probabilis
probabilis, worthy of approval, pleasing, agreeable, acceptable, commendable, laudable, good, fit
- Lit., that may be assumed, believed, or proved; likely, credible, probable (class.): probabile est id, quod fere fieri solet, aut quod in opinione positum est, aut quod habet in se ad haec quandam similitudinem, sive id falsum est, sive verum, Cic. Inv. 1, 29, 46: quae probabilia videantur, id. Fin. 5, 26, 76: est enim in his rebus aliquid probabile, id. ib. 3, 17, 58; id. Ac. 2 (Luc.), 11, 33; 2, 63, 154: nihil est tam incredibile, quod non dicendo fiat probabile, id. Par. praef. 1: ratio, id. Off. 1, 3, 8: conjectura et ratio, id. Div. 2, 6, 16: probabilis et prope vera disputatio, id. de Or. 1, 56, 240: causa, id. Verr. 2, 5, 67, § 173: mendacium, Liv. 40, 29: Causae, Tac. A. 6, 14.—
- II Transf., in gen., worthy of approval, pleasing, agreeable, acceptable, commendable, laudable, good, fit (class.).
- A Of persons: C. Licinius probabilis orator: jam vero etiam probatus, Cic. Brut. 76, 263: voce peracutā atque magnā, nec alia re ulla probabilis, id. ib. 68, 241: discipulus, id. de Or. 1, 28, 129: jucundior et probabilior populo orator, id. ib. 2, 36, 153; Nep. Cat. 3, 1.—
- B Of things concr. and abstr.: materia, Cic. Fam. 3, 6, 18: nomen, id. Caec. 25, 71: boves non minus probabiles animis, quam corporibus, Col. 6, 1, 2: aqua maxime probabilis, Plin. 31, 3, 23, § 38: gustus, Col. 3, 2, 24: soli et caeli qualitas, id. ib. 3, 1, 10: rosa nec odore, nec specie probabilis, Plin. 21, 4, 10, § 18: genus orationis, Cic. Part. 6, 19; Liv. 2, 13: mores, Col. 6, 2, 14: vir ingenio sane probabili, Cic. Brut. 48, 180.—Hence, adv.: prŏ-bābĭlĭter.
- A Probably, credibly (class.): rem breviter exponere et probabiliter, Cic. Or. 35, 122: rationem reddere, id. Fin. 3, 17, 58: dicere, id. de Or. 2, 82, 337: multa probabiliter argumentatus, Liv. 33, 28: justius et probabilius accusare, Cic. Inv. 2, 46, 136: defendere, Liv. 42, 48.—
- B Laudably, fitly, well (post-Aug.): consulatum gerere, Vell. 2, 46, 4: eleganter et probabiliter hoc dictum est, Gell. 9, 16, 6: recte et probabiliter dici, id. 1, 16, 9.—Comp.: probabilius Lutatius, Val. Max. 2, 8, 2.
quaeque decreta ‥ sunt a sanctis ac ~ibus patribus(
simile quoque huic aliud miraculum ostensione multorum ~ium virorum qui praesentes fuerant
beatissimus vir Oswaldus ~is extitit dignis actibus, et justus ‥ operibus
ibi affuerunt ex parte episcopi ~es personae, paratae facere predictum sacramentum
his operibus femine deputabantur, que natu nobiles, et sobriis moribus ~es, interesse regine obsequiis digne judicabantur
erant vero ibi plurimi ~es trapazete, qui librarent, examinarent atque dijudicarent secum figuram, et pondus, et metallum ‥ dominicorum talentorum
scribat proficua et expensas ‥ ad dictam gildam provenientes et ‥ ostendat coram magistro et custodibus et †prohabilioribus [l. ~ioribus ] fratribus
vita illius usque ad metam mortis ~is [gl.: laudabilis ] extitit
Dunstanum, qui vitae ~is et linguae extiterat eruditae
pure et ~is vite monacho
provabilibus desideriis et petitionibus piis assensum semper praebere gloriosum constat esse
quo posset tam latum Christi ovile ~i cautela sine sui exitio custodire
testimonium ~e
verum conjux illius lamentari non desistens, conqueri cepit quod non haberet, qui hoc ~i experimento addiscere audet
spirituali cotidie nutriebatur adipe et ~i etas ejus tenera instituebatur moralitate
nichil vita ejus sanctius, nichil justitia ~ius fuit
non puto urbem esse in qua sint ~iores consuetudines
si autem insortiatus non fuerit mortuus set cutis variationem vel ~em corporis contrahat egritudinem(
nam vivente abbate suo, qui ‥ sine ~ibus culpis ‥ per tirannidem furentis marchisi expulsus fuerat, alium abbatem suscipere dubitabant
pro eo quod quedam inquisicio ‥ ~is et manifesta juris et tituli predictorum evidencia existebat
omnia debita mea cognita et ~ia
cum hujusmodi aliquid dicitur ~ia falsi similia non sunt
~is erit narratio, si in ea videbuntur inesse quae solent apparere in veritate, si personarum dignitates servabuntur, si causae factorum exstabunt, si fuisse facultates faciundi videbuntur si ‥
excusationem qua diuturnitatem silentii purgare studuistis, sicut ~is est, ita probatam habeo et acceptam
conjectant sanctum Patricium ‥ pestiferis cunctis insulam purgasse. sed ~ior asserit historia ‥ semper insulam destitutam fuisse
tamen de theologia in se, cujus est subjectum essencia divina ut hec essencia (sicut dictum est de subjecto theologie) non videtur ~is
alia ‥ responsio videtur quibusdam magis ~is
quam ~issima racione prelibatus
[(syllogismus ] dialecticus est ex ~ibus faciens opinionem
Robertus de B. debet respondere de ‥ iij loricis ~ibus, ij loricis debilibus
- 1. te waarderen, prijzenswaardig, goed [genus dicendi; ingenium; discipulus];
- 2. geloofwaardig, waarschijnlijk [causa].
十有八九。似是。近眞者。— orator 可信之談土。Afferre rationem probabilem 引近眞之故。Ingenium probabile 可讚之才能。
Suggest a Translation
See an image
Sicut erat vitæ Probabilis et facundiæ singularis.Concilium Toletanum IV. can. 4 :
Probabilis vita atque doctrina extiterit.Et can. 35 :
Presbyteros Probabiles et Diaconos mittat.Privilegium Ecclesiæ Corbeiensis ann. 846 :
In ipsa porro electione regularis auctoritas conservetur,... ut ille præponatur... quem sanioris consilii, licet pauci numero, fratres elegerint, et quem vitæ meritum et sapientiæ dignitas Probabilem reddiderit.Anonymus in Vita S. Ruthberti Episc. lib. 4. cap. 9 :
Quidam Anachoreta Probabilis, nomine, etc. Voluntas Probabilis,in Concilio Valentino can. 4.
Probabilis pœnitentia, in Regula cujusdam cap. 21.
Probabilium Patrum traditio, apud Anastasium in S. Hadriano pag. 118 :
Clerici Probabilis vitæ et doctrinæ,in Concilio Wormaciensi ann. 868. can. 49. Ita vocem hanc passim ea notione usurpant Cod. Theodos. leg. 44. de Episcopis (16, 2.) leg. 3. de Fide Catholic. (16,1.) leg. 16. de Decurion. (12,1.) leg. 7. de Cohort. (8,4.) etc. præterea Hincmarus Remensis Epist. 7. ex Labbeanis, Concilium Ravennense ann. 997. cap. 3. Appendix ad Concilium Salegunstadiense ann. 1022. et aliquot alii Scriptores laudati a Filesaco ad Vincentii Lirinensis Commonit. pag. 90.
Mittimus vobis pro arrabone cavallum viribus et velocitate, non statura et carnibus, Probabilem, et sellam, qualem nos insidere solemus ; ut nos fortitudine et utilitate, non luxu et inanitate delectari noveritis.
Auditis itaque literis, quas tu et quidam Barones tui.... super variis articulis destinastis diversas querimonias continentes.... responsiones ipsius(Legati) fecimus explicari, easque tibi Probabiliter moderatas præsentibus literis mittimus interclusas.
Post autem hujus(abbatissæ) defectum, de ceteris, si quæ Probabiles ad eandem dignitatem fuerint, licenter abbatissa constituatur.
Hontheimpag. 328. col. 2 :
Ravangero Epternacensis ecclesiæ venerabili abbati concessimus, ut in eodem loco Epternaco faciat monetam, in qua nummi Probabiles, sicut in aliis locis regiæ potestati subditis percutiantur.
- probo, worthy of approval, pleasing, agreeable, acceptable, commendable, laudable, good, fit: orator: discipulus: probabilior populo orator: causa mihi: nomen: quod probabile erat, eam aetatem liberari, L.—To be believed, likely, credible, probable, plausible: quae probabilia videantur: dicendo fieri probabile: mendacium, L.: dubitabitur utrum sit probabilius, fuisse, etc., more likely.
-
…institutio et quasi disciplina illo libro continetur sed scriptum est ita Academicis placere esse rerum eius modi dissimilitudines ut aliae probabiles videantur aliae contra. id autem non esse satis cur alia posse percipi dicas alia non posse, propterea quod…
M. Tullius Cicero, Lucullus
-
…non inesse in is quicquam tale quale non etiam falsum nihil ab eo differens esse possit sic quidquid accident specie probabile, si nihil se offeret quod sit probabilitati illi contrarium, utetur eo sapiens, ac sic omnis ratio vitae…
M. Tullius Cicero, Lucullus
-
…negasset quam illius qui recepisset. sic homines fronte et oratione magis quam ipso beneficio reque capiuntur. verum hoc probabile est, illud alterum subdurum tibi homini Platonico suadere, sed tamen tempori consulam. quibus enim te propter aliquod…
Q. Tullius Cicero, Essay on Running for Consul
-
…in re dolori suo, non rei publicae commodis serviunt, quanto illa honestior causa est, quae non solum probabilis videri sed etiam grata esse debet, nulla privatim accepta iniuria sociorum atque amicorum populi Romani dolore atque iniuriis commoveri…
Cicero, Divinatio in Q. Caecilium
-
…navigaturum qui potest sed si iam ex hoc loco proficiscatur Puteolos stadia triginta probo navigio bono gubernatore hac tranquillitate, probabile videatur se illuc venturum esse salvum. Huius modi igitur visis consilia capiet et agendi et non agendi faciliorque erit…
M. Tullius Cicero, Lucullus
-
…p ., ss. sententias et lepores Ciceronis esse constat, verba non item ; sed huic libro satis probabiliter adscribitur nec inepte orationis Tullianae partibus extremis. de mysteries autem Academicorum p ., ss. quo loco dixerit…
M. Tullius Cicero, Academica
-
…necessitate constricti, ut etiam, quae non probare soleant, ea cogantur constantiae causa defendere nos, qui sequimur probabilia nec ultra quam id quod veri simile occurrit progredi possumus, et refellere sine pertinacia et refelli sine iracundia parati…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…aliis de rebus, in quibus versatus exercitatus que sit, nescire se dicat. in incertis enim nihil est probabile ; in quibus autem est, in iis non deerit sapienti nec quid faciat nec quid respondeat. Ne illam…
M. Tullius Cicero, Lucullus
-
…tamen quasi Pythius Apollo, certa ut sint et fixa, quae dixero, sed ut homunculus unus e multis probabilia coniectura sequens. ultra enim quo progrediar, quam ut veri similia videam, non habeo ; certa dicent i…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…contra. id autem non esse satis cur alia posse percipi dicas alia non posse, propterea quod multa falsa probabilia sint, nihil autem falsi perceptum et cognitum possit esse. itaque ait vehementer errare eos qui dicant ab Academia…
M. Tullius Cicero, Lucullus