sopio
sopio, to deprive of sense, make unconscious, stun, put to sleep, lull
- I Lit. (class.; most freq. in part. perf.; in Cic. only so; cf. sedo): impactus ita est saxo, ut sopiretur, became unconscious or senseless, was stunned, Liv. 8, 6; 1, 41; Plin. 9, 16, 25, § 58: vino oneratos sopire, Liv. 9, 30; 24, 46 fin.; Tib. 3, 4, 19; Ov. M. 7, 149; 7, 213.—In part. perf.: castoreo gravi mulier sopita recumbit, Lucr. 6, 794; so, sopitum vulnere ac nihil sentientem, Liv. 42, 16: quem vigilantem sic eluseritis, sopitum oportet fallatis, id. 7, 35, 6: delphinus sopitus odoris novitate, Plin. 9, 8, 8, § 26: ut sopito corpore ipse (animus) vigilet, Cic. Div. 1, 51, 115; 1, 29, 60: hostes, Liv. 8, 16; 25, 9 (opp. vigiles); 31, 23; Petr. 87, 7; Lucr. 3, 431; 3, 920; Ov. M. 9, 471; 12, 317: sensus, Verg. A. 10, 642; Col. 10, 367: sopitae quietis tempus, of deep or sound sleep, Liv. 9, 37.—
- B In the poets, pregn., to lay to rest, i. e. to kill: aliquem fundā, Sil. 10, 153.—Pass., to be laid to rest, to die: (Homerus) sceptra potitus, eādem aliis sopitu' quiete est, Lucr. 3, 1038; cf. id. ib. 3, 904.—
- II Transf., of things concr. and abstr., to lull to sleep, set, or lay at rest; to calm, settle, still, quiet: venti sopiuntur, Plin. 2, 47, 48, § 129: sopito mari, id. 2, 79, 81, § 192: sopitos suscitat ignes, Verg. A. 5, 743; 8, 410; cf.: aras excitat, id. ib. 8, 542: draconis saevi sopivi impetum, Enn. ap. Charis. p. 252 P. (Trag. v. 314 Vahl.): haec omnia veteris imperatoris maturitas brevi sopiit ac sustulit, Vell. 2, 125, 3.—Part. perf.: quibus (blandimentis) sopita virtus coniveret, lulled to sleep, Cic. Cael. 17, 41: munera militiaï, Lucr. 1, 29: furor armorum ubique, Vell. 2, 89, 3: ingenium pecudis, Col. 6, 37, 2: gloria vitiis, Val. Max. 9, 1, ext. 1: artes, Claud. Cons. Mall. Theod. 264.
- 1. doen inslapen [vino hostes; pervigilem draconem herbis]; pass. inslapen; — p. adj. sōpītus, a, um ingeslapen, slapend [vigiles; metaf. sensus];
- 2. verdoven [regem ictu]; ➤ quies sopita diepe slaap;
- 3. (metaf.) tot rust brengen, kalmeren, sussen; pass. sluimeren, rusten; — p. adj. sōpītus, a, um sluimerend [virtus; armorum furor; ignis onder de as smeulend; consuetudo]; ➤ sopitae ignibus arae het op het altaar uitgedoofde vuur; sopito mari;
- 4. (poët.) in eeuwige slaap wiegen, doden; ➤ quiete sopitus; alqm fundā ~.
- SOP-, to deprive of sense, make unconscious, stun, put to sleep, lull: sonitus procellae magnam partem hominum sopivit, L.: herbis draconem, O.: sopito corpore vigilare: Sopitus venis et inexperrectus, O.: sensūs, V.: sopitae quietis tempus, of deep sleep, L.—To make unconscious, stun, stupefy: alios vino oneratos sopiunt, L.: inpactus ita est saxo, ut sopiretur, L.—Fig., to lull, lay at rest, calm, settle, still, quiet, render inactive: sopitos suscitat ignīs, V.: sopita virtus, lulled to sleep.
-
…magis aeternum da dictis, diva, leporem. effice ut interea fera moenera militiai per maria ac terras omnis sopita quiescant ; nam tu sola potes tranquilla pace iuvare mortalis, quoniam belli fera moenera Mavors armipotens regit, in…
Lucretius, De Rerum Natura
-
…qui mentem optimi ac fortissimi viri suis consiliis fictisque terroribus a defensione meae salutis averterant, excitavit illam suam non sopitam, sed suspicione aliqua retardatam consuetudinem rei publicae bene gerendae. non est passus ille vir, qui sceleratissimos civis…
Cicero, pro Sestio
-
…in Platonis Politia loquatur. dicit enim Cum dormientibus ea pars animi, quae mentis et rationis sit particeps, sopita langueat ; illa autem, in qua feritas quaedam sit atque agrestis immanitas, cum sit immoderato tumefacta potu atque…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…labore qui probaverunt, prope soli iam in scholis sunt relicti. multa enim nobis blandimenta natura ipsa genuit quibus sopita virtus coniveret interdum ; multas vias adulescentiae lubricas ostendit quibus illa insistere aut ingredi sine casu aliquo ac prolapsione vix…
Cicero, pro Caelio
-
…omnia, quae in natura rerum sunt, videt, si modo temperatis escis modicisque potionibus ita est affectus ut sopito corpore ipse vigilet. haec somniantis est divinatio. Hic magna quaedam exoritur, neque ea naturalis, sed artificiosa…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…et maestitia e duobus alterius Ptolomaeum ac Leonnatum excubantes ad cubiculi limen excitaverunt. Itaque apertis foribus et lumine inlato sopitum mero аc somno excitant regem. Ille paulatim mente collecta, quid adferrent, interrogat. Nec cunctatus Eurylochus non…
Curtius Rufus, Quintus, Historiae Alexandri Magni
-
…se a uestibulo templi citato gradu proriperet, lapsus per gradus capite grauiter offenso impactus imo ita est saxo ut sopiretur. exanimatum auctores quoniam non omnes sunt, mihi quoque in incerto relictum sit, sicut inter foederum ruptorum testationem…
Livy, ab Urbe Condita
-
…habitator simul ut leones rugient excutient comas velut catuli leonum in calore eorum ponam potus eorum et inebriabo eos ut sopiantur et dormiant somnum sempiternum et non consurgant dicit Dominus deducam eos quasi agnos ad victimam quasi arietes cum hedis quomodo…
Vulgate, Latin Vulgate
-
…visam eam gemmam sibi apud regem scripsit, bigis vehi quaerentes tradit et viso dracone spargere somni medicamenta atque ita sopiti praecidere. esse candore tralucido, nec postea poliri aut artem admittere. encardia cognominatur enariste, in nigro colore…
Pliny the Elder, Natural History