popularis
popularis, of the people, proceeding from the people, popular, general, common
- I In gen.: populares leges, i. e. laws instituted by the people, Cic. Leg. 2, 4, 9: accessus, id. Q. Fr. 1, 1, 8, § 25: coetus, id. Ac. 2 (Luc.), 2, 6: munus, a donation to the people, id. Off. 2, 16, 56: popularia verba usitata, id. ib. 2, 10, 35; cf.: ad usum popularem atque civilem disserere, id. Leg. 3, 6, 14: dictio ad vulgarem popularemque sensum accommodata, id. de Or. 1, 23, 108: oratio philosophorum ... nec sententiis nec verbis instructa popularibus, id. Or. 19, 64: popularis oratio, id. ib. 44, 151: populari nomine aliquid appellare, Plin. 13, 4, 9, § 48: laudes, in the mouths of the people, Cic. Ac. 2 (Luc.), 2, 6: admiratio, id. Fam. 7, 1, 2: honor, Cic. Dom. 18: ventus, popular favor, id. Clu. 47, 130 init.: aura, Hor. C. 3, 2, 20: civitas, democracy, Plin. 7, 56, 57, § 200 (opp. regia civitas, monarchy): popularia sacra sunt, ut ait Labeo, quae omnes cives faciunt nec certis familiis attributa sunt, Fest. p.253 Müll.—
- B Subst.: pŏpŭlārĭa, ĭum, n. (sc. subsellia), the seats of the people in the theatre, the common seats, Suet. Claud. 25; id. Dom. 4 fin.—
- II In partic.
- A Of or belonging to the same people or country, native, indigenous (as an adj. rare): Sappho puellis de popularibus querentem vidimus, Hor. C. 2, 13, 25: flumina, of the same district, Ov. M. 1, 577: oliva, native, id. ib. 7, 498.—
- 2 As subst.: pŏpŭlāris, is, comm. (freq. and class.).
- α Masc., a countryman, fellow-countryman: redire ad suos populares, Naev. ap. Fest. s. v. stuprum, p. 317 Müll.: o mi popularis, salve, Plaut. Poen. 5, 2, 79 (1039): o populares, Ter. Eun. 1031; id. Ad. 155: popularis ac sodalis suus, Cic. Ac. 2 (Luc.), 37, 118: ego vero Solonis, popularis tui, ut puto, etiam mei, legem neglegam (for Cicero had also lived in Athens), id. Att. 10, 1, 2: popularis alicujus definiti loci (opp. civis totius mundi), id. Leg. 1, 23, 61: non populares modo, Liv. 29, 1: cum turbā popularium, Just. 43, 1, 6: quae res indicabat populares esse.—
- β Fem.: mea popularis opsecro haec est? Plaut. Rud. 3, 4, 35 (740); 4, 4, 36 (1080); 4, 8, 4 (1268) al.; Sall. J. 58, 4: tibi popularis, Ov. M. 12, 191.—
- b Transf.
- α Of animals and plants of the same region: leaena, Ov. lb. 503: (glires) populares ejusdem silvae (opp. alienigenae, amne vel monte discreti), Plin. 8, 57, 82, § 224: populares eorum (prunorum) myxae, id. 15, 13, 12, § 43.—
- β Of persons of the same condition, occupation, tastes, etc., a companion, partner, associate, accomplice, comrade: meus popularis Geta, fellow (i. e. a slave), Ter. Phorm. 35: populares conjurationis, Sall. C. 24, 1; 52, 14: sceleris, id. ib. 22, 1: invitis hoc nostris popularibus dicam, the men of our school, i. e. the Stoics, Sen. Vit. Beat. 13.—
- B In a political signification, of or belonging to the people, attached or devoted to the people (as opposed to the nobility), popular, democratic: res publica ex tribus generibus illis, regali et optumati et populari confusa modice, Cic. Rep. 2, 23, 41 (ap. Non. 342, 31): homo maxime popularis, Cic. Clu. 28, 77: consul veritate non ostentatione popularis, id. Agr. 1, 7, 23: animus vere popularis, saluti populi consulens, id. Cat. 4, 5, 9: ingenium, Liv. 2, 24: sacerdos, i. e. Clodius, as attached to the popular party, Cic. Sest. 30, 66: vir, Liv. 6, 20: homo, of the common people (opp. rex), Vulg. Sap. 18, 11. —Hence, subst.: pŏpŭlāres, ĭum, m., the people's party, the democrats (opp. optimates, the aristocrats): duo genera semper in hac civitate fuerunt . . . quibus ex generibus alteri se populares, alteri optimates et haberi et esse voluerunt. Quia ea quae faciebant, multitudini jucunda esse volebant, populares habebantur, Cic. Sest. 45, 96: qui populares habebantur, id. ib. 49, 105: ex quo evenit, ut alii populares, alii studiosi optimi cujusque videantur, id. Off. 1, 25, 85.—
- C Acceptable to the people, agreeable to the multitude, popular: dixi in senatu me popularem consulem futurum. Quid enim est tam populare quam pax? Cic. Agr. 2, 4, 9: potest nihil esse tam populare quam id quod ego consul popularis adfero, pacem, etc., id. ib. 2, 37, 102: quo nihil popularius est, Liv. 7, 33, 3: populare gratumque audientibus, Plin. Pan. 77, 4.—
- D Of or belonging to the citizens (as opposed to the soldiery): quique rem agunt duelli, quique populare auspicium, Cic. Leg. 2, 8; cf.Amm.14, 10; usually as subst.: popŭlāris, is, m., a citizen (post-class.): multa milia et popularium et militum, Capitol. Ant. Phil. 17; Dig. 1, 12, 1 fin.: popularibus militibusque, Juv. 26, 3, 5; Amm.22, 2.—
- E Belonging to or fit for the common people; hence, common, coarse, mean, bad: sal. Cato R. R. 88: pulli (apium), Col. 9, 11, 4: popularia agere, to play coarse tricks, Laber. ap. Non. 150, 25.—Hence, adv.: pŏpŭlārĭter.
- A After the manner of the common people, i. e. commonly, coarsely, vulgarly, Cic. Rep. 6, 22, 24: loqui, id. Fin. 2, 6, 17: scriptus liber (opp. limatius), id. ib. 5, 5, 12.—
- B In a popular manner, popularly, democratically: agere, Cic. Off. 2, 21, 73: conciones seditiose ac populariter excitatae, id. Clu. 34, 93: occidere quemlibet populariter, to win popularity, Juv. 3, 37.
terra libera ab omni seculari servitio exceptis tribus: expeditione ~i, restauratione viatici pontis, constructione regalis arcis
ad premendum oleum et torquendum in manibus perfectorum virorum qui sincere ac perfecte in manibus exprimerent eum, quia ~e oleum in illud ministerium noluerunt suscipere
qui pro nostris in edito stantes ~ibus [gl.: vulgaribus ] catervis contionantur
quanvis ‥ lingua inecax, intellectu tamen perspicax, frequentie ~i ad festum festinanti se immiscuit
sicut ‥ apud nos duo sunt genera personarum sc. laicales, i. ~es, nam laos populus interpretatur et ecclesiastice sic et apud gentiles et apud Hebreos
regni incole et wlgus ~is(
sub dente primum multa ruminans, dein ~is aurae cognitioni proferens
alio quoque tempore in adolescentia sua, dum adhuc esset in ~i vita
a ~i vita revertens
pateretur regia dignitas, concederet ~is religio ‥
sic ~is insania ‥ pontificem urgebat ‥
~es dissensiones que in electis omnibus sepe contingunt
monachos miserabili stipe cibans nec ad regularis ordinis amorem curavit accendere nec nisi ad ~em litteraturam passus est aspirare
non parcens in ~i sermone infimis nec potentibus
homilia, sermo ~is
~ibus quippe verbis uti licebit, ubi ‥ populi ‥ res geste ‥ declarantur
sufficiens, hilaris, prudens erat et popularis
si vulgaris (~is) presbyter calumniatur [(AS: ] qui non regulariter vivit ‥ purget se sicut diaconus qui regulariter vivitgif man folciscne mæssepreost mid tihtlan belecge ; cf.: plebeius sacerdos Quad.
eo ‥ tempore quo sanctus episcopus inter ~es verbum Dei praedicans ‥
nimia in eos ~ium dilectio
ad seducendum ~es et simplices
cum ‥ ab omni onere, subsidio et imposicione, que ~es tam in regno nostro Anglie quam in regno nostro Francie solvere tenentur, liber ‥ esse debeat
aliter puniendus est nobilis et excelsus, aliter ~is et abjectus
quod ~es possint ad eorum arbitrium dominos delinquentes corrigere
que [pestilencia ] maxime in ~ibus accidit, et non in magnatibus
pontifices et presbiteri ~es allocuti sunt
si ‥ mortis timor ‥ ~is cujuslibet animum cohibet, quanto magis ‥ sacerdotem
non decet episcopum rapi per illum modum per quem capiuntur ~es
quartum genus est ~ium, quorum omnium est unus atque idem progressus. ‥ nunquam ‥ extra lineam rectam ad dextram vel sinistram progreditur ~is, nisi cum regine obtinet dignitatem
de ~ibus,of beorhleodum
in particula villulae quam indigene æt Suttanwille appellant ‥ in insula quam ~es Maccanig nuncupant
nunc ‥ pene universi ~es cerriti sunt et barbatuli
in tabulis popular’ empt’ pro j novo hostio, xv d. (Moulsham)
I ¶ 1 qui a trait au peuple, qui émane du peuple, fait pour le peuple : admiratio Cic. Fam. 7, 1, 2, admiration populaire ; populares leges Cic. Leg. 2, 9, lois émanées du peuple ; popularis dictio Cic. Br. 165, éloquence faite pour le peuple ; popularia verba, opinio popularis Cic. Off. 2, 35, mots de la langue commune, opinion commune ; popularia munera Cic. Off. 2, 56, jeux donnés au peuple ; res publica Cic. Rep. 2, 41, gouvernement démocratique ¶ 2 aimé du peuple, agréable au peuple : consul popularis Cic. Agr. 2, 102, consul populaire ; quid est tam populare quam pax ? Cic. Agr. 2, 9, quʼy a t-il dʼaussi populaire que la paix ? nihil popularius Liv. 7, 33, 3, rien de plus populaire ¶ 3 dévoué au peuple : consul popularis Cic. Agr. 1, 23, consul dévoué au peuple, cf. Cic. Clu. 77 ; Cat. 4, 9 || [substt ] populares Cic. Sest. 96, partisans du peuple, cf. Cic. Off. 1, 85.
II ¶ 1 qui est du pays, indigène : flumina popularia Ov. M. 1, 577, les fleuves de la contrée ; oliva popularis Ov. M. 7, 498, lʼolivier indigène ¶ 2 du même pays, compatriote : Hor. O. 2, 13, 25 || [substt ] tuus popularis Cic. Att. 10, 1, 2, ton compatriote ; mea popularis Pl. Rud. 740, ma compatriote ¶ 3 partenaire, associé, compagnon : Sen. Vita b. 13, 1 || populares sceleris Sall. C. 22, 1, conjurationis Sall. C. 24, 1 ; les complices du crime, de la conjuration.
- 1. het volk betreffend, van het volk, voor het volk, volks- [lex door het volk ingesteld; cena; aura en ventus volksgunst; civitas en res publica democratie; accessus; supplicatio; laus, gloria, admiratio bij het volk; honor; oratio voor het volk]; ➤ populari nomine alqd appellare; — subst. populāria, ium n (Suet.) zitplaatsen v.h. volk in het theater;
- 2. algemeen verbreid [opinio];
- 3. van de massa, van het volk, volks [verba; dictio; sensus]; ➤ populariter loqui;
- 4. geliefd bij het volk, populair [sacerdos; consul]; ➤ cui ingenium magis populare erat;
- 5. het volk welgezind, democratisch [vir vriend v.h. volk; imperium; ratio koers]; ➤ populariter agere; — subst. populārēs, ium m democraten, volkspartij;
- 6. de gunst v.h. volk zoekend, demagogisch; revolutionair; — subst. populārēs, ium m demagogen;
- 7. bij hetzelfde volk horend, inheems [flumina; oliva]; — subst. is m landgenoot, medeburger; kameraad; deelgenoot, partner; — subst. is f landgenote.
庶民者。四民所悦者。向庶民者。— meus 吾鄉親。Ingenium populare 善顧國家者。Fieri popularem 轉向庶民。Popularis hujus loci 居此處者。Populares conjurationis 串通反叛。Popularia sacra 衆人之祭。
Suggest a Translation
See an image
Non est æquum ut hoc pignus in loco viliori teneamus, sed surge et illud accipe, et defer ad Taurinensem Ecclesiam, quæ plus Popularis habetur.Id est, in quam populi frequentius confluunt, vel quæ majori populi multitudine repletur. Vide Desider. Heraldum lib. 1. Adversar. cap. 8.
militares, in leg. 1. D. de Offic. Præf. urb. (1, 12.) in leg. 7. Cod. Th. de Annonis civic. (14, 17.) etc.
Factus fuit Capitaneus generalis civitatis Paduæ D. Jac. de Carraria in consilio majori quasi per omnes tam magnates quam Populares.
Populaires, eodem significatu.
Les Populaires de Montpellier, in Reg. Cam. Comput. Paris. sign. B. ad ann. 1338. fol. 143. r°. Ordinat. ann. 1361. in Memor. D. ejusd. Cam. fol. 28 :
Noz bons et loiaux subgez, tant prélaz et autres gens d'église, dux, contes, barons et autres nobles et les Populaires de nostre royaume, etc. Iceulx communs et Populaires,in Lit. remiss. ann. 1390. ex Reg. 140. Chartoph. reg. ch. 100. Occurrit præterea in Ordinat. reg. Franc. tom. 5. pag. 451. tom. 7. pag. 527. et tom. 8. pag. 324. Vide mox Popularus.
Populatus, Terra culta, ager cultus, cui opponitur
heremus. Charta Ildef. comit. et march. Prov. ann. 1201. ex Tabul. D. Venciæ :
Dono tibi Gerauldo de Villanova et tuis cum omnibus suis pertinentiis, tam in hermis quam in Populare, tam in aquis quam in pascuis, etc.Hinc
Repeuple de forestz, pro
- 1 populus, of the people, proceeding from the people, popular, general, common: leges, instituted by the people: munus, to the people: verba: dictio ad popularem sensum accommodata: oratio: laudes, by the people: ventus, popular favor: aura, H.—Of the same people, of the country, native, indigenous: queri puellis de popularibus, H.: flumina, of the same district, O.: oliva, native, O.: virgo tibi, of thy nation, O.—As substm., a fellow-countryman, compatriot, associate, fellow, comrade, accomplice: suus: quae res indicabat popularīs esse, his own army, S.: non popularīs modo concitat, L.: populares coniurationis, accomplices, S.—Of the people, devoted to the people, attached to the commons, popular, democratic: genus (rei p.): animus: ingenium, L.: sacerdos, i. e. Clodius.—Acceptable to the people, agreeable to the multitude, popular: consul: quo nihil popularius est, L.—Plurm. as subst, the popular party, democrats.
-
…suam curae haberent, conventum dimisit. Fuere ea tempestate, qui dicerent Catilinam oratione habita, cum ad iusiurandum popularis sceleris sui adigeret, humani corporis sanguinem vino permixtum in pateris circumtulisse inde cum post exsecrationem omnes degustavissent, sicuti…
Sallust, Catilina
-
…superbia post fuere. Igitur comitiis habitis consules declarantur M. Tullius et C. Antonius. Quod factum primo popularis coniurationis concusserat. Neque tamen Catilinae furor minuebatur, sed in dies plura agitare arma per Italiam locis opportunis parare…
Sallust, Catilina
-
…magni amnis ; in his residens facto de cautibus antro, undis iura dabat nymphisque colentibus undas. Conveniunt illuc popularia flumina primum, nescia, gratentur consolenturne parentem, populifer Sperchios et inrequietus Enipeus Apidanusque senex lenisque Amphrysos et Aeas…
Ovid, Metamorphoses
-
…publicandas, ipsos per municipia in custodiis habendos, videlicet timens, ne, si Romae sint, aut a popularibus coniurationis aut a multitudine conducta per vim eripiantur. Quasi vero mali atque scelesti tantummodo in urbe et non per…
Sallust, Catilina
-
…putabant et aerarium exhauriri videbant. multa etiam nostra memoria, quae consulto praetereo, fuerunt in ea contentione ut popularis cupiditas a consilio principum dissideret. nunc iam nihil est quod populus a delectis principibusque dissentiat nec flagitat rem ullam…
Cicero, pro Sestio
-
…opinionis arbitrio seiunctis scientiaque comprehensis, non mihi videtur ars oratoris esse ulla ; sunt enim varia et ad vulgarem popularemque sensum accommodata omnia genera huius forensis nostrae dictionis. Sin autem ea, quae observata sunt in usu ac tractatione…
Cicero, de Oratore
-
…promulgata, quae verbis ostentari potest, re vera fieri nisi exhausto aerario nullo pacto potest ; neque vero illa popularia sunt existimanda, iudiciorum perturbationes, rerum iudicatarum infirmationes, restitutio damnatorum, qui civitatum adflictarum perditis iam rebus extremi…
Cicero, de Lege Agraria
-
…magnum, illud autem, quod ex eo paritur, permagnum videtur, ut Mario praeripere collegis et tribunis plebi popularem gratiam non ita turpe, consulem ob earn rem fieri, quod sibi turn proposuerat, valde utile videbatur .…
M. Tullius Cicero, De Officiis
-
…at quantus orator sed apud alios loqui videlicet didicerat, non multum ipse secum. intellegendum est igitur nec gloriam popularem ipsam per sese expetendam nec ignobilitatem extimescendam. veni Athenas inquit Democritus neque me quisquam ibi adgnovit. constantem hominem…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…tamen aerarium cum eo partitus es itane vero tu provincias consularis, quas C. Gracchus, qui unus maxime popularis fuit, non modo non abstulit a senatu, sed etiam ut necesse esset quotannis constitui per senatum lege sanxit…
Cicero, de Domo sua