis…
Sallust, Catilina
-
…videres. Huc accedit uti quicque in sua corpora rursum dissoluat natura neque ad nihilum interemat res. nam siquid mortale e cunctis partibus esset, ex oculis res quaeque repente erepta periret ; nulla vi foret usus enim, quae…
Lucretius, De Rerum Natura
-
…, cum domos atque villas cognoveris in urbium modum exaedificatas, visere templa deorum, quae nostri maiores, religiosissumi mortales, fecere. Verum illi delubra deorum pietate, domos suas gloria decorabant neque victis quicquam praeter iniuriae licentiam eripiebant…
Sallust, Catilina
-
…pontus haberet. O utinam possim populos reparare paternis artibus atque animas formatae infundere terrae Nunc genus in nobis restat mortale duobus sic visum superis hominumque exempla manemus. Dixerat, et flebant. Placuit caeleste precari numen et auxilium per…
Ovid, Metamorphoses
-
…adiciunt, alii partes adsensibus inplent. Est tamen humani generis iactura dolori omnibus, et, quae sit terrae mortalibus orbae forma futura, rogant, quis sit laturus in aras tura, ferisne paret populandas tradere terras. Talia…
Ovid, Metamorphoses