praecido
praecido, to cut off in front, cut off
- I Lit. (class.); constr. with acc. alone, or with acc. and dat. or gen. of person.
- α With acc. and dat.: linguam alicui, Plaut. Aul. 2, 2, 12 (189): manum alicui gladio, Cic. Inv. 2, 20, 59: aures, nasum et labia alicui, Just. 1, 10, 5.—
- β With acc. and gen.: collegae sui praecidi caput jussit, Cic. Tusc. 5, 19, 55: quae patrem occiderit, manus ejus praecidantur, Sen. Contr. 9, 27, 8.—
- γ With acc.: manus, Hirt. B. G. 8, 44: caput, Quadrig. ap. Gell. l. l.: capita, Petr. 1: medici membra praecidunt, Quint. 8, 3, 75: capillos, id. ib. 8, 3, 105: ancoras, to cut the cables, Cic. Verr. 2, 5, 34, § 88: fistulas, quibus aqua suppeditatur, id. Rab. Perd. 11, 31: traducem, Plin. 17, 23, 35, § 211.—
- B Transf.
- 1 To cut through, cut up (class.): cotem novaculā, Cic. Div. 1, 17, 32: linguam Nicanoris praecisam jussit particulatim avibus dari, Vulg. 2 Macc. 15, 33: naves, to cripple, make unfit for service, Cic. Att. 9, 6, 3.—
- 2 To beat to pieces, to batter, smash (ante-class.): praecide os tu illi, Plaut. Cas. 2, 6, 52 (404) (dub.; cf. id. Pers. 2, 4, 12 (283) Ritschl).—
- 3 Praecidere sinum maris, to cut off, avoid, i. e. to sail straight (post-Aug.), Sen. Ep. 53, 1: medium mare, Auct. Quint. Decl. 12, 22; cf. iter, Plin. 8, 22, 34, § 83.—
- II Trop., to cut off, to take away.
- A Of speech, to cut short, abridge; to cut short one's words, to be brief, break off or finish abruptly: dum te obtuetur, interim linguam oculi praeciderunt, Plaut. Mil. 4, 6, 56 (1271): maximam partem defensionis, Cic. Verr. 2, 2, 62, § 151: sibi licentiam libertatemque vivendi, id. ib. 2, 3, 1, § 3: sibi reditum, id. Pis. 22, 51: per abscissionem significatio fit, si, cum incipimus aliquid dicere, praecidimus, Auct. Her. 4, 54, 67: brevi praecidam, in a word, in short, briefly, Cic. Sen. 16, 57: praecide, inquit, cut it short, be brief, id. Ac. 2 (Luc.), 43, 133.—
- B To break off, cut off, end, destroy; esp. with spem: si non praeciditur spes plebeio quoque, apiscendi summi honoris, Liv. 4, 3, 7: praecisa consulatūs spes erit, id. 4, 3, 15; 24, 31, 12; 42, 50, 1: id sum assecutus, ut una hora perdito spem judicii corrumpendi praeciderem, Cic. Verr. 2, 1, 7, § 20: utrum spem nostram praecidat an differat, Sen. Ira, 3, 28, 4; id. Ben. 2, 5, 1.—Also of friendship, etc.: amicitias repente praecidere, to break off suddenly (opp. sensim dissuere), Cic. Off. 1, 33, 120.—
- C To deny flatly, refuse, decline, etc.: plane sine ullā exceptione praecidit, flatly refused, Cic. Att. 8, 4, 2: cupiebam eum esse nobiscum: quod quia praeciderat, id. ib. 10, 16, 1.
- —Hence, praecīsus, a, um, P. a.
- A Lit., cut or torn off, separated (poet.): Trinacria Italiā praecisa, Manil. 4, 630.—Subst.: praecī-sum, i, n., a piece of meat cut off, a cutlet, steak (ante-class.), Naev. ap. Non. 151, 2: praeciso capi, Lucil. ib.—
- 2 Transf.
- a Castrated (post-class.): fanatici, Lampr. Elag. 7: praecisi ac professi impudientiam, Sen. Prov. 5, 3.—
- b Broken off, steep, abrupt, precipitous (poet. and in post-Aug. prose): acuta silex praecisis undique saxis, Verg. A. 8, 233: iter, Sall. J. 92, 7: rupes, Quint. 12, 9, 2.—
- B Trop.
- 1 Shortened, short, brief (post-Aug.): praecisis conclusionibus obscuri, Quint. 10, 2, 17: comprehensio, id. 7, 3, 15.—
- 2 Troublesome (postclass.): ut sub obtentu militiae praecisiorem se adversario faceret (al. pretiosiorem), Dig. 49, 16, 4.—Hence, adv.: prae-cīsē.
- 1 In short, in few words, briefly, concisely (class.): praecise dicere (opp. plene et perfecte dicere), Cic. N. D. 2, 29, 73.—
- 2 Positively, absolutely (class.): praecise negare alicui, Cic. Att. 8, 4, 2: non praecise, sed sub condicione, Dig. 36, 3, 1.
- 1. (van voren) afknippen, afsnijden, afhakken, afhouwen [capillos; barbam; manum alci gladio; ancoras de ankertouwen kappen; metaf. linguam alci iem. in de rede vallen, iem. de mond snoeren; traducem; iter]; ➤ medici membra praecidunt;
- 2. (metaf.) benemen, ontnemen [spem alci; dubitationem; sibi reditum; sibi libertatem vivendi];
- 3. (metaf.) afslaan, botweg weigeren; ➤ plane sine ulla exceptione praecidit (Cic.);
- 4. het kort maken (ook m. brevi); ➤ brevi praecidam; praecide maak het kort;
- 5. (metaf.) afbreken [amicitias];
- 6. doorsnijden, stuksnijden [canem; cutem].
先砍。砍一塊。定所宜言。堅執不認。— anchoras 砍纜。— amicitias 忽然斷交友。— spem reditus ei 斷其復回之望。— eum 閹人。Plane praecido 全不應承。全諱。Praecidam brevi 吾將簡言。Praecidi. p. 受漁色。
Suggest a Translation
See an image
- prae+caedo, to cut off in front, cut off: caput praecisum ducis, L.: resistenti manum gladio: collegae sui praecidi caput iussit: ancoras, cut the cables.—To cut through, cut up: cotem novaculā: navīs, disable. —Fig., to cut short, abridge, break off, finish abruptly: maximam partem defensionis: sibi reditum: brevi praecidam, briefly: praecide, inquit, cut it short.—To break off suddenly, cut off, end, destroy: omnīs causas omnibus, T.: praecisa consulatūs spes erit, L.: spem iudici conrumpendi.— To deny flatly, refuse, decline: mihi plane nullā exceptione.
-
…suscepta causa non impediar. numquam reo cuiquam tam humili, tam sordido, tam nocenti, tam alieno tam praecise negavi quam hic mihi plane nulla exceptione praecidit. nihil cognovi ingratius ; in quo vitio nihil mali non inest…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…Stoicis omnia peccata esse paria ; at hoc Antiocho vehementissime displicet. liceat tandem mihi considerare utram sententiam sequar. Praecide inquit, statue aliquando quidlibet. Quid quae dicuntur quom et acuta mihi videntur in utramque partem et paria ,…
M. Tullius Cicero, Lucullus
-
…in Corinthi disturbatione nostri ; durius etiam Athenienses, qui sciverunt, ut Aeginetis, qui classe valebant, pollices praeciderentur. Hoc visum est utile ; nimis enim imminebat propter propinquitatem Aegina Piraeo. Sed nihil, quod crudele ,…
M. Tullius Cicero, De Officiis
-
…tam humili, tam sordido, tam nocenti, tam alieno tam praecise negavi quam hic mihi plane nulla exceptione praecidit. nihil cognovi ingratius ; in quo vitio nihil mali non inest. sed de hoc nimis multa. ego…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…aurium satietate. Duo enim aut tres fere sunt extremi servandi et notandi pedes, si modo non breviora et praecisa erunt superiora ; quos aut chorios aut heroos aut alternos esse oportebit aut in paeane illo posteriore, quem Aristoteles…
Cicero, de Oratore
-
…oppressam ab Antonio, mihi quoque ipsi esse excedendum putavi ; taetrum enim spectaculum oppressa ab impiis civitas opitulandi potestate praecisa. sed animus idem qui semper infixus in patriae caritate discessum ab eius periculis ferre non potuit. itaque in…
Cicero, Epistulae ad Brutum
-
…possetne fieri consuluit. ille, augurio acto, posse respondit. Tarquinius autem dixit se cogitasse cotem novacula posse praecidi. tum Attum iussisse experiri. ita cotem in comitium allatam, inspectante et rege et populo, novacula esse…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…quia existumas ab is providentiam fingi quasi quandam deam singularem, quae mundum omnem gubernet et regat. sed id praecise dicitur ut, si quis dicat Atheniensium rem publicam consilio regi, desit illud Arii pagi, sic, cum…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…par fuisset et, si C. Marius, quod fistulas quibus aqua suppeditabatur Iovis optimi maximi templis ac sedibus praecidi imperarat, quod in clivo Capitolino improborum civium aret. itaque non senatus in ea causa cognoscenda me agente…
Cicero, pro Rabirio Perduellionis Reo
-
…facienda, ut amicitias, quae minus delectent et minus probentur, magis decere censent sapientes sensim diluere quam repente praecidere. Commutato autem genere vitae omni ratione curandum est, ut id bono consilio fecisse videamur. Sed quoniam paulo…
M. Tullius Cicero, De Officiis