stilus
stilus, a pointed instrument
- In gen., a stake, pale: extra vallum stili caeci, concealed stakes, Auct. B. Afr. 31, 5; cf. Sil. 10, 415 (for which stimuli, Caes. B. G. 7, 73 fin.): ligneus, Amm.23, 4, 5; 15, 10, 5.—In agriculture, a pointed instrument for freeing plants from worms or from shoots which grow too rankly, etc., Col. 11, 3, 53; Pall. Mart. 10, 20.—Of the stem or stalk of many plants (e. g. of the asparagus), Col. 11, 3, 46; 11, 3, 58; 5, 10, 13; 5, 10, 21.—
- II In partic.
- A A style used by the Romans for writing on waxen tablets (pointed, and usually made of iron): effer cito stilum, ceram et tabellas et linum, Plaut. Bacch. 4, 4, 64 (703); cf. id. ib. 4, 4, 76 (715); 4, 9, 73 (997); Quint. 1, 1, 27: cum otiosus stilum prehenderat, flaccebat oratio, Cic. Brut. 24, 93: orationes paene Attico stilo scriptae, with an Attic pen, id. ib. 45, 167; so, (comoediae quaedam) resipiant stilum Plautinum, Gell. 3, 3, 13.—And with reference to the ecenomical use, in a double sense, Cic. de Or. 2, 23, 96.—Writing on wax was erased with the broad upper end of the style; hence the phrase stilum vertere, for to erase what one has written, Cic. Verr. 2, 2, 41, § 101: saepe stilum vertas, iterum quae digna legi sint, Scripturus, Hor. S. 1, 10, 73.—But cf.: et mihi vertenti stilum in Gallias, i.e. turning to write of, Amm.29, 3, 1.—Comically: stilis me totum usque ulmeis conscribito, i.e. with elm switches, Plaut. Ps. 1, 5, 131 (545) (cf. conscribo).—
- B Transf.
- 1 = scriptio and scriptura, a setting down in writing, composing, composition; the practice of composing; manner of writing, mode of composition: stilus optimus et praestantissimus dicendi effector ac magister, Cic. de Or. 1, 33, 150; 1, 60, 257; cf. id. ib. 3, 49, 190; Quint. 1, 9, 2; cf.: multus stilus et assidua lectio, id. 10, 7, 4: stilus exercitatus, i.e. a practised pen, Cic. Or. 44, 150: tardior stilus cogitationem moratur, Quint. 1, 1, 28: neglegens, id. 2, 4, 13: multus, id. 10, 1, 1: tardus, id. 10, 3, 5: rudis et confusus, id. 1, 1, 28: fidelis, id. 10, 7, 7: stilo incumbere, Plin. Ep. 7, 29, 9: aliquid stilo prosequi, id. ib. 1, 8, 8; 2, 3, 3: signare stilo, Vell. 1, 16, 1: non ita dissimili sunt argumento, sed tamen Dissimili oratione sunt factae ac stilo, in speech and writing, Ter. And. 12 (for which: oratione et scripturā, id. Phorm. 5); cf.: unus sonus est totius orationis et idem stilus, the same tone and the same style of composition run through the whole speech, Cic. Brut. 26, 100: artifex stilus, an artistic style, id. ib. 25, 96: familiares opes velut supremo distribuens stilo, i.e. by his last will, Amm.25, 3, 21.—
- 2 A manner of speaking, mode of expression, style in speaking (post-Aug. and very rare; not as early as Quint.; in class. Lat. sermo, oratio, dictio, dicendi modus, ars, genus or forma): stilus pressus demissusque, Plin. Ep. 1, 8, 5: pugnax et quasi bellatorins, id. ib. 7, 9, 7: laetior, id. ib. 3, 18, 10; cf.: diligentis stili anxietas, Tac. Or. 39: (Octavius) tragoediam magno impetu exorsus, non succedente stilo, abolevit, Suet. Aug. 85: affectatione obscurabat stilum, id. Tib. 70: stili dicendi duo sunt: unus est maturus et gravis, alter ardens erectus et infensus, etc., Macr. S. 5, 1; 6, 3.—*
- 3 A decision, verdict, opinion, Ap. Met. 10, 8, 4.
digitos insensibiles habebat, ut nullatenus punctionum sentire posset molestiam, etiam si ~is ferreis pungeretur
spinis urticisque sue vindictus abegit / carnis pruritum, demoniique stilos / in specie merule sanctum stimulaverat hostis, / sed contra stimulum spina ferebat opem
ubi a Bruto et Cassio et eorum fautoribus xxiiij †stibiis [? l. stillis ] confossus in Capitolio obiit
quando fabrilis / cos acuit pilis pila stilosque stilis
alius modus extrahendi est cum stillo ferreo ignito immisso per canulam usque ad dentem
gnomo vel ~us in horologio
tunc cum umbra ~i fuerit in ista linea diametrali, erit vere meridies
quas [litterulas ] licet atramento ~oque perscriptas
nequaquam ‥ nova scribimus, sed que passim scripta per antiquas paginas invenimus, in unum colligentes ~o renovamus
institorem habentem ‥ ~os [gl.: G. ]greffe, grefes, graffis, poy [n ]teuz
quid, dum scribis [sc. amor ], rogo pro munere? / cor hoc vellas in stili vomere
hic ~us, hic graphus,a poyntyle
ad mercatores et divites ~um predicacionis vertit ‥ asserens ‥
quam prudenter ‥ simplicitatem retinuit ‥ qualis ~us pronuntiet
angulus unus ‥ terrarum scilicet finis Hibernicus orbis ‥ nec ille omnino intactus, nullius tamen hactenus ~o absolute comprehensus
de ipsius ducis ‥ gestis ‥ ~us presens, a nemore querculum extrahens, gradum sistat
vili licet ~o, tamen benigno
videor ‥ mihi hoc planius ‥ posse patefacere, si per interrogationem et responsionem pauxillulum reciprocis vicibus ~us varietur
ut ‥ respondeas his, quibus in his kartis caraxavimus rustico ~o et inpolito sermone(
ut quae multipliciter de eo scripta sunt, compendioso ac novo narrandi ~o expediam
sed quamvis calamum tantus culpaverit auctor, / obtinuit virtus, et stilus ipse placet
sunt igitur tres styli, humilis, mediocris, grandiloquus
hic stilus, A.a poyntelle . hic ~us,alle maner speche . est stilus unde puer scribit, modus atque loquendi
in divos ‥ / ‥ saevit regnator Olimpi, / expers ut nullus diri discriminis esset, / ceu stili series praesenti grammate pandit
~i,gewrites
suprema voluntas dicitur ~us si scripta sit, si non scripta dicitur arbitrium
ego ‥ cuidam pontifici meo ‥ centum terre mansas ei ~o perhenni trado
in cunctis denique praefatulam successoribus nostris hoc donum in sempiternum usque permaneat ~um
ita ‥ quod Normanniam retineat rex Francie, et ista duo verba, viz. ‘dux Normannie’, ignominiose imperpetuum de stylo regis Anglie et sigillo deleantur
[rex ] quoddam tugurrium ‥ Burgundia nuncupatum ‥ occupavit ‥ malens potius rex dici Burgonie quam progenitorum regum preclarissimorum ~is uti gloriosis
nomen, statum, gradum, ~um, titulum, honorem, et dignitatem comitis Northumbrie
creavimus ‥ eundem Willielmum unum heraldorum nostrorum ad arma, eique nomen illud vulgariter nuncupatum Yorke imponimus, ad ~um, titulum, libertates, et preeminentias hujusmodi officio convenientia ‥ concedimus
instaurum animalium pertinencium ad bursarium ibidem specificantur supra ~o ‘coquina’(
expense necessarie et minute, in quo ~o plura comprehenduntur
litteras vestre ‥ amicicie ‥ recepi ‥ que per me diligenter perlecte et quoad singulos sui [sic ] ~os corditer recensite, causam diversorum affectuum interiorum meo animo attulerunt. nam primus earum ~us qui vestram ‥ sollicitudinem expressit ‥. secundus vero ~us earundem qui de corporali vestra sanitate ‥ facit specialem mencionem ‥. tercius vero ~us dictarum litterarum, quod pro me ‥ estis valde solliciti ‥
nota, infra ~o [sic ] expense necessarie, de viij s. solut' pro una piscaria in Sunderland
ut patet superius in ~o expens' fratrum versus cellas
istud esset insertum in ~o de expensis necessariis
Evaristus ‥ constituit vij diaconos ad episcopum [sc. Rome ] predicantem custodiendum propter stylum erroris ne vexaretur ab emulis
compertum quod [breve ] falsum est, quia littera non est de curia nec ~um, et preterea cauda brevis insita est in sigillo domini regis ita quod capud impressionis sigilli fissum et ibi breve appositum
debes scire quod archiepiscopus Cantuariensis est legatus sedis apostolice natus ‥ et ad legatos dicte sedis spectat ut in citacionibus et aliis formis sequantur stylum curie Romane(
et quid ‥ alter vestrum fecerit, nos ‥ debite certificet juxta morem et stillum ejusdem curie hactenus visitatum [i. e. usitatum ]
aliqui episcopi et abbates concedentes beneficium vel scriptum testimoniale sub suo sigillo recipiunt xl s. ‥ et hec vocatur lex curie, seu ~us curie
auctoritatem ‥ ad ‥ contra testes ‥ dicendum ‥ judicis officium implorandum, necnon omnia alia et singula que in processibus et ordinibus judiciorum, secundum ~um curiarum et locorum ubi litigare contigerit, necessaria sunt faciendum
si comperiant nec canonico nec civili, nec municipali et consuetudinario juri aut stylo fore consonantem informationem
Aug. 5(th , novo stylo
contra sacrorum canonum ‥ statuta ‥ faciunt nonnulla statuta in eorum curiis et ~is Penthecostalibus aliisque certis temporibus quibus prohibent ‥ eorum subditis ‥ ne ‥
- 1. schrijfstift, griffel (van metaal, hout of been om te schrijven op wastafeltjes, met een brede bovenkant om de was glad te strijken); ➤ -um vertere = het geschrevene uitwrijven, verbeteren;
- 2. (meton.) (a) het schrijven, het schriftelijk opstellen; ➤ ~ est optimus dicendi magister; -o prosequi beschrijven; (b) manier van schrijven, stijl [pressus]; ➤ ~ Romanus taal;
- 3. (postklass.) puntige pin, stift; spitse paal, staak;
- 4. (postklass.) steel van een plant.
Style. Litteræ Caroli V. Reg. Franc. ann. 1370. tom. 5. Ordinat. pag. 325 :
Nec non omnes consuetudines, libertates, saisinas et Stilos in seu de quibus visiCharta Elizabethæ Reg. Angl. ann. 1570. apud Rymer. tom. 15. pag. 679 :(usi) sunt pacifice ab antiquo.
Investimus eundem Thomam unum pursivandorum nostrorum ad arma, eique nomen illud vulgariter nuncupatum Rougecrosse imponimus, ac Stilum, titulum, libertates, et præeminentias hujusmodi officio convenientia, etc.Pluries occurrit alibi. Vide Stillus 2. et Stylus.
Croixfol. 126. v° :
Item percipiunt Stillum consuetum in Campania,...... videlicet de emptoribus præpositurarum, portagiorum et consuetudinum : si summa ascendit ad mille libras, debent solvere pro Stilo xiiij. libras Turon..... Item in Francia, pro Stilo percipiunt magistri xv. solidos Turon. Item in senescallia Pictaviensi, pro Stilo præposituræ Pictaviensis quolibet anno xv. solidos Turon.Vide infra Vinagium 6.
- STIG-, a pointed instrument; hence, in a double sense: si meus stilus ille fuisset, ut dicitur, had that weapon been mine, had I been the author of that tragedy: hic stilus haud petet ultro Quemquam, my pen will stab no one wantonly, H.—For writing on waxen tablets, an iron pencil, style: orationes paene Attico stilo scriptae, with an Attic pen: luxuries, quae stilo depascenda est, i. e. to be moderated by practice in writing: vertit stilum in tabulis suis, i. e. makes erasures(with the broad upper end of the style): Saepe stilum vertas, H.—A writing, composition, practice of composing: stilus optimus dicendi effector: exercitatus, a practised pen.—A manner of writing, mode of expression, style: Dissimili oratione sunt factae (fabulae) ac stilo, in language and style, T.: artifex stilus, an artistic style.
-
…probes si enim fuissem, non solum regem sed etiam regnum de re publica sustulissem ; et, si meus stilus ille fuisset, ut dicitur, mihi crede, non solum unum actum sed totam fabulam confecissem. quamquam si…
Cicero, Philippicae
-
…sine multo usu pervenire. Huius orationes tantum argutiarum, tantum exemplorum, tantum urbanitatis habent, ut paene Attico stilo scriptae esse videantur. Easdem argutias in tragoedias satis ille quidem acute, sed parum tragice transtulit. Quem studebat…
M. Tullius Cicero, Brutus
-
…contemplantibus ostendunt se et occurrunt ; omnesque sententiae verbaque omnia, quae sunt cuiusque generis maxime inlustria, sub acumen stili subeant et succedant necesse est ; tum ipsa conlocatio conformatioque verborum perficitur in scribendo, non poetico, sed quodam…
Cicero, de Oratore
-
…continuatione verborum adhaerescens, sui dissimilior videbatur fieri cottidie. nos autem non desistebamus cum omni genere exercitationis tum maxime stilo nostrum illud quod erat augere, quantumcunque erat. Atque ut multa omittam in hoc spatio et in his post…
M. Tullius Cicero, Brutus
-
…et naturalis quidam dolor dicentem incendebat efficiebatque ut et incitata et gravis et vehemens esset oratio ; dein cum otiosus stilum prenderat motusque omnis animi tamquam ventus hominem defecerat, flaccescebat oratio. Quod eis qui limatius dicendi consectantur genus accidere…
M. Tullius Cicero, Brutus
-
…hoc tam exiguo sermonis tui tempore verbo uno meo deminueretur. Hanc igitur Crassus inquit ad legem cum exercitatione tum stilo, qui et alia et hoc maxime ornat ac limat, formanda nobis oratio est. Neque tamen hoc tanti…
Cicero, de Oratore
-
…quod cupiunt, adipiscendum prope necessarias. Nam et subitae ad propositas causas exercitationes et accuratae ac meditatae commentationes ac stilus ille tuus, quem tu vere dixisti perfectorem dicendi esse ac magistrum, multi sudoris est ; et illa orationis…
Cicero, de Oratore
-
…non tam interest quo animo scribatur quam quo accipiatur, ne ea res inepte mihi noceret, cum praesertim adhuc stili poenas dem. qua quidem in re singulari sum fato. nam cum mendum scripturae litura tollatur, stultitia fama…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…potestatem regiam permittatis, ne subscriptio censoria non minus calamitatis civibus quam illa acerbissima proscriptio possit adferre, ne censorium stilum cuius mucronem multis remediis maiores nostri rettuderunt aeque posthac atque illum dictatorium gladium pertimescamus. sin autem quod subscriptum est…
Cicero, pro Cluentio
-
…videro, sed, quicquid est, nostrum est. urge igitur nec transversum unguem, quod aiunt, a stilo ; is enim est dicendi opifex. atque equidem aliquantum iam etiam noctis adsumo. Scr. in Tusculano m…
Cicero, Epistulae ad Familiares
STILUS(γραφίς, γραφεῖον, in late writers στῦλος). There can be no doubt that whatever the origin of the word the correct spelling is stilus, not stylus, and it is highly probable, if not certain, that the connexion in etymology with στῦλος (whence the spelling stylus) is mistaken also: the quantity of the two words is always different, and the root στιγ, whence στίζω, stimulus, &c. (Corssen, Gr. Etym. 214), suits the meaning better. Since στῦλος is used in this sense only by late writers, it is not improbable that they took it by a false reasoning to represent the Latin word. For the true Greek words γραφὶς and γραφεῖον, see Plat. Protag. p. 326 D; Athen. p. 562 c, πινακίδα καὶ γραφεῖον ἐξηρτημένον (a line of Macho in 3rd cent. B.C.); Arist. Phys.. 7.4, 4; Pollux, 10.59. The stilus signifies--
1. An iron. instrument (Ovid, Ov. Met. 9.521; Martial (Mart. 14.21), resembling a pencil in size and shape,: used for writing upon waxed tablets (Plant. Bacch. 4.4, 63; Plin. Nat.34.139). At one end it was sharpened to a point for scratching the characters upon the wax (Quintil. 1.1.27), while the other end being flat and circular served to render the surface of the tablets smooth again, and so to obliterate what had been written. Thus, vertere stilum means to erase, and hence to correct, as in the well-known precept saepe stilum vertas (Hor. Sat. 1.10, 72; Cic. Ver. 2.4. 1, 101). The stilus was also termed graphium (Ovid, Amor. 1.11, 23; Suet. Jul. 82), and the. case in which it was kept graphiarium (Martial (Mart. 14.21) or graphiaria theca (Suet. Cl. 35). The annexed cut is from a picture found in. Herculaneum.
2. A sharp stake or spike placed in pitfalls before an entrenchment to embarrass the progress of an attacking enemy (Bell. African. 31; Sil. Ital.). It was intended to answer the same purpose as the contrivances called cippi, lilia, and stimuli by Caesar (B. G. 7.73).
3. A bronze needle or rod for picking worms off fruit-trees (Pallad. 4.10.20), also a wooden probe employed in gardening operations (Columell. 11.3.53).
Stili were made also of bone or ivory (Isid. Orig. 6.9, 2): a bronze stilus elaborately carved from Orvieto is figured in Baumeister, Denkm. 1585. See also Sen. de Clement. 1, 14; Augustin. de Vet. Rel. 39. The passages cited from Pliny and Suetonius show the possible use of a largesized stilus as a weapon.
[W.R] [G.E.M]and (incorrectly) Stylus (γραφίς, γραφεῖον). (1) An iron, bronze, bone, or ivory instrument, the shape and size of a modern pencil, used by the ancients for writing upon wax tablets. One end was made sharp for this purpose, while the other was blunt and round for obliterating what had been written. Hence vertere stilum means “to erase” and “to correct.” Another name for the stilus was graphium, and the case in which it was carried was called graphiarium. See illustration under graphium.
(2) A sharp stake or spike placed in pitfalls in front of an intrenchment to embarrass the approach of an enemy. See murex.