ritus
ritus, a form of religious observance, religious usage, ceremony, rite
- I Lit., the form and manner of religious observances; a religious usage or ceremony, a rite (cf. caerimonia): Graeco ritu sacra non Romano facere, Varr. L. L. 7, § 88 Müll.: sacra diis aliis Albano ritu, Graeco Herculi facit, Liv. 1, 7: quo haec privatim et publice modo rituque fiant, discunto ignari a publicis sacerdotibus, Cic. Leg. 2, 8, 20; cf.: morem ritusque sacrorum Adiciam, Verg. A. 12, 836: de more rituque priscae religionis, Suet. Tit. 5: ex patriis ritibus optuma colunto, Cic. Leg. 2, 9, 21; 2, 16, 40: tempestates, quae populi Romani ritibus consecratae sunt, id. N. D. 3, 20, 51: regina dei (sc. Bacchi) Ritibus instruitur, Ov. M. 6, 591: sacrificos docuit ritus, id. ib. 15, 483: profanos ritus exuere, Tac. A. 2, 85 fin.: lustrari magico ritu, Ov. M. 10, 398.—
- II Transf., in gen., a custom, usage, manner, mode, way: ritus, mos vel consuetudo, Fest. p. 273 Müll.; cf. id. p. 289 ib.
- a Usually in abl. sing. and with a foll. gen., after the usage, wont, manner, or fashion of any thing.
- α With gen.: more ferarum Quadrupedumque ritu, Lucr. 4, 1265: qui pecudum ritu ad voluptatem omnia referunt, Cic. Lael. 9, 32: pecudum, ferarumque, Liv. 3, 47; 5, 44; Quint. 8, 3, 81; Ov. M. 6, 717; 15, 222: latronum vivere, Cic. Phil. 2, 25, 62: juvenum, Hor. A. P. 62: Lucili, id. S. 2, 1, 29: Herculis (petiisse laurum), id. C. 3, 14, 1; cf. Dianae (cincta, etc.), Ov. M. 1, 695; 9, 89; 10, 536: fluminis, Hor. C. 3, 29, 34: tempestatis, id. S. 2, 3, 268: non hominis sed accipitris, Just. 27, 2, 8: volucri ritu flammarum, Lucr. 1, 1102.—
- β With adj.: haec mulier cantherino ritu astans somniat, Plaut. Men. 2, 3, 46 (396): ritu barbarico esse, id. Cas. 3, 6, 19 (738): res quaeque suo ritu procedit, Lucr. 5, 923: novo Sublime moliar atrium, Hor. C. 3, 1, 46: aleatorio, Gell. 18, 13, 6; cf.: rancida quo perolent projecta cadavera ritu, in the way that, such as, Lucr. 6, 1157.—
- b In other cases (mostly poet. and post-Aug.), habit, custom, usage: cognosse Sabinae Gentis ritus, Ov. M. 15, 5: referre Cyclopum, id. ib. 15, 93: humanos, id. ib. 9, 500: in alienos ritus mores legesque verti, Liv. 24, 3, 12: ritus dissimiles habuere duo examina apium, Plin. 11, 10, 10, § 23: moresque tractamus innumeros, id. 7, 1, 1, § 6: externas caerimonias, Aegyptios Judiacosque ritus compescuit, Suet. Tib. 36; Sil. 15, 40: de ritu nuptiarum, Dig. 23, tit. 2.
si vero nollent ritum complere jugalem
[hypocrite ] novos ~us immo superstitiones excogitant ut religionis gloriam assecuti videantur
vetera sunt ~us sacrificiorum, ceremoniarum observantie et oracula prophetarum
cum lex ‥ ad legitimum hujus comestionis ~um pertinere sanciat ut carnes agni ‥ voraciter consumantur
~us ‥ carnales Judaeorum complectens
nefarios ~us ac fabulas [(paganorum ]
populi paganis adhuc ~ibus servientes
~us sacrilegos adhuc anhelantem [insulam ] ad rectum tramitem inflectens
in ~u ‥ templorum erant archiflamines, flamines, sacerdotes in utroque sexu
ad confutationem sacrificiorum et aliorum omnium ~uum legalium
post accepta fidei rudimenta spreto gentilium ~u [gl.: consuetudine ]
Judei in synagogis suis celebrent submissa voce secundum ~um eorum
sacerdotis, qui orationes vel lectiones secundum ~um implere non potest
monasterium ‥ religiosis moribus juxta ~us Lindisfarnensium ‥ instituit
ut ~um fidei ac religionis sue ‥ inviolatum servare licentiam haberet
juxta ~um de agno prescriptum, hedum esse tollendum
item quod singulis processionibus juxta ~um ecclesie communem et monita episcoporum faciendis personaliter intersint(
de ~u mulierum vel ministerio in ecclesia
cum Moysi Dominus ‥ legis caeremonias et ~um vivendi traderet
diversos ‥ sacrificandi ~us incoluerunt
quasi ‥ unum edificium est totus ~us colendi Deum a principio humani generis usque in mundi consummacionem
~ibus, consuetis
juxta omnem legem, juxta omnium gentium ~us, pax prius offerenda est etiam inimicis
[quae ] de †rite [l. ritu ] aut consuetudine regni aut jure ad tollam pertinent
contra jura ~umque naturae
totus abolitus est honestus patrum mos antiquorum. ‥ veterum ~us pene totus novis adinventionibus commutatus est
viam vite ‥ ~um et traditiones eorum jamdiu observavimus
ostendit mundi divisionem ‥ regiones, provincias, insulas, et eorum ~um, aliqualiter declarat
~u bacchantium
martiribus ‥ cruorem ~u [gl.: more ] rivi rorantibus
ungues ~u [gl.: more ] falconum ‥ acuntur
~u superstitionis deseviens
illius ‥ temporis ~u nobilem sociam ‥ habuit
~u gentium sacrificia sua demoniis immolans
non legitime sed ~u tyrannico
~u dactilico
utrimque ‥ duces disponunt acies, patrio quisque ~u
~u poetico Minervam nuncupavit
donec sacerdos ‥ barbaro satis ~u ‥ fontem reconciliaverit
aqua ‥ suo ~u non accessit ad eum sed surgebat quasi paries(
~u, more, ordine
si ‥ revocans ~am et justam damnacionem heretice pravitatis sit judicandus hereticus
➳ gén. arch. rituis Varr. d. Non. 494, 30.
- 1. heilig gebruik, godsdienstige plechtigheid, ceremonie, ritus [magicus; sacrorum];
- 2. alg. gebruik, gewoonte, manier; ➤ ritūs Cyclopum; in alienos ritūs mores legesque vertere; — meestal abl. rītū (m. gen.) op de manier van, zoals [mulierum; deorum; ferarum; latronum].
Firmiter est statutum, quod mercator seu quilibet homo vinum aut annonam, vel rem quamlibet ferens, et ad prænotatum Sanctum veniens, in itinere vel reditu Comitatui et justitiæ prædicti castri pro nullo mercato stipendia vel aliquem Ritum solveret, sed expeditus abire permitteretur.
parochisseu curionibus exiguntur. Charta ann. 1167. inter Instr. tom. 8. Gall. Christ. col. 517 :
De nutrimentis autem et novalibus suis, et de iis quæ inter minutas decimas computantur, nullus ab eis decimas accipiat, et ab eis vel familiis suis nemo Ritus parochiales exigat.Vide Ritus.
- RA-, a form of religious observance, religious usage, ceremony, rite: sacra diis aliis Albano ritu facit, L.: quo haec privatim et publice modo rituque fiant, discunto: morem ritūsque sacrorum Adiciam, V.: tempestates populiR.ritibus consecratae: magico lustrari ritu, O.— Habit, custom, usage, way, mode, manner: Sabinae Gentis ritūs, O.: in alienos ritūs verti, L.: novo Sublime ritu moliar atrium, in the new style, H.— Ablsing. with gen, after the usage of, in the manner of, in the fashion of, like: pecudum ritu ad voluptatem omnia referunt: pennae ritu coepere volucrum Cingere latus, O.: Herculis ritu petiisse laurum, H.: ritu quoque cincta Dianae, O.
-
…satyros eluserat illa sequentes et quoscumque deos umbrosaque silva feraxque rus habet. Ortygiam studiis ipsaque colebat virginitate deam. Ritu quoque cincta Dianae falleret et posset credi Latonia, si non corneus huic arcus, si non foret aureus illi…
Ovid, Metamorphoses
-
…adducti, sed quod omnis eius fructus in ipso amore inest, expetendam putamus. ab his, qui pecudum ritu ad voluptatem omnia referunt, longe dissentiunt ; nec mirum ; nihil enim altum, nihil magnificum ac divinum suspicere…
M. Tullius Cicero, De Amicitia
-
…, quorum ego consilio atque auctoritate rem publicam consul ex vestris manibus ac faucibus eripui, quibusnam verbis aut quo ritu primum hoc dico civis domum consecrares, deinde civis eius cui princeps senatus, tum autem ordines omnes, deinde…
Cicero, de Domo sua
-
…etiam Centauros peperisse dicitur. quod si nubes rettuleris in deos, referendae certe erunt tempestates, quae populi Romani ritibus consecratae sunt. ergo imbres nimbi procellae turbines dei putandi ; nostri quidem duces mare ingredientes inmolare hostiam fluctibus consuerunt…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…hereditas venerat ; nondum in Cn. Pompei locum multorumque aliorum qui aberant repentinus heres successerat. erat vivendum latronum ritu, ut tantum haberet, quantum rapere potuisset. sed haec quae robustioris improbitatis sunt, omittamus loquamur potius de…
Cicero, Philippicae
-
…furiali i nscium, Quae la tere inhaerens mo rsu lacerat vi scera Urge nsque graviter pu lmonum haurit spi ritus Iam de colorem sa nguinem omnem exo rbuit. Sic co rpus clade horri bili absumptum e xtabuit, Ipse…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…inductu s quam potest medicina ista originem habuiss e quis veneficia innocentiora fecit quam remedi a esto, barbari externique ritus invenerant etiamne graeci suas fecere has art e s extant commentationes democriti ad aliud noxii hominis ex capite ossa plus…
Pliny the Elder, Natural History
-
…norunt uirtutis honorem. sed, postquam miti reiecit munera uultu, Ausonio non digna uiro, patriosque uicissim edocuit ritus et Romam nomina regum monstrauit nescire pati, tum uersus in unam, quae restat, curam, nullo super…
NA, Silius Italicus, Corpus Poetarum Latinorum. Vol. 3, ed. W. C. Summers, 1905
-
…mortis exemptus est. Fessus aerumnis gemini proelii Firmus, imoque aestuans corde, nequid ultimae rationis omitteret, Christiani ritus antistites oraturos pacem cum obsidibus misit. Qui quoniam suscepti lenius pollicitique victui congrua militibus ut praeceptum est, laeta…
Ammianus Marcellinus, Rerum Gestarum
-
…interposuerunt atlantas, iuxta eas aegipanas semiferos et blemmyas et gamphasantas et satyros et himantopodas. atlantes degeneres sunt humani ritus, si credimus. nam neque nominum ullorum inter ipsos appellatio est et solem orientem occidentemque dira inprecatione contuentur ut…
Pliny the Elder, Natural History