puella
puella, a female child, girl, maiden, lass
- I Lit.
- A In gen.: eam nunc puellam filiam ejus quaerimus, Plaut. Cist. 2, 3, 77 (619): puellam parere, Ter. Heaut. 627: parvola puella, id. Eun. 109: puella infans, Hor. Ep. 2, 1, 99: pueri atque puellae, id. S. 1, 1, 85; 2, 3, 130; Cic. Att. 1, 5, 6: audi, Luna, puellas, Hor. C. S. 36: puellarum chorus, id. C. 2, 5, 21: pueri innuptaeque puellae, Verg. A. 6, 307.—
- B In partic.
- 1 A beloved maiden, a sweetheart, mistress (poet.): vixi puellis nuper idoneus, Hor. C. 3, 26, 1: proditor puellae risus ab angulo, id. ib. 1, 9, 22: mendax, id. S. 1, 5, 82: cara, id. Ep. 1, 18, 74: blanda, Ov. Am. 2, 2, 34; Mart. 10, 109, 3 al.—Transf., in jest, of a kitten, Mart. 1, 109, 16.—*
- 2 A daughter: Danai puellae, Hor. C. 3, 11, 23.—
- II Transf., in gen., a young female, young woman, young wife (poet. and in post-Aug. prose): puellae Jam virum expertes, Hor. C. 3, 14, 10: laborantes utero puellae, id. ib. 3, 22, 2: viduae cessate puellae, Ov. F. 2, 557. So of Penelope, who was married, Ov. H. 1, 115; of Antiope, Prop. 3, 13 (4, 14), 21; 34; of Phaedra, Ov. H. 4, 2; of Helen, id. A. A. 1, 54 al.; of the wife of a second husband, Stat. S. 1, 2, 163; of Servilia, wife of the exiled Pollio, Tac. A. 16, 30; of Octavia, wife of Nero, id. ib. 14, 64; cf. Gell. 12, 1, 4.—
- B A female slave (very rare), Hor. C. 4, 11, 10.
una penitentia est viduae et ~ae. majorem meruit quae virum habet, si fornicaverit
pavefacta ~a [v. l. puellula, gl.: virgo ] pertimescit
haec tu, nobilissima ~a, diligentissime discere ‥ satage
~a,mæden oþþe geong wifman
mulier accipiens quocunque modo maritum, si vidua erat dabat regi xx solidos, si ~a, x solidos
sane ~a in domo patrisfamilias ex nimio studio sciebat cursum anni et astrorum
condidit Ebraucus ‥ oppidum Agned, quod nunc Castellum ~arum dicitur
teste meipso apud castrum ~arum
milicie prefecit cardinalem Guidonem cognomento ~am
~a quedam de camera
item in donis datis dicte domine et ~is suis
factur’ unius toge ‥ pro Francisca Johnson ~a
gown ‥for Fraunces Johnson a maid
si ~am Dei maculaverit, iij annos peniteat ‥ licet pariat an non pariat filium ex ea
[abbatissa ] perducta a ~is suis ad monasterium
monasteriorum tam monachorum quam clericorum et ~arum(
H. abbatem Westmonasterii et priorem de Clara ‥ dedisse tribus ~is, Emme videlicet et Grunilde et Cristine, heremetorium de C.
monasteria ~arum longius a monasteriis monachorum ‥ propter insidias diaboli ‥ collocentur
➳ puellabus au lieu de puellis Cn. Gell. d. Char. 54, 15.
- 1. meisje;
- 2. dochter [Danai];
- 3. (poët.) geliefde;
- 4. (poët.; postklass.) jonge vrouw (ook v. nimfen, godinnen e.d.).
Vinea quam Vincimalus in monte Vultoricino colit, et Puella, nomine Sunnechilde, et ancilla nomine lveriæ.... habere jubeo.
Vaillanttom. 2. Numismat. præstant. pag. 174. His lucem affert Capitol. in Antonino Pio :
Puellas alimentarias in honorem Faustinæ Fausnianas constituit.Idem in Marco Aurelio :
Novas Puellas Faustinianas instituit in honorem uxoris mortuæ.Ejusdem conditionis erant
Puellæ Mammæanæquas instituit Alexand. Severus. Inscript. apud Gruter. 1084. 7. meminit
puerorum Puellarumque Ulpianorumin honorem Trajani institutorum. Vide Vandal. Dissert. 1. cap. 11. pag. 164.
Excellentissima ac nobilissima Katherina Dei gratia Imperatris Constantinopolitana Illustris Puella, etc.
pro decore, inquit Ordericus Vitalis lib. 11. Huc refer versus sequentes :
Dum dubitat natura marem faceretne Puellam, Factus es, ô pulcher, pene Puella puer.
- puer, a female child, girl, maiden, lass: puellam parere, T.: puella infans, H.: audi, Luna, puellas, H.: puellarum chorus, H.: proditor puellae risus, H.: Danai puellae, i. e. daughters, H.—A young female, young woman, young wife: puellae Iam virum expertae, H.: laborantes utero puellae, H.: viduae cessate puellae, O.
-
…Cynthia me docuit semper quaecumque petenda quaeque cavenda forent non nihil egit Amor. tu cave ne tristi cupias pugnare puellae, neve superba loqui, neve tacere diu ; neu, si quid petiit, ingrata fronte negaris, neu…
Propertius, Elegies
-
…quod zonam solvit diu ligatam. Lugete, o Veneres Cupidinesque et quantum est hominum venustiorum passer mortuus est meae puellae, passer, deliciae meae puellae, quem plus illa oculis suis amabat ; nam mellitus erat, suamque norat…
Catullus, Carmina
-
…Dicebam tibi venturos, irrisor, amores, nec tibi perpetuo libera verba fore ecce iaces supplexque venis ad iura puellae, et tibi nunc quovis imperat empta modo. non me Chaoniae vincant in amore columbae dicere, quos iuvenes…
Propertius, Elegies
-
…tardat imaginibus. tandem haurire parat demissis flumina palmis innixus dextro plena trahens umero. cuius ut accensae Dryades candore puellae miratae solitos destituere choros, prolapsum leviter facili traxere liquore tum sonitum rapto corpore fecit Hylas. cui procul Alcides…
Propertius, Elegies
-
…magis et nostros contendis solvere amores, hoc magis accepta fallit uterque fide. non impune feres sciet haec insana puella et tibi non tacitis vocibus hostis erit ; nec tibi me post haec committet Cynthia nec te quaeret ; erit…
Propertius, Elegies
-
…nunc primum longas solus cognoscere noctes cogor et ipse meis auribus esse gravis. felix, qui potuit praesenti flere puellae ; non nihil aspersis gaudet Amor lacrimis aut si despectus potuit mutare calores, sunt quoque translato gaudia servitio .…
Propertius, Elegies
-
…Lugete, o Veneres Cupidinesque et quantum est hominum venustiorum passer mortuus est meae puellae, passer, deliciae meae puellae, quem plus illa oculis suis amabat ; nam mellitus erat, suamque norat ipsa tam bene quam puella matrem…
Catullus, Carmina
-
…deum dulcedine captum hoc mihi concilium tecum dixisse manebit atque ita disparibus calamis conpagine cerae inter se iunctis nomen tenuisse puellae. Talia dicturus vidit Cyllenius omnes succubuisse oculos adopertaque lumina somno. Supprimit extemplo vocem firmatque soporem languida permulcens medicata…
Ovid, Metamorphoses
-
…noctem meminisse mihi iucunda voluptas, o quotiens votis illa vocanda meis, cum te complexa morientem, Galle, puella vidimus et longa ducere verba mora quamvis labentis premeret mihi somnus ocellos et mediis caelo Luna ruberet equis, non…
Propertius, Elegies
-
…, desinas ineptire, et quod vides perisse perditum ducas. fulsere quondam candidi tibi soles, cum ventitabas quo puella ducebat amata nobis quantum amabitur nulla. ibi illa multa tum iocosa fiebant, quae tu volebas nec puella nolebat…
Catullus, Carmina