querela
querela, a lamentation, lament, plaint
certainly let complaints be absent from the beginning of my work
- I Lit.
- A In gen.: intervenit nonnullorum querelis, Cic. Q. Fr. 1, 2, 1, § 2: hominum vel admiratio vel querela, id. Lael. 1, 2: inveterata, id. ib. 10, 36: epistula plena querelarum, id. Q. Fr. 3, 8, 1: longae, Ov. F. 4, 83: vestrum beneficium nonnullam habet querelam, gives some occasion for complaint, Cic. Fam. 10, 28, 1: his de tot tantisque injuriis, id. Sest. 30, 64: cui sunt inauditae cum Deiotaro querelae tuae? id. Deiot. 3, 9: querela Lucretiae patris ac propinquorum, id. Rep. 2, 25, 46: QVI VIXIT SINE VLLA QVERELA CVM CONIVGE, without any complaint, Inscr. Grut. 480, 5.—With obj.-gen.: frontis tui, Cic. Pis. 1, 1: querela temporum, against the times, id. Fam. 2, 16, 1: aequalium meorum, id. Sen. 3, 7.— With quod: an quod a sociis eorum non abstinuerim, justam querelam habent, Liv. 32, 34, 5.—With obj.clause: falsa est querela, paucissimis hominibus vim percipiendi, quae tradantur, esse concessam, Quint. 1, 1, 1. —
- B In partic., a complaint, accusation (post-Aug.): advocati flagitabant, uti judex querelam inspiceret, Petr. 15: frequentes, Dig. 5, 2, 1: instituere, to institute, ib. 5, 2, 8; 5, 2, 21; Val. Max. 9, 10, 2. —
- II Transf.
- A A plaintive song for lulling children to sleep: longa somnum suadere querela, Stat. Th. 5, 616. —
- B A plaintive sound, plaintive note, plaint; of animals or instruments. — Of swans: tollunt lugubri voce querellam, Lucr. 4, 546.— Of frogs: et veterem in limo ranae cecinere querellam, Verg. G. 1, 378; cf. id. A. 8, 215.—Of doves, Plin. 10, 34, 52, § 104.— Of the plaintive tones of the tibia: dulcesque querellas, Tibia quas fundit, Lucr. 4, 584; 5, 1384.—
- C A pain that occasions complaining, a complaint, disease, malady: pulmonis ac viscerum querelas levare, Sen. Q. N. 3, 1, 3; Traj. ap. Plin. Ep. 10, 18 (29), 1.
quippe qui commune bonorum dispendium malorumque cumulum lacrimosis ~is defleam ‥
cla[u ]so ore que[re ]llam Mosi meam suscipe ut suscepisti
quamlibet ante gemens gestaret corde querelam
nequaquam ‥ de Dei judiciis ~las deposituri conveniatis sed ‥
eadem quae vestris inheserat mentibus motio nostri quoque cordis tetigit quaerelam [v. l. quaedam ]
quid species vanas lacrimosis, nate, querellis / prosequeris, haec tu cur peritura cupis?
crebre ad Anselmum ex Anglia ferebantur ~e de sceleribus ubique nimium pullulantibus
quatinus ecclesia ista sit libera ‥ de schiris et hundredis et placitis et ~is et omnibus geldis et consuetudinibus
ita ut nullus vicecomes ullam ibi habere possit ~am nec in aliquo placito nec in alia qualibet causa
exceptis quatuor ~is que ad coronam meam pertinent, sc. de roberia, demurdir , de combustione, de femina efforciata
milites missi per ~am ipsius Roberti ad vidend’ vulnera ‥ Osmundi non invenerunt eum vulneratum
me concessisse ‥ episcopo ‥ Wellensi et R. Sarum episcopo ‥ totam illam actionem et ~am quam ‥ movi per breve ‥ regis versus eosdem episcopos
Johannes de P. in misericordia pro falsa ~a versus Ricardum
des briefs ex gravi ~apremunicoun serra fait as les tenauntz
o quantus dolor omnium, quos pastor bonus ‥ sine ~a rexerat!
deinde, post decessum ipsius, in curia Alexandri successoris ejus sine ~a conversatus est
ad applicacione navium etluftop et viam ipsius aque et transitum cum omnibus ~is
rex ‥ Danemarchie ‥ audita querela illius ducis, letatus est valde ob quod ~am habere posset ad Angliam invadendam
professus sum ‥ me hunc, de quonunc ~a ista conseritur, Urbanum pro apostolico suscepisse
rex cepit in manus suas totam ~am inter scholares et laicos Oxonie suscitatam
mitigata prius ‥ antiqua ~a inter imperatorem et eum
in eorum bona ‥ ~a ac in sancti Andree ‥ opitulacione confidentes
medicina ‥ / subtiles investigat solvitque querelas
[v ]ena in occipite incisa valet contra ~am capitis et animi passionem
quaerelus, frequenter in quaerella
- 1. jammerklacht, het (wee)klagen, jammeren (v. iem.: gen.; over: gen.; de) [temporum; aequalium meorum]; ➤ maestis implere iuga -is (Ov.); epistula plena -arum;
- 2. klacht, bezwaar (over, tegen: de; cum); verschil van mening [de tot tantisque iniuriis; cum Deiotaro]; ➤ -as apud alqm habere de alqo zich beklagen; iustam -am habere quod gerede bezwaren hebben dat;
- 3. (poët.; postklass.) klagend geluid van dieren, klagende toon van een fluit;
- 4. (postklass.) lichamelijke klachten, het onwel zijn, onpasselijkheid [corpusculi; stomachi];
- 5. gerechtelijke aanklacht.
Querellepro lite et
Querelleres, pro litigante dicitur in Stabilimentis S. Ludovici lib. 2. cap. 27. editionis
querelamseu litem agendi in ejus curia ; sæpius vero
querelædicuntur mulctæ pro communibus delictis, de quibus
querelaesse potest, impositæ, quarum immunitas haud raro concedebatur. Charta Henrici II. Regis Angl. in Antiq. laudatis pag. 123 :
Præcipio vobis quod custodiatis et manuteneatis et protegatis terras et homines et omnes res et possessiones Bernardi de S. Walerico in ballivis vestris, sicut meas proprias....... et terræ suæ sint quietæ de scyris et hundredis, et sectis scyrarum et hundredorum, et omnibus placitis et Querelis, exceptis murdredo et latrocinio.Alia Charta ibid. pag. 403 :
Henricus de Oili concessi et dedi ecclesiæ Dei et S. Mariæ de Egnesham quatuor hidas terræ... liberas et quietas ab omnibus Querelis, excepto murdredo et danegeldo.Charta ann. 1262. ex Archivo Monasterii B. M. de Bono-nuncio Rotomag. :
Ego Floridus, dictus Goisbart, de S. Valerico vendidi et concessi in perpetuum viris Religiosis, Priori et Conventui B. M....V. sol. etX. den... habendos et recipiendos... pacifice et hereditarie ad terminum supradictum, cum omnibus redditibus et redeventiis et Querelis, quas a toto tenemento meo reddebam.
Replainte, eo sensu, videtur usurpari, in Lit. remiss. ann. 1395. ex Reg. 148. Chartoph. reg. ch. 124 :
Icellui sergent mist main de par nous audit exposant très durement, pour certaines amendes, deffaulx, et Replaintes qu'il devoit au prevost.
Et sint quieti ..... ab omnibus armorum oneribus, quod Warscot Angli dicunt, et forinsecis Querelis.
Cumque precum murmur ad propria fuderis intus, Et gemitus toto prompseris ex animo ; Eugenium, quæso, propriis adjunge Querelis, Sic culpis veniam possit habere suis.
-
…te non ulla meae laesit petulantia linguae, quae solet irato dicere tota loco ut me tam longa raucum patiare querela sollicitas trivio pervigilare moras. at tibi saepe novo deduxi carmina versu, osculaque impressis nixa dedi gradibus. ante…
Propertius, Elegies
-
…iam se denegat, illa minatur, quae solet ingrato tristis amica viro. his ego non horam possum durare querelis a pereat, si quis lentus amare potest an mihi sit tanti doctas cognoscere Athenas atque Asiae veteres cernere divitias…
Propertius, Elegies
-
…aura minas. nullane placatae veniet fortuna procellae haecine parva meum funus harena teget tu tamen in melius saevas converte querelas sat tibi sit poenae nox et iniqua vada. an poteris siccis mea fata reponere ocellis, ossaque nulla tuo…
Propertius, Elegies
-
…; nec tamen illa suae revocatur parcere famae, turpior et saecli vivere luxuria. has inter gravibus cogor deflere querelis, supplicis a longis tristior excubiis. ille meos numquam patitur requiescere postis, arguta referens carmina blanditia Ianua vel…
Propertius, Elegies
-
…. pro quo divini fontes et frigida rupes et datur inculto tramite dura quies ; et quodcumque meae possunt narrare querelae, cogor ad argutas dicere solus avis. sed qualiscumque es resonent mihi Cynthia silvae, nec deserta tuo nomine…
Propertius, Elegies
-
…atque optimo viro, patri tuo, respondeas mortuo. noli ista meditari atque illud cave potius ne tua ista querela dolorque nimius ab illis sapientissimis viris reprendatur. vidit enim pater tuus Appium Claudium, nobilissimum hominem, vivo fratre…
Cicero, pro Plancio
-
…qui non modo praecipitanti patriae non subvenirent, sed eam nimium tarde concidere maererent. flagitabatur ab his cotidie cum querelis bonorum omnium tum etiam precibus senatus, ut meam causam susciperent, agerent aliquid, denique ad senatum referrent non…
Cicero, pro Sestio
-
…, qui tum erat consul, dissideret, quocum coniunctissime et amantissime vixerat, quanta esset hominum vel admiratio vel querella. itaque tum Scaevola, cum in eam ipsam mentionem incidisset, exposuit nobis sermonem Laeli de amicitia habitum ab…
M. Tullius Cicero, De Amicitia
-
…in provinciam veniebatis, ad eum profecto exclusi provincia venissetis. venistis ad Pompeium. quae est ergo apud Caesarem querela, cum eum accusetis a quo queramini prohibitos vos contra Caesarem gerere bellum atque in hoc quidem vel cum mendacio…
Cicero, pro Ligario
-
…non mea solum neque meos sed me ipsum. quid enim sum sed non faciam ut aut tuum animum angam querelis aut meis vulneribus saepius manus adferam. nam quod purgas eos quos ego mihi scripsi invidisse et in eis Catonem…
Cicero, Epistulae ad Atticum