Logeion | stagnum

stāgnum, ī, n.: a collection of standing water; a pond, pool, lake; sluggish water or stream, 6.323; pl., stāgna, ōrum, deep waters of the sea, 1.126; waters, 6.330. (stō)

stagnum, i, n. [cf. Gr. τέναγος = vadum].

Lit., a piece of standing water (whether permanent or formed by the overflowing of a stream], a pool, pond, swamp, fen, etc. (cf.: lacus, palus): propter stagna, ubi lanigerum pecus piscibus pascit, Enn. ap. Paul. ex Fest. p. 59 Müll. (Sat. v. 42 Vahl.): super ripas Tiberis effusus lenibus stagnis, Liv. 1, 4, 4; cf.Varr. ap. Non. 217, 2 (as an example for stativae aquae); Cic. poët. Div. 1, 9; Auct. ap. Cic. Agr. 3, 2, 7; Tib. 1, 3, 77; Verg. A. 6, 323: undique latius Extenta Lucrino Stagna lacu, Hor. C. 2, 15, 4: immensa stagna lacusque, Ov. M. 1, 38; Liv. 26, 48, 4 al.—
II Poet., transf., waters in gen.: hiemem sensit Neptunus et imis Stagna refusa vadis. Verg. A. 1, 126: Nerei Stagna, id. ib. 10, 764: rubri stagna profundi, Luc. 8, 853; cf. Sil. 7, 282: stagna tepentis aquae, Prop. 3, 18 (4, 17), 2: Phrixeae stagna sororis, i.e. the Hellespont, Ov. F. 4, 278: Euripi, id. P. 1, 8, 38: stagnum ignis, a lake of fire, Vulg. Apoc. 19, 20; 20, 10.

stagnum, = stannum, whence 2. stagno, and the orthog. stagneus, for stanneus.

1. stāgnum, ī, n. (sto), das abrinnende, austretende Gewässer, I) eig., jedes durch Austreten des Meeres od. eines Flusses entstandene Gewässer, gleichviel ob stehend oder nicht, bald stehendes Gewässer übh., bald See, bald Teich, bald Pfuhl, Lache, Tümpel (während lacus der bleibende Landsee, palus der Sumpf), fontes et stagna, Cic. poët.: quaedam stagni incola, v. Frosch, Phaedr.: addidit et fontes immensaque stagna lacusque, Ov.: quo fit utex stagno vel lacu vel flumine eadem genera (piscium) graviora sint, Cels.: mite stagnum placidaque palus, Verg.: st. salinarum, Salzsee, Salzlache, Auct. b. Afr.: super ripas Tiberis effusus lenibus stagnis, Liv. – II) übtr.: A) (poet.) jedes langsam fließende Gewässer, imis stagna refusa vadis, Verg.: Phrixeae stagna sororis, der Hellespont, Ov.: dulcia stagna Caystri, Verg. – B) künstlich angelegter Teich, Becken, stagna et euripi, Ov.: latius extenta Lucrino stagna lacu, Hor. – st. navale, vom Becken zu Naumachien, Tac. u. Stat.: st. calidae aquae, Becken zum Baden, Tac. – ➳ Nbf. stāgnus, Gramm. vet. 365, 22 u. 24.

2. stāgnum (stānnum), ī, n., eine Mischung aus Silber u. Blei, Werk, Werkblei, Plin. u. Suet. Vgl. Blümner Technologie u. Terminologie der Gewerbe u. Künste bei den Griechen u. Römern 4, 81. Anm. 6.

1 stagnum [CL] 1 expanse of standing water, pool (also fig.); b (artificial); c (dist. as ~um molendini); d (in Hades or hell); e (transf., of fire or sim.). monstra esse in paludibus cum tribus humanis capitibus et sub profundissimis ~is sicut Nymphas habitare fabulantur Lib. Monstr. I 34; prope ~um Genezareth Bede Mark 195C; ~um, mere GlC 550; c1020 quartam partem ~i de Witelesmere cum omnibus aquis et paludibus in circuitu attinentibus emit CD 733; hic scripturarum fons est et origo piarum / quo de principio pagina sacra venit, / fons aliis, aliis stagnum puteusve profundus J. Sal. Enth. Phil. 1211; sive ~um sive fretum dicetur, salsam aquam continet (Abbanus 19) VSH I 15; 1354 illud idem chiminum ducit juxta quoddam strangnum quod vocatur Yedoumarre Couch. Kirkstall 386; fons et rivus faciunt ~um, sicut Pater et Filius producunt Spiritum Sanctum Fortescue NLN I 37. b aquae ‥ viventes solent appellari quae de vena fontana aeternaliter manant, ad distinctionem nimirum illarum quae vel copia pluviarum in cisternis colliguntur aut ~is Bede Cant. 1149A; sicut ‥ ille aquam concludit in ~um atque coercet Simil. Anselmi 123; pisces ‥ in vivario sive in stanno [v. l. stangno; gl.: in ~o, estang i. in estaunc] depressi Neckam Ut. 97; 1361 illos duos puteos sive illa duo ~a ‥ in quibus aque pluviales descendunt et receptantur Pat 263 m. 19; est aqua stans arte stagnum, stannumque metallum CathA 389. c c1145 dedi ‥ quicquid est de feodo meo in ~o molendini illius Danelaw 141; Johannes ‥ submersus fuit in quodam ~o molendini PlCrGlouc 72; 1441 pro ~o molendini vocato Milpole DL MinAc 645/10461 r. 3d.. d 942 (14c) demonicis agminibus ‥ subtrahi et dimersum in eternis stigneis ferventis Orci CS 776; 965 sub horrida ~a tartarei sit projectus Acherontis CS 1165; ~a Acherontem et Cochiton Bern. Comm. Aen. 81. e diabolus ‥ missus est in ~um ignis et sulphuris Bede Apoc. 194B. 2 dam or embankment (typically of a mill-pond). c1150 stangnum suum super terram meam firmare ad piscacionem et molendinum construendum Cart. Sallay 204; 1256 Johannes habet ‥ molendinum ‥ subtus predictum stangnum quod ipsi de novo levaverunt [quod] retinet aquam que solebat venire ad molendinum suum AssizeR Northumb 47; c1330 in j ~o de muro lapideo facto pro molend' aquatico de Fery, xvij s. vj d. Ac. Durh. 519; c1351 in mulieribus querentibus et deferentibus mosse pro ~o molendini Dunelm' stopppando, ij s. xj d. Ib. 552; 1362 ~um ‥ pro aqua retinenda pro prato ‥ tempore estatis et siccitatis superabundando de pilis et alio meremio nuper erectum fregerunt Pat 266 m. 42d.; hoc ~um, a dame WW. 3 (in place-name); b (passing into surname). locus ‥ juxta ipsius fluminis vadum est contra monasterium sanctissimarum virginum filiarum ‥ quod dicitur campus ~i (Declanus 35) VSH II 56; vallis ‥ dicitur Gleand da loch, id est vallis duorum ~orum (Coemgenus 6) Ib. I 237. b 1258 per manus Thome de ~o, clerici sui Cl 276.

2 stagnum, stannum [CL], tin. b (dist. as ~um nigrum) ? black tin, tin ore. c (~um album) ? white tin, refined metallic tin. d (alch.). argenti et electri ~gnique [gl.: stagnum inlitum ereis vasis saporem: tines] Aldh. VirgP 15; 801 direxi vobis ‥ de ~gno libras centum ad opera necessaria facienda, ‥. videtur condignum, ut domuncula cloccarum ~gno tegatur propter ornamentum et loci celebritatem Alcuin Ep. 226; non auro vel argento, sed horum vice ~nno potius vel aeri vel plumbo signaculum regis imprimere H. Bos. Thom. III 17; 1283 debet etiam invenire ~ngnum, plumbum, et alia necessaria ad reparationem fenestrarum Stat. Linc. I 288n. b 1198 omnes foditores, et nigri ~gnii emptores ‥ habeant justas et antiquas consuetudines et libertates in Devonia et Cornubia constitutas (BBExch) Rec. Stan. 5; 1305 ~nnum tam album quam nigrum (Pat) Ib. 16; 1508 sufflatoribus sive fabricatoribus stanni albi de ~nno suo nigro proprio (Pat) Ib. 31. c 1305 (v. b supra); 1411 triginta pecias ~nni albi ‥ in regno nostro Anglie emptas Cl 260 m. 1; 1508 (v. b supra). d illud estanum postea vidi Tollecti et contulit ista micchi et eadem contulit cuidam consanguineo suo seni et ille senex cum eodem crocio operati sunt Tollecti secundum modum predictum M. Scot Alch. 156; si ‥ calori solis commisceatur calor et humiditas Jovis, movetur fumus sulphureum [? l. sulphureus] ingressione sua et commiscetur cum argento vivo [et] mundo, sed propter humiditatem Jovis parva fit decoctio et oritur ~gnum Gros. 6; plumbum dicitur Saturnus, ~nnum Jubiter, ferrum Mars Bacon Tert. sup. 83.

3 stagnum v. stanga

1 stāgnum, (10) ī, n. , eau stagnante, nappe dʼeau : Ov. M. 1, 38 ; Liv. 26, 48, 4, etc. || lac, étang : Virg. En. 10, 764 || Phrixeæ stagna sororis Ov. F. 4, 278, les eaux de la sœur de Phrixus, lʼHellespont, cf. Ov. P. 1, 8, 38 || stagnum aquæ calidæ Tac. Ann. 15, 64, bain chaud.

2 stagnum, (16) ī, n. = stannum.

stagnum², ī n (postklass.) legering van zilver en lood.

stāgnum¹, ī n

1. door overstroming ontstaan water, meer, vijver, poel;
2. kunstmatig aangelegde vijver, bassin [navale; calidae aquae om te baden];
3. langzaam stromend water [Cocyti; Phrixeae sororis = de Hellespont]; plur. ook zee [maxima Nerei].

stagnum , i. n.
塘。湖。海底。海。

Suggest a Translation
See an image

, Mare. Tidericus Langenius in Saxonia : Sulcatum Stagnum per multa pericula magnum, Tertia processit classis, pars indeque cessit. , dimin. a Stagnum. Epist. Petri de Condeto apud Acher. tom. 2. Spicil. pag. 559 : Iterum sciatis, quod die Jovis supradicta dom. Rex Siciliæ faciebat poni in quodam Stagnaculo, quod protenditur usque prope Tunicum, quosdam cursores et barellos, qui multum, ut dicunt, ad expeditionem negotii faciunt. Et factum est dum traherentur a littore versus Stagnum illud, congregati sunt Saraceni infiniti, ut Stagnum illud defenderent, appositione cursorum prædictorum. , Maritimæ, apud Ericum Upsaliensem lib. 5. Hist. Suecicæ pag. 190 : Et in magna classe circa littora civitatum Stagnalium pervagatus, etc. Henricus Aquilonipolensis in Lubecca lib. 2. cap. 3 : Stagnales inter urbes caput urbs Lubecana, Inter et urbs etiam septuaginta duas.

, pro Stannum, κασσίτερον. Gall. Estain. Gloss. Lat. MS. Reg. : Stagnum, lacus, qui non effluit, vel genus metalli. Gloss. Lat. Græc. : Stagnum, κασσίτερον, λιμνη, ύδροστάσιον. Slagnea, κασσιτερινά, Glossar. Græco-Lat. : Stagnum, κασσίτερον. Stagnea, κασσιτερινά. Stagno, περιπεταλῶ. Ubi Stagnare, est Stagno, sive stanno inducere, nostris Estamer. Κασσιτερουργός, Stagnator. Gervasius Dorobern. ann. 1182 : In signum vero sectæ, vel ordinis habitum, lineum habebant capucium, in quo B. Virginis imaginem parvulam plumbo impressam vel Stagno in pectore gestabant. Vide Cujacium lib. 11. Observ. cap. 1. Charta ann. 1197. inter Instrum. tom. 6. Gall. Christ. novæ edit. col. 144 : Carga de Stagno dabit iii. den. Comput. ann. 1202. apud D. Brussel de Usu feud. tom. 2. pag. cliv : Pro iie. lib. Stagni c. sol. Charta ann. 1468. ex Tabul. S. Victoris Massil. : Dom. Abbas patentibus litteris dat facultatem aperiendi fodinas auri, argenti, cupri, Stagni et plombi, etc. Statuta Massil. lib. 3. cap. 10 : Ordinamus firmiter observandum quod Stagnum seu merces stagni vendatur deinceps ad quintale Massiliæ. Occurrit præterea in Statutis Astens. Montis Regal. fol. 311. Riperiæ cap. 12. fol. 4. etc. , nostris Estamé, Stagno fuso perlitus. Gesta sub nomine Acacii : Ut si dicamus aliquid ceratum, aut picatum, aut Stagnatum, aut quolibet alio genere coloratum. Acta Erchanberti Episc. tom. 1. Histor. Frising. pag. 126 : Crucem unam deauratam, et aliam crucem de Stagno paratam,... et alium calicem et patenam Stagnatas, etc. Vide Stanneatus. Pro 12. centenariis clavorum Stagnatorum ad rationem 54. bol. pro quolibet centenario. (Libri censuales S. Petri, Romæ, an. 1464.) , pro Stanneus. Ricobaldi Ferrar. Histor. Pontif. Rom. apud Murator. tom. 9. col. 150 : Hic (Zeferinus) constituit..... quod omnia vasa altaris essent vitrea vel Stagnea. Occurrit præterea passim apud Scribonium Largum cap. 230. 268. etc. Marcellum Empir. cap. 21. Alexandrum Iatrosoph. lib. 1. in Chron. Trudonensi lib. 9. pag. 459. Rigordum ann. 1183. etc. V. Ferrarium in Stagnare. , Isidoro dicitur, quod metallum secernit. Stagni etymologia, inquit, ἀποχωρίζων, id est separans dicitur et secernens : mixta enim et adulterata inter se per ignem metalla dissociat, et ab auro et argento æs plumbumque secernit. Hinc , in ejusdem Glossis, metalla secernere. Vide Vossii Etymolog. in Stannum. , Stagni opifex. Liber niger Scaccarii pag. 360 : Et Stagnatores ei habere facias in ea libertate, quam habere debent et solent. Placit. ann. 35. Edw. I. Devon. rot. 22. in Abbrev. Placit. pag. 259 : Custos stagni venit et clamavit quod omnes Stagnatores operantes in iisdem stagnatoriis, si in aliquo deliquerunt, quod non debent respondere nisi coram custode, etc.

. Charta Joannis Abbatis S. Bertini : Dicimus quod fossatum semper remaneat fossatum, nec Stagna ibi possint figi, nisi partes consentiant, ut dicta Stagna remaneant ibidem. Mendum esse suspicor pro Staqua, qua voce pali vel fustes terræ infixi significantur, quos nostri Estaches vocabant, ut supra observatum est in Staca : nisi idem sit quod infra Stalaria 1.

, Sedes, sedile. Vide supra Scamnum 4. et infra Stallum 1. Charta ann. 1249. ex Tabul. Casæ Dei : Certo tempore vinum suum vendere in villa, sive, sicut vulgariter dicitur, Stagnum tenere, ita quod ipso vendente nemo vendere audeat.... Homines cimiterii de Jay, vendere vinum seu Stagnum debere in dicto cimiterio, etc. Reditus Monast. Nobiliac. apud Stephanot. tom. 3. Antiquit. Bened. Pictav. MSS. pag. 531 : Habet unum cubellum vini et unum Stagnum ad vinum vendendum. Stagnum hic idem quod Bannum vini, Jus scilicet quod domino feudi competit vinum suum certo dierum spatio vendendi, aliis a vini proprii venditione cessantibus ; unde Estanche de vin illud appellabatur, ut observavimus supra in Bannum 1. Charta Aymer. vicecom. de Rupecavardi ann. 1296. in Reg. 77. Chartoph. reg. ch. 311 : Concedimus quod nos et hæredes nostri non habeamus nec habere possimus in dicto castro et barriis bannum seu Stagnum vini, nisi duntaxat in mense Augusti, in quo venditur tantummodo vinum censuum nostrorum et vinearum nostrarum. Alia ann. 1352. in Reg. 81. ch. 490 : Prior S. Marcelli de proprio vino semel in anno Stagnum faciet ad justum pretium, in quocumque tempore voluerit, usque ad quinquaginta duodenas. An inde repetenda vox Estangherre, qua Compotatio, significatur, ut opinor, in Lit. remiss. ann. 1427. ex Reg. 174. ch. 143 : Comme iceulx compaignons de la chastellenie de Lille feussent alez à une Estangherre, qui se faisoit en la maison de Simon Cuingnet, etc.

stāgnum ī, n

STA-, a standing water, lake, pool, pond, swamp, fen: stagna vendere: super ripas Tiberis effusus lenibus stagnis, L.: Cocyti stagna, V.: stagna inmensa lacusque, O.: stagni incola, i. e. a frog, Ph.—Waters: imis Stagna refusa vadis, V.: Phrixeae stagna sororis, i. e. the Hellespont, O.—An artificial lake, pool, basin: Extenta Lucrino Stagna lacu, H.: Euripi, O.

Menu

Word wheel

stagnum

Saved

Recent