munditia
munditia, cleanliness, neatness, elegance, fineness
- I Lit.: munditia illecebra animo est amantium, Plaut. Men. 2, 3, 4 (354): munditias facere, to clean the house, Cato R. R. 39, 2: munditias volo fieri; ecferte huc scopas, etc., Plaut. Stich. 2, 2, 22 (346): alia jam munditiarum facies est, Front. Aq. 88.—
- B Transf., in gen., cleanliness, neatness, elegance, fineness, niceness, in furniture, dress, etc.: in munditiis aetatulam agere, Plaut. Ps. 1, 2, 40 (171): munditiis munditiam antideo, id. Cas. 2, 3, 9 (225): munditia non odiosa neque exquisita nimis, Cic. Off. 1, 36, 130: hominis, id. Fam. 10, 20, 2: cui flavam religas comam, Simplex munditiis, Hor. C. 1, 5, 5: munditiis capimur, Ov. A. A. 3, 133: urbanae, Sall. J. 63, 3: per cultum et munditias, Tac. A. 3, 30: multa munditia indutus et amictus, Gell. 2, 5, 2. —
- II Trop., of speech, neatness, terseness, elegance, Cic. Or. 23, 79: verborum, Gell. 1, 23, 1: venustas et mundities orationis, id. 10, 3, 4; Quint. 8, 3, 87.
caliditas ‥ veram habet siccitatem quia humores malos ‥ consumit et remanet ~ia caloris qui iterum inquinetur sordibus aquilonis
Sabbato ‥ mandatum et ~ias [AS: ] diligenti cura exerceantclænsunge
everras, i. ~ias circa mortuos
staminiam et femoralia complicata ‥ cingulo colligabunt, et ad ~ias privatim portabunt ac deinde ad lavatorium incedent
omnes ~ias ‥ in claustro ‥ per fratres de elemosinaria ‥ facere tenetur
non veritus ipse abbas et rector lapides et cementum ad fabricam apportare, panes coquere, aut ceteras ~ias facere
qui ‥ se ipsum zelo ~ie castravit
angeli sumus per innocentiam, archangeli per ~iam
precipue si diligas castam ~iam [ME: ], sine qua non potest quis me deligereclennesse
quod intellegens propheta cum cordis ~iam quaereret dicens: ‘cor mundum crea in me, Deus’
sed quoniam matris ~ia per quam mundus est, non fuit nisi ab illo, ipse quoque per se ipsum et a se mundus fuit
nam nec Genitoris probitas modo Geniti ~iem sacramento procuratam accumulare estimatur
martyrum constantia, sanctitas confessorum, ~ia virginum
est enim castitas ~ia carnis et mentis
velociter Gundulfus vocabatur, ut per ~iam manuum ipsius tantarum rerum celsitudo tractaretur
in ~ia manuum et puritate vite
Demetarum sacerdotes de privata propriae conversationis ~ia gloriantes nostram communionem magnopere abominantur
qui apostolicae sive fidem pietatis seu munditiam actionis et verbis ostendant et factis
mores et magna vitae ~ia ‥ aedifica(
aliquoties nascitur ex ministerio angelorum, ex ~ia et libertate anime, quorum exempla et probationes et autoritates ad manum habemus
lauticiae, ~iae
hoc mundum ‥ i. ~ie pretium
- 1. (pre- en postklass.) reinheid, netheid;
- 2. elegantie, verzorgd uiterlijk;
- 3. wellevendheid, goede manieren;
- 4. (retor.) verzorgdheid of verfijndheid v. taal.
- 1 mundus, cleanliness, neatness, elegance, fineness: non odiosa neque exquisita nimis.—Usu. plur: munditias mulieribus convenire, S.: Simplex munditiis, H.: munditiis capimur, O.—Of speech, neatness, elegance.
-
…recta et simplicia, laudantur. Formae autem dignitas coloris bonitate tuenda est, color exercitationibus corporis. Adhibenda praeterea munditia est non odiosa neque exquisita nimis, tantum quae fugiat agrestem et inhumanam neglegentiam. Eadem ratio est habenda vestitus…
M. Tullius Cicero, De Officiis
-
…tibi sunt sportellae et artologam tui. nos iam ex artis tantum habemus, ut Verrium tuum et Camillum qua munditia homines, qua elegantia vocare saepius audeamus. sed vide audaciam ; etiam Hirtio cenam dedi, sine pavone tamen…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…quasi margaritarum, ne calamistri quidem adhibebuntur ; fucati vero medicamenta candoris et ruboris omnia repellentur ; elegantia modo et munditia remanebit. Sermo purus erit et Latinus, dilucide planeque dicetur, quid deceat circumspicietur ; unum aberit, quod…
M. Tullius Cicero, Orator
-
….. .. .. .. . V Quod Demosthenes rhetor cultu corporis atque vestitu probris obnoxio infamique munditia fuit ; quodque item Hortensius orator, ob eiusmodi munditias gestumque in agendo histrionicum, Dionysiae saltatriculae cognomento compellatus est…
Aulus Gellius, Attic Nights
-
…sunt ergo vasa tantum corinthia, quae isti elegantiores modo ad esculenta transferunt, modo in lucernas aut trulleos nullo munditiarum dispectu. eius tria genera candidum argento nitore quam proxime accedens, in quo illa mixtura praevaluit ; alterum ,…
Pliny the Elder, Natural History
-
…salsa súnt, tangere út non velís. itém nos sumús eius seminis mulieres sunt insúlsae admodum átque invenústae sine múnditia et súmptu. Coqua ést haec quidem, Ágorastoclés, ut ego opínor scit, muriatica ut maceret. Quid…
Plautus, Poenulus
-
…de panibus enim suis dedit pauperi eice derisorem et exibit cum eo iurgium cessabuntque causae et contumeliae qui diligit cordis munditiam propter gratiam labiorum suorum habebit amicum regem oculi Domini custodiunt scientiam et subplantantur verba iniqui dicit piger leo foris in…
Vulgate, Latin Vulgate
-
…, nolo óperiri. intús para, curá, vide, quod opúst fiat sterníte lectos, incéndite odores ; múnditia inlécebra animost amántium. amánti amoenitás malost, nobís lucrost. sed ubi ílle est, quem coquos ánte aedis…
Plautus, Menaechmi
-
…. Nempe propositum nostrum est secundum naturam vivere ; hoc contra naturam est, torquere corpus suum et faciles odisse munditias et squalorem adpetere et cibis non tantum vilibus uti sed taetris et horridis. Quemadmodum desiderare delicatas res luxuriae est…
Seneca, Ad Lucilium Epistulae Morales
-
…purum, qualis etiam in feminis amatur, ornatum, et sunt quaedam velut e tenui diligentia circa proprietatem significationemque munditiae. alia copia locuples, alia floribus laeta. virium non unum genus ; nam, quidquid in suo genere…
Quintilian, Institutio Oratoria