procul
procul, in the distance, at a distance, away, apart, far, afar off, from afar
the rock is far off in the sea
- I Lit., of place (class.; cf.: longe, eminus); constr. absol.; with adv. of place; with ab and abl. (not in Cic., Caes., or Sall.); with abl. alone: cuja vox sonat procul? Plaut. Curc. 1, 2, 18 (113): sequi procul, id. Poen. 3, 3, 6 (620): non jam procul, sed hic praesentes sua templa dii defendunt, Cic. Cat. 2, 13. 29: ubi turrim constitui procul viderunt, Caes. B. G. 2, 30: jubet, ut procul tela coniciant, neu propius accedant, id. ib. 5, 34: procul attendere, Cic. de Or. 2, 36, 153: procul e fluctu Trinacria, Verg. A. 3, 554: est procul in pelago saxum, id. ib. 5, 124: procul et e longinquo, Plin. 27, 3, 2, § 9: omnibus arbitris procul amotis, Sall. C. 20, 1: procul o, procul este, profani, keep aloof! Verg. A. 6, 258: cui procul astanti, Pettalus irridens dixit, Ov. M. 5, 114; cf.: adstans non procul, Ap. Met. 6, 25, 2.—With other particles of place, as hinc, inde, alicunde, longe, etc.: procul hinc stans, at a distance from this place, Ter. Hec. 607; Plaut. Truc. 4, 1, 11 (709): istic procul, id. Mil. 4, 4, 33 (1169): istinc procul, id. Rud. 4, 4, 104 (1148): procul inde, Ov. Am. 3, 14, 18: procul alicunde, Cic. Verr. 2, 2, 20, § 48: procul longe, Plaut. Curc. 2, 2, 10 (260).— With a or ab, far from, far away from (class.): procul a terrā abripi, Cic. de Or. 3, 36, 145: esse procul a conspectu, far out of sight, id. Agr. 2, 32, 87: a castris, Caes. B. G. 5, 17: a portā, Liv. 1, 12, 8: ab Ariciā, id. 2, 26, 5: ab hoste, id. 7, 37, 6: a domo, id. 4, 18, 1; 5, 4, 11: a patriā, id. 23, 29, 7; Verg. E. 10, 46: a mari, Plin. 2, 103, 106, § 227: a Pado, id. 3, 17, 21, § 124: a litore, Quint. 12, prooem. § 2: ab ore, id. 11, 3, 96: a fratre, Plin. Ep. 5, 9, 3: a mari, Sen. Q. N. 6, 7 fin.—With simple abl., far from, far away from: patriā procul, Enn. ap. Cic. Fam. 7, 6, 1 (Trag. v. 295 Vahl.): urbe, Ov. P. 1, 5, 73: ripā Tiberis, Liv. 2, 13, 6: oppido, id. 3, 22, 4: moenibus, id. 4, 10, 5: Nomento, id. 4, 22, 2: mari, Liv. 38, 16, 15: haud procul castris, Tac. H. 4, 22: Teutoburgiensi Saltu, id. A. 1, 60: regno, id. ib. 2, 67: non procul Euripidis poëtae sepulcro, Plin. 31, 2, 19, § 28: urbe Romā, id. 2, 94, 96, § 209: oppido, id. 3, 3, 4, § 21.—
- II Trop., far, distant, remote; constr, with ab, the abl., or absol.: conscia mihi sum a me culpam hanc esse procul, Ter. Ad. 348: procul ab omni metu, Cic. Tusc. 5, 14, 41: viri, qui sunt procul ab aetatis hujus memoriā, id. Rep. 1, 1, 1: caelestia procul sunt a nostrā cognitione, id. Ac. 1, 4, 15: res procul ab ostentatione positae, Quint. 1, prooem. § 4: quis tam procul a litteris, quin sic incipiat, so unacquainted with letters, so unlettered, id. 7, 1, 46; 8, 3, 23: ab odio, ab irā, id. 6, 2, 14: a sapiente, Sen. Ira, 1, 6, 4: ab omni negotio, id. Brev. Vit. 11, 2: a praesenti modestiā, Tac. A. 12, 6.— With simple abl.: liber invidiā, procul contentionibus, Quint. 12, 11, 7: eam (plebem) procul urbe haberi, out of public affairs, Liv. 4, 58, 12: procul negotiis, Hor. Epod. 2, 1: ambitione, id. S. 1, 6, 52: voluptatibus habere aliquem, to keep one aloof from enjoyments, deprive him of them, Tac. A. 4, 62: tali more, id. ib. 4, 28: procul dubio, without doubt, Quint. 1, 5, 14; 9, 1, 27; Plin. 9, 61, 87, § 184; Liv. 39, 40, 10; Suet. Ner. 3; for which: dubio procul, Flor. 2, 6; Lucr. 1, 812: procul vero est, far from the truth, untrue, Col. 1 praef. fin.—Absol.: assentatio vitiorum adjutrix procul amoveatur, Cic. Lael. 24, 89: homines superbissimi procul errant, err widely, greatly, Sall. J. 85, 38: pauperies immunda domus procul absit, i.e. pauperies domestica procul absit, Hor. Ep. 2, 2, 199: durabisne procul dominoque legere superstes, Thebai? Stat. Th. 12, 810: non procul est quin, it does not want much of, etc., almost, nearly, Sil. 2, 335: haud procul est quin Romam agnosceret, Liv. 1, 5, 6.—
- B In partic. (post-Aug. and very rare), in estimation of value, far removed from, much inferior to: aes suo colore pretiosum, procul a Corinthio (est), is far beneath or inferior to, much poorer than, Plin. 34, 2, 3, § 8.
~ul reliquid gregem, ipsa sola venit ad puteum
pignora nunc pavidi referunt ululantia nautae, / ‥ auscultare procul, quae latrant inguina circum
in insula ‥ quae duobus ferme milibus passuum ab urbe ~ul abest
ad civitatulam ‥ non ~ul inde sitam
juxta occidentalem ripam fluminis illius quod vulgo Lim vocatum est, haut ~ul a loco ubi meatus sui cursum in mare mergit
Francorum siquidem invincibilis ferocitas finitimos et ~ul positos omnes deterrebat
tunc bona fama bonam prope seu procul extulit urbem
assunt carnes et azima / dies venit, dies tua / procul sint allecia, / dulce canit alleluya
truculentus superbiae natrix ‥ de latebrosis animae nostrae recessibus ‥ eliminatus ~ul [gl.: longe ] divino terrore trudatur
a festo Sancti Michaelis usque ad non ~ul ante Natale Domini
nullus tunc predo publicus, nullus latro domesticus, insidiator conjugalis pudoris ~ul
omnis ab illo fraus et amaritudo ~ul fuerunt
~ul absit a corde meo tanta duricia
homo ~ul ab aulicis misteriis secretus
profectus, ~ul a religione, profanus, execratus
etiam cum interiora appetit, ad haec ~ul dubio minor redit
sciens ~uldubio quod nihil ei prospere procederet, si illo offenso discedere non timeret
non tantum Limericum, verum etiam Hiberniam totam sibi suisque jam occupare ~uldubio proposuisse
quo tempore pestilentia ingens per omnes pene provincias Romani imperii extenditur ob ultionem ~uldubio violati nominis Christiani
Zacharias pontifex expulit de templo regem Oziam thurificantem, ~uldubio eum occidisset nisi cessisset
nec procul hos [sic ] alii pendent a pollice, plures / a pede
quamdam partem terre que jacet ‥ tam procul quam curtilagium Hugonis f. Matillidis durat prout mete divise dividunt
I ¶ 1 au loin [mouvt ] : arbitris procul amotis Sall. C. 20, 1, ayant écarté au loin tout témoin || [fig.] Cic. Læl. 89 ; procul errare Sall. J. 85, 38, errer au loin, faire une grande erreur ¶ 2 de loin : procul tela conjicere Cæs. G. 5, 34, 3, jeter de loin les traits, cf. Cic. de Or. 2, 153 ¶ 3 dans un endroit lointain, au loin [sans mouvt ] : Cic. Cat. 2, 29 ; de Or. 1, 179 || [fig.] aliquid procul habere Tac. Ann. 1, 1, tenir qqch. loin de soi.
II constr., ¶ 1 avec a, ab [pr. et fig.] : procul a terra abripere Cic. de Or. 3, 145, emporter loin de la terre ; esse procul a conspectu Cic. Agr. 2, 87, être loin de la vue ; procul ab omni metu Cic. Tusc. 5, 41, loin de toute crainte ¶ 2 avec abl. [pr. et fig.] : patria procul Enn. d. Cic. Fam. 7, 6, 1, loin de la patrie ; procul urbe, oppido Ov. P. 1, 5, 73 ; Liv. 3, 22, 4, loin de la ville ; haud procul Scytharum gente Curt. 4, 6, 3, non loin de la nation scythe ; procul negotiis Hor. Epo. 2, 1, loin des affaires ; procul dubio Liv. 39, 40, 10, sans doute ¶ 3 haud procul est, quin Liv. 1, 5, 6, il sʼen faut de peu que, ou haud procul abest quin Liv. 5, 4, 14 ; 25, 1, 10, etc.
- 1. in de verte, op een afstand, ver (weg) [abscedere; abesse]; ➤ ~ inde; — m. ab of abl. ver van: ~ a portā; ~ ab hoste; ~ a conspectu; ~ (a) patriā; ~ oppido; haud ~ castris; ~ regno; ~ mari; (metaf.) ~ ab ira; ~ dubio ongetwijfeld; causas ~ habeo ik heb geen enkele reden; homines ~ errant vergissen zich zeer;
- 2. van verre, van grote afstand, uit de verte [tela conicere];
- 3. ver verwijderd in de tijd; ➤ viri qui sunt ~ ab aetatis huius memoriā (Cic.); II. prep. m. abl.
- 1. (v. plaats) ver van; ➤ procul patria;
- 2. (v. tijd) lang voor; ➤ haud ~ occasu solis;
- 3. (metaf.) zonder; ➤ procul dubio.
遠。自遠。— erant a conspectu 遠不可見。— vero vel a vero 離眞遠。— dubio 毫無疑。— errant 彼等大錯。\* — urbem 離城遠。
Suggest a Translation
See an image
- pro+1 CEL-, in the distance, at a distance, away, apart, far, afar off, from afar: Delos, tam procul a nobis posita: non procul, sed hic praesentes (di): ubi turrim constitui procul viderunt, Cs.: in pelago saxum, V.: omnibus arbitris procul amotis, S.: procul este profani, keep aloof!V.: procul hinc stans, T.: a terrā: a conspectu, far out of sight: a patriā, V.: patriā: urbe, O.: locus muro, L.—Of time, far, long before: haud procul occasu solis, L.—Fig., far, distant, remote, away: absentatio procul amoveatur: errare, greatly, S.: Pauperies inmunda domūs procul absit, H.: legatos haud procul afuit quin violarent, they came near outraging, L.: haud procul esse quin Remum agnosceret, almost, L.: procul ab omni metu: eam (plebem) procul urbe haberi, out of public affairs, L.: negotiis, H.: procul dubio, without doubt, L.: istud procul abest, is far from the fact, Cu.
-
…vallo pedum XII in circuitu XV milium crebrisque castellis circummuniti oppido sese continebant. Ubi vineis actis aggere extructo turrim procul constitui viderunt, primum inridere ex muro atque increpitare vocibus, quod tanta machinatio a tanto spatio institueretur quibusnam manibus…
Julius Caesar, Gallic War
-
…et non dubiis deorum immortalium significationibus, quibus ego ducibus in hanc spem sententiamque sum ingressus ; qui iam non procul, ut quondam solebant, ab externo hoste atque longinquo, sed hic praesentes suo numine atque auxilio sua templa…
Cicero, in Catilinam
-
…infestum inimicum Cn. Pompeio cognoverat. Neque tamen senatus provinciam invitus dederat ; quippe foedum hominem a re publica procul esse volebat, simul quia boni conplures praesidium in eo putabant et iam tum potentia Pompei formidulosa erat. Sed…
Sallust, Catilina
-
…ferarum tecta rapit silvas, inventaque flumina monstrat. At pius Aeneas arces, quibus altus Apollo praesidet, horrendaeque procul secreta Sibyllae antrum immane petit, magnum cui mentem animumque Delius inspirat vates, aperitque futura. Iam subeunt Triviae…
Vergil, Aeneid
-
…atque invidia vexabat. Igitur ubi animus ex multis miseriis atque periculis requievit et mihi reliquam aetatem a re publica procul habendam decrevi, non fuit consilium socordia atque desidia bonum otium conterere neque vero agrum colundo aut venando, servilibus…
Sallust, Catilina
-
…candore puellae miratae solitos destituere choros, prolapsum leviter facili traxere liquore tum sonitum rapto corpore fecit Hylas. cui procul Alcides iterat responsa, sed illi nomen ab extremis montibus aura refert. his, o Galle, tuos monitus…
Propertius, Elegies
-
…egerat, tamen in rem fore credens univorsos appellare et cohortari in abditam partem aedium secedit atque ibi omnibus arbitris procul amotis orationem huiusce modi habuit Ni virtus fidesque vostra spectata mihi forent, nequiquam opportuna res cecidisset ; spes magna…
Sallust, Catilina
-
…aeternum nostros luctus extendit in aevum Talia maerentem stellatus submovet Argus ereptamque patri diversa in pascua natam abstrahit. Ipse procul montis sublime cacumen occupat, unde sedens partes speculatur in omnes. Nec superum rector mala tanta Phoronidos ultra ferre…
Ovid, Metamorphoses
-
…sub pedibus mugire solum, et iuga coepta moveri silvarum, visaeque canes ululare per umbram, adventante dea. Procul o procul este, profani, conclamat vates, totoque absistite luco ; tuque invade viam, vaginaque eripe ferrum…
Vergil, Aeneid
-
…propere movit ac sub ipsis radicibus montium consedit, qua illi descensus erat in Galliam properanti. Neque tamen Antonius procul aberat, utpote qui magno exercitu locis aequioribus expeditus in fuga sequeretur. Sed Catilina, postquam videt montibus atque…
Sallust, Catilina