prodeo
prodeo, to go forth, come forth, come forward
- I Lit.: prodinunt famuli, Enn. l. l.: prodi atque ostium aperi, Plaut. Aul. 2, 6, 1 (350): foras, to come out of doors, id. Poen. 5, 2, 158 (1118); Cic. de Or. 2, 86, 353; Phaedr. 2, 4, 22: nemon' huc prodit? Ter. Phorm. 152: in conspectum, Plaut. Bacch. 4, 9, 84 (1008): ex portu, Caes. B. C. 3, 7: in aciem, Cic. Fam. 6, 1, 5: ad colloquium, Caes. B. G. 5, 26: in publicum, Cic. Att. 8, 11, 7: obviam alicui, to go to meet one, id. Mur. 33, 68: in contionem, Nep. Them. 1, 3: in scenam, to come upon the stage, make one's appearance, id. ib. praef.; Cic. Off. 1, 35, 129; Suet. Ner. 20.—Of soldiers in battle: in proelium, Caes. B. C. 3, 86: in aciem, Hirt. B. G. 8, 8: in hostem, Luc. 7, 231.—With simple abl.: utero matris prodire, Ov. F. 1, 33: foribus, id. Am. 3, 11, 13: tumulo, id. R. Am. 253.—
- B Transf.
- 1 Of plants, to come forth, spring or grow up, appear: ea seges serius prodit, Varr. R. R. 1, 45: prodeuntia semina, Col. 11, 3, 9; Pall. 1, 6, 18: herba, Ov. F. 1, 154.—
- 2 Of elevations, to stand out, project: et immodico prodibant tubere tali, Ov. M. 8, 808; Plin. 9, 25, 41, § 80.—
- II Trop.
- A To come forth, show itself, appear (class.): novae quae prodeunt comoediae, Plaut. Cas. prol. 9: Juppiter certo prodit in tragoedia, id. Am. prol. 93: quae si prodierit, atque cum prodierit— scio enim proditurum esse—audiet, Cic. Rosc. Am. 35, 100: si haec consuetudo prodire coeperit, id. Div. in Caecil. 21, 68: cum tot prodierint colores, have come up, become the fashion, Ov. A. A. 3, 171: cultus et ornatus variis prodisse capillis Obfuit, id. F. 4, 309: tu cum, projectis insignibus, prodis ex judice Dama Turpis, etc., become manifest, turn out to be, Hor. S. 2, 7, 54: juvenum prodit Publica cura, id. C. 2, 8, 7.—
- B To go forwards, advance, proceed (class.): est quadam prodire tenus, Hor. Ep. 1, 1, 32: prodire sumptu extra modum, Cic. Off. 1, 39, 140: prodeuntibus annis, with advancing years, in the course of time, Petr. 25.— Impers. pass.: ne ad extremum prodeatur, Cic. Inv. 1, 20, 29.
➳ arch. prodinunt = prodeunt Enn. Ann. 156, v. Fest. 229, 22 ; P. Fest. 228 || décad., fut. prodiet Lact. Inst. 7, 16.
- 1. naar voren komen of gaan, tevoorschijn komen [in publicum uitgaan, in het openbaar verschijnen; foras; in conspectum; obviam alci iem. tegemoet gaan, ontmoeten]; in het openbaar optreden [in scaenam; in contionem]; abs. zich in het openbaar vertonen; (v. schepen) uitlopen [ex portu];
- 2. (metaf.) tevoorschijn komen, verschijnen, zich vertonen, ontstaan; ➤ novae comoediae prodeunt; prodierunt colores in de mode komen; consuetudo ~ coepit; eloquentia in lucem prodiit; prodit bellum;
- 3. voortgaan, voortrukken, oprukken [in proelium; longius; metaf. extra modum te ver gaan (in: abl.)];
- 4. (poët.; postklass.) (v. plaatsen) uitsteken, uitlopen; ➤ rupes in aequor prodit.
出來。會衆人。前走。— obviam 出迎接。Proditur. p. 出露。
Suggest a Translation
See an image
- to go forth, come forth, come forward: pultat forīs: Anus prodit, T.: foras, to come out of doors: quae, si prodierit, audiet, shall appear as a witness: ex portu, Cs.: obviam de provinciā decedenti, come out to meet: in contionem, N.: in scaenam, appear on the stage: in proelium, Cs.: tantum prodire volando, Quantum, etc., advance on the wing, V.: utero matris dum prodeat infans, O.—Of plants, to come forth, spring up, appear: herba, O.—To stand out, project: rupes, vastum quae prodit in aequor, V.: et immodico prodibant tubere tali, O.—Fig., to come forth, come forward, appear: si haec consuetudo prodire coeperit: cum tot prodierint colores, have become the fashion, O.: Tu cum prodis ex iudice Dama Turpis, etc., turn out to be, H.—To go forward, advance, proceed. est quadam prodire tenus, H.: sumptu extra modum: ne ad extremum prodeatur.
-
…quid erat durius, concurrebant, si qui graviore vulnere accepto equo deciderat, circumsistebant ; si quo erat longius prodeundum aut celerius recipiendum, tanta erat horum exercitatione celeritas ut iubis sublevati equorum cursum adaequarent. Ubi eum castris se…
Julius Caesar, Gallic War
-
…copias suas eduxit paulumque a maioribus castris progressus aciem instruxit hostibusque pugnandi potestatem fecit. Ubi ne tum quidem eos prodire intellexit, circiter meridiem exercitum in castra reduxit. Tum demum Ariovistus partem suarum copiarum, quae castra minora oppugnaret…
Julius Caesar, Gallic War
-
…viscera terrae quasque recondiderat Stygiisque admoverat umbris, effodiuntur opes, inritamenta malorum. Iamque nocens ferrum ferroque nocentius aurum prodierat prodit bellum, quod pugnat utroque, sanguineaque manu crepitantia concutit arma. Vivitur ex rapto non hospes ab hospite…
Ovid, Metamorphoses
-
…terrae quasque recondiderat Stygiisque admoverat umbris, effodiuntur opes, inritamenta malorum. Iamque nocens ferrum ferroque nocentius aurum prodierat prodit bellum, quod pugnat utroque, sanguineaque manu crepitantia concutit arma. Vivitur ex rapto non hospes ab hospite tutus…
Ovid, Metamorphoses
-
…diva parens. Sic effatus vestigia pressit, observans quae signa ferant, quo tendere pergant. Pascentes illae tantum prodire volando, quantum acie possent oculi servare sequentum. Inde ubi venere ad fauces grave olentis Averni, tollunt se…
Vergil, Aeneid
-
…ad te orationem esse perlatam. hui, quam timeo quid existimes etsi quid ad me quae non sit foras proditura nisi re publica reciperata. de quo quid sperem non audeo scribere. Scr. in Tusculano v K .…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…. aiebant enim fore testem senatorem qui se pontificiis comitiis pulsatum a Caelio diceret. A quo quaeram, si prodierit, primum cur statim nihil egerit, deinde, si id queri quam agere maluerit, cur productus a vobis…
Cicero, pro Caelio
-
…, P. Africani, praetereundum videtur ; qui cum esset censor et in equitum censu C. Licinius Sacerdos prodisset, clara voce ut omnis contio audire posset dixit se scire illum verbis conceptis peierasse ; si qui contra vellet…
Cicero, pro Cluentio
-
…querens tantum se opinionem fefellisse, ut a quo genere hominum victoriam sperasset, ab eo initio fugae facto paene proditus videretur. Caesar castris potitus a militibus contendit, ne in praeda occupati reliqui negotii gerendi facultatem dimitterent. qua…
Julius Caesar, Civil War
-
…eius me consule patriciis esset licitum. iam cum se ille septimo die venisse a freto neque sibi obviam quemquam prodire potuisse et noctu se introisse dixisset in eoque se in contione iactasset, nihil ei novi dixi accidisse. ex…
Cicero, Epistulae ad Atticum