substantia
substantia, resources
substantĭa, ae, f. [substo],
- that of which a thing consists, the being, essence, contents, material, substance (post-Aug.): hominis, Quint. 7, 2, 5: rerum, id. 2, 21, 1: placidae et altae mentis, id. 6, prooem. § 7: rhetorices, id. 2, 15, 34: de substantiā aut de qualitate, id. 3, 6, 38: singula animalia singulas habere debent substantias, Sen. Ep. 113, 4: esse diversae substantiae, Front. Strat. 4 praef.: earum rerum pretium non in substantiā, sed in arte positum est, in the material, Dig. 50, 16, 14: delebo omnem substantiam, every thing that exists, Vulg. Gen. 7, 4.—
- II Esp., fortune, substance, property: sine substantiā facultatum, without store of riches, without fortune, Tac. Or. 8: substantia omnis paternorum bonorum, Aur. Vict. Or. 19: rei familiaris, Paul. Sent. 2, 29; Dig. 36, 1, 16 al.—Also absol., worldly goods, Vulg. Gen. 36, 6; id. 1 Esd. 1, 6.
substantia, ae, f. (substo), der Bestand, die Wesenheit, Existenz, das Wesen, die Beschaffenheit, Substanz, I) im allg.: 1) eig.: hominis, Quint.: de substantia aut de qualitate controversiam esse, Wesen, Existenz, Quint.: non habere substantiam, nicht existieren, kein Wesen haben, Sen.: diversae esse substantiae, Frontin.: non est propria in ista nube substantia nec corpus est, sed mendacium, sine re similitudo Sen. – 2) meton.: a) die Sache selbst, ICt. – b) die Substanz = die Speise, Avian. fab. 34, 17. Prud. cath. 7, 40. – II) insbes., der Bestand, Inbegriff des Vermögens, die Subsistenzmittel (s. Muncker Fulg. myth. 1, 1. p. 29 [b]. Papst Tac. dial. 8. p. 31), 1) eig.: facultatum, Tac.: omnis paternorum bonorum, Aur. Vict.: rei familiaris, Paul. sent. – 2) meton., das Vermögen, Hab und Gut, ICt.: Plur., Salv. epist. 9, 11.
septimo [die ] Dominus requievit, non a creaturae gubernatione ‥ sed a novae ~iae creatione
usion, ~ia
~ia ‥ commune est nomen omnium rerum quae sunt ‥ nam, quod nulla ~ia est, nihil omnino est, ~ia ergo aliquid esse est
si mors ~ia est, creatura Dei est, quia nulla est ~ia, nisi aut ipse sit, aut a se creata
nostri temporis dialectici, immo dialecticae haeretici, qui non nisi flatum vocis putant universales esse ~ias
ex non-substantiis impossibile est ~iam fieri
Deus ‥ substantia est et summa ~ia et prima ~ia
summae ~iae proprietates aliquas studiose investigandas existimo
homo est ~ia et homo est qualitas: una eademque res quae significatur et appellatur hoc nomine, dicitur ~ia esse et qualitas, quod videtur inconveniens
quod ‥ sensus percipit formisque subjectum est, singularis et prima ~ia est
[Christus ] qui secundum deitatem incorporea ~ia est, secundum humanitatem corpoream esse ~iam
queritur ‥ utrum anima secundum sui generalem intentionem sit ~ia corporea vel incorporea
tempore ‥ quo elementa panis et vini in ~iam sanctissimi corporis Christi et sanguinis consecraveris
sub illis accidentibus, sub quibus erat prius ~ia panis et vini, post consecrationem est ~ia corporis et sanguinis Domini
que ad ~iam sacramenti corporis et sanguinis Domini [pertinent ] sint diligenter provisuri
Aristoteles primo Posteriorum docens invenire ~iam primam cujuscunque passionis ‥ dicit quod est id ‘quo posito ponitur passio, quo remoto removetur seu tollitur’
nec scriptura nec doctores dicunt quod ~ia virge fuit annichilata vel destructa sed conversa in colubrum [cf. ]Exod. iv 3
omnis ~ia est prima aut secunda
id vero sine quo illa [sc. prima substantia ] nec esse nec intelligi potest ‥ plerumque secunda ~ia nominatur
moderni dicunt quod nihil est ~ia nisi singulare ‥ quod genera et species, que dicuntur esse in predicamento ~ie, dicuntur ~ie secunde, tamen non ~ie in rei veritate, sed solum [(in nomine ]
aut ‥ non habet ligationem cum corporibus ut moreat illa, et [tunc ] est ~ia separata, et dicitur esse intelligentia
per angelicam visionem, et non in sua ~ia Deus apparuit ‥ Moysi
unicus aeterni patris verbigena ~ia
quare est aliquid, quod, sive essentia sive ~ia sive natura dicatur, optimum et maximum est et summum omnium quae sunt
filius est ~ia et sapientia et virtus patris eo sensu quia habet eandem essentiam et sapientiam et virtutem quam pater
credimus namque de divina ~ia quidquid absolute cogitari potest melius esse quam non esse
apud nos hoc nomen ‘~ia’ ambiguum est ad hoc nomen ‘essencia’ et hoc nomen ‘hypostasis’
cum ipse coaevus patri ac spiritui sancto, communis ejusdemque ~iae, caelum et terram ‥ fecerit
haec ‥ operatur Deus et Christus in eundem sanctum spiritum, qui est plenitudo unius deitatis adque ~iae, quia tres personas et tres subsistentias unam cognuscitur esse deitatem adque essentiam
est namque in deitate manens substantia simplex / in deitate manet quoque subsistentia triplex
[filius ] est ‥ unigenitus in ~ia deitatis ‥ unigenitus in natura
pater et filius et spiritus sanctus una est ~ia; nam ~ia dicitur, quia subsistit. ideo Graeci solent dicere de Deo: una usia, tres ypostases, id est una ~ia, tres subsistentiae
quod enim dixi summam trinitatem posse dici tres ~ias, Graecos secutus sum, qui confitentur tres ~ias in una persona eadem fide, qua nos tres personas in una ~ia
microcosmum ‥ ex duplici et gemina materiae ~ia [gl.: essentia, ] constareedwiste
utriusque nostrae ~iae, hoc est animae et carnis, emundationem
in aeternum psallat tota ~ia mea
quem ‥ campane malleus ‥ ita percussit, ut osse juxta mallei rotunditatem effracto ad cerebri †suberam [l. substantiam ] premeretur
sicut ille ut ecclesie ~iam erigeret ‥ sic iste, ut ejusdem formam conservaret illesam ‥
auctores dicunt passivas qualitates disponere ~iam urine
Deus cujus unigenitus in ~ia [AS: ] nostre carnis apparuitunstondennisse
duo autem qui faciunt saporem sc. complexio et ~ia, et ~ia est triplex sc. grossa, subtilis, et mediocris
[fulful ] fructus est ‥ durus in ~ia, ponticus in sapore
leptoneries [l. leptomeres ] id est subtilis ~ie medicamen
colerium, i. medicina quelibet qua utimur in ~ia liquida
in hoc primo modo, si in loco semilonge figurarum ligatura, vel obliquitas, vel semibrevium conjunccio, vel duorum pausa insit, et brevis sequens divisa maneat et de ~ia primi modi dici oportebit
in hoc modo secundo, si loco brevis sit ligatura, vel obliquitas, vel semibrevium conjunccio, vel unius pausa, et semilonga sequens divisa maneat, de ~ia secundi modi convenienter dici oportet
pulvis reubar' fortibus cum tota ~ia dari potest, sed colatura solum ‥ debilibus
kromios ‥ calidam et extenuatoriam habet ~iam
cathaplasma dicitur quando herbe ‥ pistantur cum sua ~ia
quia longo tempore, propriis orbatus ~iis, inter paganos in Domino laboravit
in argento et auro, ~ia et pecoribus
corpus suum et omnem ~iam forisfaciebat erga regem
~ia [(gl.: ]sun chatel
et quando quilibet eorum obierit, cum parte †subere [MS: sub'e; l. substantie ] sue a nobis honorifice ut frater sepelietur
res non consumptibiles usu, scilicet possessiones, agros, domos, et ~ias [gl.: id est pecora ] vendebant
possessiones ‥ conventus ‥ Dunolmensis, in quibus quasi tota †scriba [MS: sba; l. ~ia ] vel major pars sustentationis sue existere consuevit ‥ per manus spoliatrices gentis Scottorum ‥ sunt destructe
video te ~iam diligendi Deum et diligendi a Deo habere et tu vides animam meam necessitatem habere
id quod ex aliquo diviso exierit, si in eo per quod ipsum dividitur multiplicatur, ~iam cujus divisiones fuerint adimplebit
duas ~ias duobus dragmatibus differentes divido
~ia est omne id quod ex radicis in se ipsa multiplicacione colligitur
~iam in ejus radicem ‥ multiplico
substantĭa, (14) æ, f. (substo), ¶ 1 substance, être, essence ; existence, réalité dʼune chose : substantia ejus sub oculos venit Quint. 7, 2, 5, sa substance, son être est venu sous les yeux, il sʼest montré en chair et en os, cf. Sen. Ep. 113, 4 ¶ 2 soutien, support : sine substantia facultatum Tac. D. 8, sans le support de la richesse ¶ 3 [décad.], aliments, nourriture : Prud. Cath. 7, 40 ¶ 4 moyens de subsistance, biens, fortune : Dig. ; honora Dominum de tua substantia Vulg. Prov. 3, 9, honore le Seigneur avec tes biens.
- 1. aard, wezen;
- 2. het voorhanden zijn, het bestaan;
- 3. omvang van bezittingen, vermogen;
- 4. materiaal, substantie.
Quantum in Substantia ipsius caballi expendisse juraverit.
Victualis Substantia, in Cod. Theod. l. 9. tit. 3. leg. ult. de custod. reorum, et l. 11. tit. 27. leg. 2. de alim.
Substantialis victus, in Form. 1. Marculfi lib. 2.
Pour ce que les gens d'Eglise, Religieux,... puissent et diligemment desservir leurs benefices, avoir leurs Soutenances, etc.Bellomaner. cap. 57 :
Aucune fois sont venues les femmes à nous pour requerre que on leur delivre de leur biens communs pour leur vivre et pour leur Soustenanches.
Propter meam Substantiam, quod ad ipsam ecclesiam, mihi vivente, habere cupio, ubi mihi plenius commendo..... omnia..... trado.
In Carolongo Substantiæ duæ, Jordanus, Aldo. In Marruce Substantiæxl. Taxo, Traso, etc. Istæ omnes servi S. Mariæ et Substantiæcv. De Interumnia Autepertus Substantia una, Severus Substantia una, etc.
Fabricandi Substantia, in Cod. Th. l. 9. tit. 17. de Sepulcr. violat. leg. 3.
Panificii Substantia, l.14. tit. 3. de pistor. eod. Cod. leg. 4. Pro forma occurrit apud laudatum Interpr. lib. 2. cap. 14. n. 6.
Si quis ab emphyteuticariis, seu patrimoniali possessore, privati juris quippiam comparaverit, cujus Substantia alias possessiones sustentare consueverat, etc.
Substance. Vetus Testamentum apud Scævolam lib. 17. D. de Dolo malo et metu (44, 4.) :
Hostes qui mihi fere omnem Substantiam abstulerunt.Lex Longob. lib. 1. tit. 25. § 60.
Dissipavit Substantiam suam.Gregorius M. lib. 9. Epist. 31 :
Sigillum in Substantia alicujus imponere.
Damnatorum Substantia, in Cod. Theod. lib. 9. tit. 42. de bonis proscript. leg. 6. et alibi. Eddius in Vita sancti Wilfridi Episc. Eborac. cap. 23 :
Interrogans quid causæ esset, ut sine aliquo delicti peccato suis Substantiis a Regibus pro Deo donatis prædonum more defraudarent.Occurrit rursum cap. 53. et in Actis Murens. apud Eccardum in Orig. familiæ Habsburgo-Austr. col. 214. Bonis immobilibus opponi videtur in Charta ann. 1088. ex Chartul. Eccles. Apt. fol. 74 :
Reddant puero omnem fraternitatem suam tam in Substantiis, quam in terra.
Omnem Substantiam suam ducerent in forestem, apud Robertum de Monte ad ann. 1173.
De Substantiola mea heredem ipsam constituo.Adde Chartam Godefredi Ambian. Episc. apud eumd. Mabill. tom. 5. Annal. Bened. pag. 692. Capitul. lib. 2. cap. 44. etc.
Concedimus ibidem Substantiamunam, quæ regitur per Joannem filium Luponis, et concedimus ibidem oblationem quantam ad ipsam ecclesiam venerit.
Superpellicium. Buschius de Reform. Monast. cap. 31. lib. 2 :
Sub cappa illa linea nigra colorata subtile album, more Subtilium Monialium nostrarum formatum portant, quod Substantiam vocant.Vide Subtile.
Substaneavel
Subtanea.
substantia ae, f
- substo, resources: facultatum, i. e. wealth, Ta.
-
…homo sed et frustra conturbatur thesaurizat et ignorat cui congregabit ea et nunc quae est expectatio mea nonne Dominus et substantia mea apud te est ab omnibus iniquitatibus meis erue me obprobrium insipienti dedisti me obmutui et ; non aperui os…
Vulgate, Latin Vulgate
-
…visio qua erudivit eum mater sua quid dilecte mi quid dilecte uteri mei quid dilecte votorum meorum ne dederis mulieribus substantiam tuam et vias tuas ad delendos reges noli regibus o Lamuhel noli regibus dare vinum quia nullum secretum est ubi…
Vulgate, Latin Vulgate
-
…universa quae tradita fuerant benedixitque Dominus domui Aegyptii propter Ioseph et multiplicavit tam in aedibus quam in agris cunctam eius substantiam nec quicquam aliud noverat nisi panem quo vescebatur erat autem Ioseph pulchra facie et decorus aspectu post multos itaque dies…
Vulgate, Latin Vulgate
-
…ad sumenda spolia tu venis ecce ad diripiendam praedam congregasti multitudinem tuam ut tollas argentum et aurum auferas supellectilem atque substantiam et diripias manubias infinitas propterea vaticinare fili hominis et dices ad Gog haec dicit Dominus Deus numquid non in die…
Vulgate, Latin Vulgate
-
…; quare sic quoque sola quaeritur beatitudo. ex quo liquido apparet ipsius boni et beatitudinis unam atque eandem esse substantiam. nihil uideo cur dissentire quispiam possit. sed deum ueramque beatitudinem unum atque idem esse monstrauimus. ita ,…
Boethius, Consolatio Philosophiae
-
…David salvum me fac Deus quoniam intraverunt aquae usque ad animam meam infixus sum in limum profundi et non est substantia veni in altitudines maris et tempestas demersit me laboravi clamans raucae factae sunt fauces meae defecerunt oculi mei dum spero…
Vulgate, Latin Vulgate
-
…illis substantiam et non post multos dies congregatis omnibus adulescentior filius peregre profectus est in regionem longinquam et ibi dissipavit substantiam suam vivendo luxuriose et postquam omnia consummasset facta est fames valida in regione illa et ipse coepit egere et abiit…
Vulgate, Latin Vulgate
-
…templum Domini quod erat in Hierusalem universique qui erant in circuitu adiuverunt manus eorum in vasis argenteis et aureis in substantia in iumentis in supellectili exceptis his quae sponte obtulerunt rex quoque Cyrus protulit vasa templi Domini quae tulerat Nabuchodonosor de…
Vulgate, Latin Vulgate
-
…cognoscitur, fama quidem sua sed facultas crescit aliena, sed tamen quoniam illi fides magna est, etsi parva substantia, quotiens cum pecuniis quorumpiam catapli recentis nundinas adit, creditoribus bene credulis sola deponit morum experimenta pro pignore .…
Sidonius Apollinaris, Epistulae, Books I-VII
-
…paupertas quam parvi possessio. De isto videbimus, si quando valde vacabit, quae sit divitiarum, quae paupertatis substantia ; sed tunc quoque considerabimus, numquid satius sit paupertatem permulcere, divitiis demere supercilium quam litigare de verbis ,…
Seneca, Ad Lucilium Epistulae Morales