praecipere

praecipere [CL] 1 to give notice of. b to give instruction (in), teach, propound (in quot. absol.). c1205 capiatur et deteneatur donec voluntatem meam de eo precepero Regesta Scot. 467.  b recipitur ‥ in cella noviciorum ubi Alredus ~iebat ut magister W. Dan. Ailred 15. 2 to instruct, advise, direct; b (w. inf.); c (w. acc. & inf.). falso prophetae vaticinantur in nomine meo, non misi eos et non praecepi eis Gildas EB 81; vir ille ‥ praecepit ei dicens, “coquere farinam ‥ et cum calido unguens linire debes” V. Cuthb. I 4; frater ‥ arrepta navicula portum reliquit ac deinde, quo vir Dei praeceperat, coepto itinere perrexit Felix Guthl. 50 p. 158.  b non hujusmodi nominibus uti, sed sic nominata internoscere, ~imus Balsh. AD rec. 2 136.  c praecepit S. Germanus manere eos jejunos et clausis januis Nen. HB 175; Virgilius ~it imminente pariendi tempore agasones suas equas agitare, ut ex sudoris humectione et caloris dissolutione apertior et facilior esset partus Bern. Comm. Aen. 9. 3 to instruct, order, command, enjoin (often w. dat.): a (absol.); b (w. inf.); c (foll. by. quod & subj.); d (foll. by quatinus & subj.); e (foll. by ut or ne & subj.). a c793 tuum est ~ere, illorum oboedire Alcuin Ep. 74; c1162 non ponantur inde in placitum donec in Angliam redeam nisi precepero (Ch. Hen. II) EHR XXIV 308; comander, ~ere Gl. AN Ox. f. 153v; si papa daret tale preceptum, sibi non esset obediendum ‥ quia ~eret contra legem divinam Ockham Dial. 556.  b ideo eis praecepit tollere aliquid Comm. Cant. I 222; 836 hoc munus et hanc libertatem scripsi et scribere precipi [sic] CS 416; 868 (9c) ipsum ‥ omnibus successoribus nostris in nomine omnipotentis Dei observare ~imus CS 519; c1142 ~io omnibus meis hominibus ‥ hoc donum manutenere ad posse suum Ch. Chester 59; c1215 inquiri precepimus diligenter si ‥ Cart. York 14.  c 1133 ~io quod ecclesia ‥ eas ‥ libere teneat Cart. York 9; c1162 ~io tibi quod sine dilatione facias recognosci ‥ (Ch. Hen. II) EHR XXIV 308; 1202 tibi ~imus quod sis ipsi H. in auxilium ad pacem faciendam SelPlCrown 22; c1212 volo ‥ et ~io quod ‥ ipsi et homines sui ‥ sint liberi ‥ de syris et hundredis Ch. Chester 350; 1378 coronatores preceperunt ex parte domini regis ballivis quod eum ibidem facerent villatam ‥ custodire SelCCoron 87.  d praecipit obsecrans ‥ / quatinus haec nulli ‥ / dicant Æthelwulf Abb. 483; c1145 volo et iterum ~io quatinus ‥ monachi ‥ habeant Regesta Scot. 30; 1289 nos ‥ vobis precepimus et mandamus quatinus dictos redditus et exitus ‥ expediatis RGasc III 449b..  e Dominus sic praecepit Moysi ut ille populo sic ~eret agere Comm. Cant. I 244; omnibus ‥ praecepit ne domum ejus intrarent neque de cibis illius acciperent Bede HE III 22; 867 ~io omnibus successoribus meis ‥ ut numquam aliquis hanc ‥ munificentiam infringere presumat CS 516; c1135 volo et ~io ut bene et libere teneat Doc. Bury Sup. 808; dominus Maimundi precepit ‥ ut clauderet januam Latin Stories 26; ~iens inter alia ‥ statuta, sub pena mortis, ne quis incenderet, vastaret, vel caperet ‥ G. Hen. V 9. 4 (trans., w. command or thing commanded as object); b (w. gd. or gdv. phr. as dir. obj., usu. w. dat.); c (foll. by ut & subj.); d (w. acc. & act. inf.); e (w. acc. & pss. inf.). f (pass., w. inf.). nec custodisti mandata Domini Dei tui, quae praecepit tibi Gildas EB 38; TRE tenebat A. monachus j hidam et faciebat servitium quod ei ~iebatur DB I 174va; c1160 ego illud ~io et sic stare concedo et scripto presentis carte confirmo Regesta Scot. 153.  b p675 vascula ‥ et fialas ‥ fulvis favillarum cineribus expianda purgandaque ~iunt Aldh. Ep. 4 p. 484; [Christus] discipulo inter discrimina perfidorum militum eventus rerum praestulanti genetricem pie praecepit [gl.: mandavit] tuendam Id. VirgP 7; infesta saecularium negotia, quae contemptibilibus ecclesiae apostolus dispensanda ~it Ib. 59; 838 hanc reconciliationem ‥ omnibus fidelibus observandum [sic] ~io CS 421.  c 738 (12c) hoc quoque ~imus, ut nullus praesumat ‥ hanc donationem meam minuere CS 159.  d precipis [Domine] orbes rapide remeare J. Howd. Cant. 176.  e [Earconberctus] jejunium quadraginta dierum observari principali auctoritate praecepit Bede HE III 8; ad id flagitii lasciviendo prorupit ut sibi quadam singularis potentiae auctoritate ~eret ostendi corpus tanti martyris Abbo Edm. 16; nam et ignis et qui accendit ignem et qui ~it ignem accendi faciunt incendium Anselm Misc. 339; 1184 quas [sc. divisas] ‥ firmiter teneri ~io Regesta Scot. 252; quartam partem thesauri sui precepit servientibus suis et pauperibus pro anima sua erogari Feudal Man. 93.  f sanguis agni super utrumque postem ‥ poni preceptus est Petrus Dial. 135. 5 (w person commanded as object). 601 prius ‥ populum abstinere a mulieribus ~it (Lib. Resp.) Bede HE I 27; in concilio praesulem ‥ condemnari ~it [gl.: i. mandavit] Aldh. VirgP 32 p. 273; quos ‥ cruentis verberum ictibus vapulare praecepit [gl.: i. mandavit] Ib. 33; praecipit audacter maculatum caede cruenta / absidam ecclesiae pullis non tangere palmis Id. VirgV 1046; c1145 justiciam meam Cestrie ‥ ~io quod illum justitiet donec ad dignam satisfaccionem veniat Cart. Chester 12 p. 70; pastor ecclesie reptilia et immunda mactare ~itur et comedere J. Sal. Pol. 660B; cum ‥ coram auditoribus sibi datis ‥ factum electionis sue proponere pars utraque ~eretur Gir. JS 3 p. 191; remisit ‥ exercitum ‥, ac singulos domum redire praecepit Bede HE III 14; gratias refero tibi ‥, Domine, quod de carne mea peccatrice talem nasci precepisti tuorum hostium expugnatorem M. Par. Abbr. 313; 1378 sepius rogaverunt et ~uerunt ‥ homines in dicta nave existentes ut velum suum deponerent IMisc 220/7 m. 3. 6 (impers pass., often w. dat.). b (w. inf.); c (foll. by quod & subj.); d (foll. by ut & subj.). tenebant ix liberi homines xviij hidas, et secabant ‥, et faciebant servitium sicut eis ~iebatur DB I 174va.  b in quarto capitulo Actus Apostolorum ~itur abstinere a fornicatione, a sanguine et soffocato et idolatria Theod. Pen. II 11. 2; in constructione tabernaculi ~itur Moysi facere pelles rubricatas Osb. Glouc. Deriv. 500; juxta divine legis edictum quo ~itur eicere derisorem Ric. Angl. Summa 27 p. 37; 1306 adhuc preceptum est arrestare Simonem K. ‥ . adhuc preceptum est loqui cum ballivis de Ff. ‥ Rec. Elton 114.  c 1202 preceptum fuit servienti domini regis quod eum quereret SelPlCrown 22; 1206 preceptum est quod teneat appellantibus rectum in curia sua Ib. 53; 1214 preceptum fuit vicecomiti in banco ‥ quod ipse haberet corpora eorum Ib. 75; c1275 ~ietur a curia quod deforciator legitime sumonicetur CBaron 69; 1306 preceptum est ‥ quod distringatur ad respondendum Rec. Elton 115; 1362 precepitur computantibus quod ‥ ExchScot 92 (v. praeceptorius 1b).  d in constructione tabernaculi ~itur ut illa ‥ fiant opere polymitario Osb. Glouc. Deriv. 431; in lege ~itur ut subula perforetur auris servi Ib. 524. 7 (pres imp. as sb., leg.) form of writ ordering something to be done (w. name taken from opening word or words of writ): a (~e, often as abbr. equivalent of b or d). b (~e quod reddat); c (exx. of writ). d (~e in capite). a interim perquisivit breve quoddam, sc. ~e CurR I 360; 1203 Alanus ‥ et Emma uxor sua debent j m. pro habendo ~e apud Westm’ ‥ de j carrucata terre in L. Willelmus de B. debet iij m. pro habendis tribus ~e apud Westm’ ‥ de j carrucata terre in D., et ‥ Pipe 213; 1214 Stephanus ‥ [dat] domino regi ij palefr’ pro habendo quoddam ~e de feodo ij militum Cl 174a; breve quod vocatur ~e de cetero non fiat alicui de aliquo tenemento ‥ Magna Carta 34; duo sequuntur essonia quoddam breve de recto quod vocatur ~e, sicut illud ubi quis terram ‥ clamat tenere de domino rege in capite ‥ . est etiam quoddam breve quod vocatur ~e, a quo per accidens et ex discretione justiciarii duo procedunt essonia, in quo fit mentio de longinquo ingressu, verbi gratia Bracton f. 346b; 1309 jurata de utrum, ou le bref fut porté vers plusours par diverses precipes: ou le bref s’abatist vers un, hoc non obstante les autres resp [ondirent] pur ceo q’il avoit diverses ~e (PlRCP) Year Bk. I (Selden Soc. XVII) 52.  b 1607 ~e quod reddat ‥ is called sometime a writ of right close (v. 7d infra).  c c1185 rex vicecomiti salutem. ~e N. quod juste et sine dilatione reddat R. unam hidam terre ‥ unde idem R. queritur quod predictus N. sibi deforciat Glanv. I 6; 1237 ~e tali quod juste et sine dilacione reddat tali tantam terram ‥ unde talis antecessor cujus heres ipse est fuit seisitus in dominico suo ut de feodo die quo obiit BNB III 228; 1309 ~e Johanni de C. quod juste ‥ reddat ‥ Year Bk. I (Selden Soc. XVII) 174.  d 1225 petit ‥ duas carucatas terre ‥ ut jus suum per ~e in capite CurR XII 974; sunt ‥ quedam [placita] que ‥ immediate terminari debent ‥ sicut placitum de baroniis, ubi ipse petens tenere clamat immediate de domino rege in capite per breve de recto, quod vocatur ~e in capite Bracton f. 105b; 1299 brevia nostra que vocantur ~e in capite tacite impetraverunt (Dublin) BBC 43; 1535 This wrytte of ryghte, ~e in capite, lyeth for the tenaunt whiche holdeth of the kynge in chefe, as of his crowne, whiche tenaunte is deforced transl. of Natura Brevium OED s. v. præcipe. 8 to grant, give, commend. nunc auditis, quid Deo precupiam [vv. ll. precupio, ~iam; OE hwæs ic Gode ann, hwæt Drihtene us bebeod], et quid complere debeatis (Quad.) GAS 149.