pastor
pastor, a herdsman, shepherd
- a herdsman, esp. a shepherd (syn. opilio): Mars pater ... pastores pecuaque salva servassis, Cato R. R. 141, 3: servos pastores armat, Caes. B. C. 1, 24: jam pastor umbras ... quaerit, Hor. C. 3, 29, 21: pastor durus, Juv. 11, 151: boni pastoris esse tondere pecus, non deglubere, Suet. Tib. 32.—
- B Trop., a shepherd: populi (transl. of the Gr. ποιμένα λαῶν, Hom. Il. 2, 243), Quint. 8, 6, 18.—
- II Transf.
- 1 A keeper: pavonum, Varr. R. R. 3, 6, 5: columbarius, id. ib. 3, 7, 5: gallinarum, Col. 8, 2, 7: anserum, Dig. 32, 1, 66.—
- 2 The minister or superintendent of a church or congregation (eccl. Lat.): pastores Israel, Vulg. Ezech. 34, 2: pastores et doctores, id. Eph. 4, 11.—Esp., of Christ: Ego sum pastor bonus, Vulg. Johan. 10, 11: eduxit de mortuis Pastorem magnum, id. Heb. 13, 20; cf. 1 Pet. 2, 25; 5, 4.
pabulator, i. ~or
quis asserenti se non apponeret canum ‥ sectatorem et ~orem avium futurum ovium tam bonum ‥ pastorem?
hic ~or,a hyrdman
lupi ‥ ovile transilientes non comparente ~ore
ipsa [Rachel ] appellavit eum [Jacob ] unum de ~oribus putans
mos est orientalium ~orum praecedere et cantare gregibus suis
dum adhuc esset in populari vita ‥ cum aliis ~oribus pecora domini sui pascebat
malefactores venerunt ad faldam abbatis ‥ et occiderunt R. ~orem suum
hic ~or,a schepard
cum Bethlehemitis ~ibus custodiens vigilias noctis
de horribili ~orum immo vastatorum pervicacia: cum unanimi populorum conspiratione in clerum terrifice grassantium
quid sibi volunt ~orum cunei; cum conspiratione populorum clerum ‥ in regno Francie effrenata rabie pervadentes
popello illi qui ~ores in Francia dicebantur, in periculum fidei catholice
quod unusquisque nostrum habeat angelos et in libro ~oris et in multis sanctae scripturae locis invenitur
agnum virginea ‥ / stipat ‥ turma / et grex cum pastore pio gratabitur albus
palamque fit pastoribus / pastor [gl.: ], creator omniumhyrde
sed Dei digitus farinam miscuit / et quo confectum est, hic pastor pinsuit
preservet, dirigat et roboret ~or Summus
eam ~or in humeris Christus inventam revehit ad gregem
ad quem omnium pastorum ~or tertio dixit “pasce oves meas”
gregem tuum, ~or bone, quesumus, Domine, placatus intende
Christus ‥ ~or ecclesiastici gregis et pastorum
sacerdotes prevaricati sunt pactum Domini ‥ et non ~ores sed mercenarii exponunt lupis oves
~or bonus nonaginta novem oves se reliquisse commemorat
omnium ‥ infirmitatibus compati Supremi ~oris edocemur exemplo, qui, relictis nonaginta novem in montibus, unam errantem quesierat
~or [gl.:i. petrus ] gregis Dominici et janitor caelestis aulae
exemplum sequebatur primi ~oris ecclesiae, hoc est beatissimi apostolorum principis Petri
pastor bone Petre ‥ ne avertas misericordes oculos
primo ~ori trina repetitione ‥ a pastorum principe ‥ inculcatum est
typum gerebatur optimorum ~orum quos Christus paterfamilias constituens super famulos et famulas ut juste trittici mensuram distribuant
cum ceteris sanctae ecclesiae ~oribus resurrecturus in gloria
Christus ‥ pastor ‥ ~orum
numquid nos oves, ait propheta, pascuntur a ~oribus
audiant ergo ~ores nostri, qui non pascere querunt sed pasci, non prodesse sed preesse
qui huc veluti ~ores venerint
de ~oribus imperitis qui derelinquunt oves et pascunt vana
perspicax ~or ovium Dei ‥ multitudinem ‥ copiosius pavit
cum ~oribus et curatis
heu! nunc mercenarii, nec veri pastores, / rectores, vicarii mutaverunt mores
praedicti ~or monasterii
prior et conventus abbatie ‥ habent litteras de licencia eligendi sibi ~orem
de ~ore inter eos aliquando invicem colloquuntur
monasterium B. M. Eboraci a ~ore fuerat viduatum
sub quibus ‥ ~oribus sive abbatibus grex monasticus ‥ fuerat educatus
conventio exhortatur ‥ abbates, priores ‥, prout decet bonos ~ores, vitam, mores ‥ et studia religiosorum reformanda curent
Hrofensis ecclesia ~orem minime habebat eo quod Romanus praesul illius ad Honorium papam missus
totius ‥ Britannie summo ~ori Lanfranco
bonus ‥ ~or circuit dyocesim suam
licenciam eligendi vobis episcopum et ~orem
nobilis ille ~or et martyr Thomas
Gregorius, pervigil ~or et pedagogus noster
pro summi ~oris incolomitate, pro sanctae sedis auctoritate
Leo papa viam universe carnis ingreditur et sacra beati Petri apostoli cathedra tanto ~ore vacuatur
favebat ‥ ei tunc Romane ~or ecclesie Eugenius
etc.(v.
plumbum. virga ~oris. folia vitis
plantago et virga ~oris
virga ~oris, lupi pecten idem, assimulatur cardoni fullonum, A.wildetesel
virga ~oris,wylde tesel
officine hanc herbam [dipsacum ] virgam ~oris vocant, Anglorum vulgusa wylde tasyll
altersandarei, i. virga ~oris
virga ~oris, i. carduus agrestis, herba est que multum assimulatur carduo fullonum, A.wilde tasel
asar, i. virga ~oris
- 1. herder [populi; Aetnaeus (v. Polyphemus)]; ➤ pastorum domina (v.d. godin Pales);
- 2. (Mel.) priester, bisschop.
Laicus. Vide Advocatus.
Finito.Te Deum laudamus , peragatur Officium Pastorum hoc modosecundum Rothomagensem usum. Præsepe sit paratum retro altare, et imago S. Mariæ sit in eo posita. In primis quidam puer ante chorum in excelso in similitudinem Angeli Nativitatem Domini annuntians ad quinque Canonicos quindecim marcharum et librarum, vel ad eorum vicarios de secunda sede, Pastores intrantes, per magnum ostium chori, per medium chorum transeuntes, tunicis et amictis indutos, hunc versum ita dicens, Nolite timere, ecce enim usquein præsepio . Sint plures pueri in voltis Ecclesiæ, quasi Angeli, qui alta voce incipiant,Gloria in excelsis Deo , et cantent usquevoluntatis . Hæc audientes Pastores, ad locum in quo paratum est præsepe, accedant cantantes hunc versum,Pax in terris totum. Quod dum intraverint, duo Presbyteri dalmaticati de majori sede, quasi obstetrices, qui ad præsepe fuerint, dicant,Quem quæritis, usquedicite . Pastores respondeant,Salvatorem Christum , usqueAngelicum . Item obstetrices cortinam aperientes, Puerum demonstrent, dicentes,Adest hic parvulus , usqueIsaias dixerat Propheta . Hic ostendant matrem pueri, dicentes,Ecce Virgo , usquequi natus est . Tunc eo viso, inclinatis cervicibus adorent Puerum, et salutent, dicentes,Salve Virgo singularis , usquefrui natus visione . Deinde vertant se ad chorum redeuntes, et dicentes,Alleluia Alleluia jam vere scimus , usquecum Propheta dicentes . Hoc finito, incipiatur Missa, et Pastores regant chorum. Dom. Archiepiscopus, si præsens fuerit, cantet Missam
- 1 PA-, a herdsman, shepherdservos pastores armat, Cs.: pastorum stabula: iam pastor umbras quaerit, H., O., Iu.
-
…fugamque inhibe ; moderatius insequar ipse. Cui placeas, inquire tamen. Non incola montis, non ego sum pastor, non hic armenta gregesque horridus observo. Nescis, temeraria, nescis quem fugias, ideoque fugis. Mihi…
Ovid, Metamorphoses
-
…hoc poteras mecum considere saxo, Argus ait, neque enim pecori fecundior ullo herba loco est, aptamque vides pastoribus umbram. Sedit Atlantiades et euntem multa loquendo detinuit sermone diem iunctisque canendo vincere harundinibus servantia lumina temptat. Ille…
Ovid, Metamorphoses
-
…desilit in terras. Illic tegimenque removit et posuit pennas, tantummodo virga retenta est. Hac agit, ut pastor, per devia rura capellas, dum venit, adductas et structis cantat avenis. Voce nova captus custos Iunonius…
Ovid, Metamorphoses
-
…ex arbore plantas tantus amor terrae neu ferro laede retunso semina, neve oleae silvestris insere truncos nam saepe incautis pastoribus excidit ignis, qui furtim pingui primum sub cortice tectus robora conprendit frondesque elapsus in altas ingentem caelo sonitum dedit…
Vergil, Georgics
-
…hieme ad concipiendas relaxarit, aestiva maturitate alia mitigaverit, alia torruerit. Non. M cum adhibent in pecuda pastores. gratiam. Quam commode ordines discripti, aetates, classes, equitatus, in quo suffragia sunt etiam senatus…
M. Tullius Cicero, De Republica
-
…modum gestum esset. ab equite Romano C. Matrinio absente, cum is esset Romae, quod eius vilicos pastoresque tibi in suspicionem venisse dixeras, HS DC abstulisti. dixit hoc L. Flavius, qui tibi eam pecuniam…
Cicero, in Verrem
-
…praetorem in Sicilia, cum aper ingens ad eum adlatus esset, admiratum requisisse quis eum percussisset ; cum audisset pastorem cuiusdam fuisse, eum vocari ad se iussisse ; illum cupide ad praetorem quasi ad laudem atque ad praemium accucurrisse…
Cicero, in Verrem
-
…neque umquam Catilina, cum e pruina Appennini atque e nivibus illis emersisset atque aestatem integram nanctus Italiae callis et pastorum stabula praeoccupare coepisset, sine multo sanguine ac sine totius Italiae vastitate miserrima concidisset. hunc igitur animum attulit ad…
Cicero, pro Sestio
-
…atque iniecta manu ferrea et retenta utraque navi diversi pugnabant atque in hostium naves transcendebant et magno numero Albicorum et pastorum interfecto partem navium deprimunt, nonnullas cum hominibus capiunt, reliquas in portum compellunt. eo die naves Massiliensium cum…
Julius Caesar, Civil War
-
…A. Gabinius praesidii causa apud regem Ptolomaeum reliquerat, Pompeius filius cum classe adduxerat ; dccc ex servis suis pastorumque suorum numero coegerat ; ccc Tarcondarius Castor et Domnilaus ex Gallograecia dederant horum alter una venerat, alter filium miserat…
Julius Caesar, Civil War