ruber
ruber, red, ruddy
Frieze-Dennison Vergil
ruber , bra, brum: adj. (rubeō), red, ruddy, 12.247; lītore rubrō, shore of the Mare Rubrum or Persian Gulf, 8.686.
rŭber, bra, brum (collat. form, nom. rŭbrus, Sol. 40, 23), adj. [Sanscr. rudhira, blood; Gr. ἐρυθρός, red; cf. rufus].
- Red, ruddy (cf.: rufus, russus): umor, Lucr. 4, 1051: sanguis, Hor. C. 3, 13, 7: cruore pannus, id. Epod. 17, 51: coccus, id. S. 2, 6, 102: jubar, Lucr. 4, 404; cf. flamma, Ov. M. 11, 368: Priapus, painted red, id. F. 1, 415: inguen, id. ib. 1,400 (cf. rubicundus): (sol) cum Praecipitem oceani rubro lavit aequore currum, i.e. reddened by the setting sun, Verg. G. 3,359; cf.: juvenum recens Examen Eois timendum Partibus Oceanoque rubro, the Eastern (i. e. Indian) Ocean, Hor. C. 1, 35, 32 (cf. infra, II.): rubriore pilo, Plin. 10, 63, 83, § 180: nitri quam ruberrimi, Cels. 5, 18, 31 et saep. —Poet.: leges majorum (because their titles were written in red letters), Juv. 14, 192.—
- II As adj. prop.
- A Rubrum Mare, the Red Sea, the Arabian and Persian Gulfs, Mel. 1, 10; 3, 7, 8; 3, 8, 1; Plin. 6, 23, 28, § 107; Curt. 8, 9, 14; Cic. N. D. 1, 35, 97; Nep. Hann. 2, 1; Tib. 2, 4, 30; Prop. 1, 14, 12; 3, 13 (4, 12), 6; Sil. 12, 231; Liv. 42, 52, 12.—Poet.: rubra aequora, Prop. 1, 14, 12; Vulg. Heb. 11, 29 et saep.—
- B Saxa Rubra, a place between Rome and Veii, near the river Cremera, with stone-quarries, now Grotta rossa, Cic. Phil. 2, 31, 77; Liv. 2, 49 fin.; Tac. H. 3, 79; called breves Rubrae, Mart. 4, 64, 15.
ruber, bra, brum (altind. rudhirás, griech. ἐ-ρυθρός vgl. rūfus), rot, gerötet, rot gefärbt, rot glühend, I) im allg.: flamma, Ov.: sanguis, Hor.: sal, Plin.: crine ruber (homo), Mart.: canicula, brennend, hitzig, Hor.: equi (Aurorae), Tibull.: color ex rubro subniger, schwärzlich mit Rot vermischt, schwärzlichrot, Cels.: rubrior pilus, Plin.: ruberrimum nitrum, Cels.: uva Aminea est ruberrima, Scrib.: aequor rubrum oceani, durch den Untergang der Sonne gerötet, Verg. georg. 3, 359: rubrae leges, mit roter Aufschrift, Iuven. 14, 192. – II) als Adi. propr.: A) rubrum mare, das Rote Meer, der Arabische u. Persische Meerbusen, Cic. de nat. deor. 1, 97. Tibull. 2, 4, 30. Nep. Hann. 2, 1. Liv. 42, 52, 14 u.a. Mela 1, 10, 3 sqq. (1. § 61; 3, 71. 72. 81). Sen. nat. qu. 3. praef. § 10; 3, 29, 8 (wo Caspium et rubrum mare). Tac. ann. 2, 61. Plin. 6, 106 u. 115 163. Solin. 33, 2 u. 55, 1. Curt. 3, 2 (4), 9: mare rubrum, Liv. 36, 17, 15. Sen. de ben. 7, 2, 5. Tac. ann. 14, 25. Augustin. de civ. dei 18, 52, 1 u.a. Eutr. 8, 3: mare, quod Rubrum dixere nostri, Plin. 6, 107: poet., rubra aequora, Prop. 1, 14, 12: u. subst. bl. rubrum, Flor. 3, 5, 31. – B) Saxa rubra, ein Flecken in Etrurien, nicht weit vom Flusse Kremera, mit Steinbrüchen, Cic. Phil. 2, 77. Liv. 2, 49, 12. Tac. hist. 3, 79: dass. breves Rubrae, Mart. 4, 64, 15. – ➳ Nbf. rubrus, Solin. 40, 23. Isid. orig. 19, 10, 3: robrus, Oribas. 2, 28 Hagen.
ignis ‥ insulae superficiem ~ra occidentalem ‥ lingua delamberet
cocci murice ~ro
ut rosa puniceo tincturas murice cunctas / coccineosque simul praecellit rubra colores
~er,read
quamlibet expertus non esset vulnera ferri / umquam nec rubro roraret sanguine martyr
dum simul integritas candens et passio rubra / virginibus Christi cumulabant praemia dupla
da mihi septem vaccas ‥ corpore ~ras, capitibus autem albas(
allecium ~um et sprotti
dum ruber in caelo bisseno sidere scando
ante aurora rubrum quam lumen spargeret arvis
scutum album, flores de auro, reliqua ~ra
periturus mari provocatur exercitus strenue ~ro
cuneus transgresso marmore rubro / desertum penetrat
Deus ‥ qui eduxisti populum tuum per mare ~um ‥ siccis pedibus(
per magnificentiam intellegitur potentia qua omnes Egipcios submisit in mari ‥ oportet lacrimas istas esse rubras sicut mare ~um fuit
presul Alexandro cum rubro dirigit album, / pallam tum recipit qua ferat ipse jugum
1 rŭber, (11) bra, brum (ru-, cf. rufus, etc.), rouge : Lucr. 4, 1051 ; Hor. O. 3, 13, 7 ; Ov. M. 11, 368 ; Oceani rubrum æquor Virg. G. 3, 359, la nappe rouge de lʼOcéan [rougie par le coucher du soleil] ; rubrior Plin. 10, 180 ; ruberrimus Cels. Med. 5, 18, 31 || leges rubræ Juv. 14, 192, les lois aux titres rouges.
Pergama servabant, capitis discrimine, Rubri Tres, quibus augeri poterat, etc.
Pergamahic sumitur pro urbe Roma, sicuti olim pro urbe Troja.
Jehan Perrin dist à Jehan Preudom qu'il mentoit par la gorge, Rouge-musel qu'il estoit, en voulant dire et injurier qu'il estoit entaché de la maladie de lespre. Rougesyeuxvero, Vestis seu capitis tegumenti species, apud Froissart. vol. 2. cap. 169 :
Or vint le roy Robert d'Escoce avec uns Bougesyeux rebrassez.
ruber bra, brum, adj.
- RVB-, red, ruddy: sanguis, H.: coccus, H.: Priapus, painted red, O.: oceani rubrum aequor, i. e. reddened by the setting sun, V.: Oceanus, the Eastern Ocean, H.: leges maiorum, with red titles, Iu.: Rubrum Mare, the Red Sea, the Arabian and Persian Gulfs, C., L., N.: Saxa Rubra, a place in Etruria, near the river Cremera, with stone-quarries, C., L.