praeceptio

praeceptĭo, ōnis, f. [praecipio].

• A taking beforehand, a receiving in advance (jurid. Lat.): per praeceptionem legamus, Ulp. Reg. 24, 2: dotis, Dig. 23, 4, 26: per praeceptionem legare, Gai. Inst. 2, 192; 216; Paul. Sent. 3, 6, 1.—
• • B The right of receiving in advance: praeceptionem quadringentorum milium dedit, Plin. Ep. 5, 7, 1: bonorum, Dig. 33, 7, 2.—
• II A previous notion, preconception: ad eam praeceptionem accedere, quam inchoatam habebunt in animis, Cic. Part. 36, 123.—
• III A precept, injunction (class.): lex est recti praeceptio, pravique depulsio, Cic. N. D. 2, 31, 79: Stoicorum, id. Off. 1, 2, 6: in juris scientiā est persecutionum cautionumque praeceptio, id. Or. 41, 141.—
• • • 2 Esp., an imperial rescript or order, Cod. Just. 1, 11, 2; 11, 59, 3.

praeceptio, ōnis, f. (praecipio), I) die Vorwegnahme, der Vorausempfang, bei Erbschaften usw., bonorum, dotis, ICt.: pro quadrante praeceptionem CCCC milium dedit, Plin. ep. 5, 7, 1. – bes. die V. eines Vermächtnisses, das einem Erben zum voraus (außer seinem Erbteile) hinterlassen ist, auch das Vorausvermächtnis selbst, per praeceptionem dare, legare, ICt.: alteri ex heredibus praeceptionem praedii dare, ICt. – II) die Unterweisung, Vorschrift, 1) im allg.: recti, Cic.: Stoicorum, Cic. – 2) insbes., ein kaiserlicher Befehl, eine kaiserliche Vorschrift, -Verfügung, Cod. Iust. 1, 12, 2; 11, 59, 3. Edict. Diocl. praef. § 18 M. – III) der Vorbegriff, Cic. part. or. 123.

1 praeceptio [CL] 1 (act of) teaching or instructing. quod sive philosophica ~one edoctum sive bestiali exemplo admonitum, non irrationabiliter genus humanum sequitur Adel. QN 39; qui eloquentie ~onem a studiis philosophie eliminat ‥ societatis humane fedus distrahit J. Sal. Met. 827B; est ‥ ad hanc ‥ cognitionem a loquendi rudimentis aliquid principii, reliquum ex ~one nostra Balsh. AD 28; nisi forte a ~one contingat disciplinaliter disserendi negotium interdum inchoari Id. AD rec. 2 11. 2 (act of) commanding, ordering, or enjoining, command, order, injunction. a1161 omnem animam potestatibus superioribus subicit Spiritus Sancti per apostolum suum emissa ~o, cui quisque resistit, divine dispositioni convincitur contraire (Theob.) Ep. J. Sal. 82; neque ‥ gratia ista ‥ in brutis animalibus aut in rebus operetur insensibilibus; sed in his tantum qui ~onis aut prohibitionis capaces audiunt Ailr. Spec. Car. I 12. 516D; nuptiarum formam instituit papa E. quam observari precepit ‥. et ad confirmationem sue ~onis eandem ‥ repeciit formam his verbis ‥ Vac. Mat. 16; nam et sermo potestate plenus est sicut et Patris ‥ . par illi est et in ~one auctoritas et in operatione virtus et in facilitate velocitas J. Ford Serm. 23. 3; nullos ibi excessus ~o regia, vel hominum temporalis utilitas poterit excusare P. Blois Ep. 16. 61D; quia constat factum esse celum ~one Dei Gros. Hexaem. I 16 p. 74. 3 authoritative teaching, rule, principle. Orcus ‥ figurat ‥ corpus humanum. Cerberus ergo januam Orci custodit quia eloquentia oris instrumentum et claudit et aperit. Hercules hunc victum extrahit dum in ~onibus et regulis ceteris comprehendit Bern. Comm. Aen. 88; artis ‥ rationes scibiles et omnibus eedem et omnes eidem; artis ~ones tradite nec ab omnibus eedem nec omnes ab eodem Balsh. AD rec. 2 124.

2 praeceptio v. praereptio

præceptĭō, (14) ōnis, f. (præcipio), ¶ 1 préciput [t. de droit] : Ulp. Tit. 24, 2 ; Plin. Min. Ep. 5, 7, 1 || prélèvement, reprise [de la dot] : Cod. Just. 1, 12, 2 ; 11, 59, 3 ¶ 2 idée quʼon sʼest formée, opinion acquise : Cic. Part. 123 ¶ 3 action de donner des préceptes, enseignement : alicujus rei Cic. Or. 141, enseignement de qqch., cf. Nat. 2, 79 ; Stoicorum Cic. Off. 1, 6, enseignement, doctrine des Stoïciens ¶ 4 ordre, injonction : Cod. Just. 1, 11, 2.

praeceptio , onis. f. (praecipio.)
命令。先取。格言。箴言。定準。凡例。

Suggest a Translation
See an image

praeceptiō ōnis, f

• prae+CAP-, a previous notion, preconception: ad eam praeceptionem accedere, quam, etc.—A precept, injunction: lex est recti praeceptio.