triumpho
triumpho, to march in triumphal procession, celebrate a triumph, triumph
Frieze-Dennison Vergil
- I Neutr., to make a triumphal procession, to hold or celebrate a triumph, to triumph (cf. ovo).
- A Lit.: triumphare appellatum, quod cum imperatore milites redeuntes clamitant per urbem in Capitolium eunti Io triumphe: id a θριάμβῳ Graeco Liberi cognomento potest dictum, Varr. L. L. 6, § 68 Müll.: ex praeturā triumphare, Cic. Mur. 7, 15: commissi sunt iis magistratus, in quibus re bene gestā triumpharent, id. Planc. 25, 61: Africanus, qui de Numantinis triumpharat, id. Phil. 11, 8, 18; for which: ex Transalpinis gentibus triumpharunt, id. ib. 8, 6, 18: ex Macedoniā, id. Pis. 23, 55; id. Mur. 5, 11: ex Transalpinis bellis, id. Off. 2, 8, 28: cum triumphantem (Camillum) albi per urbem vexerant equi, Liv. 5, 28, 1: ut triumphanti urbem inire liceret, id. 26, 21, 2: quasi debellato triumphare, id. 26, 21, 4: neminem ad eam diem triumphasse, qui, etc., id. 28, 38, 4: quid tam inauditum quam equitem Romanum triumphare? at Pompeius triumphavit, Cic. Imp. Pomp. 21, 61: nisi meo in rem publicam beneficio ubi triumpharet esset habiturus, id. Off. 1, 22, 78; cf. Auct. B. Afr. 22, 3: Nero ovans triumphavit, i. e. held or celebrated an ovation, Vell. 2, 96, 3. —Poet., transf.: ut sit mulsum, qui triumphent milites, Plaut. Bacch. 4, 9, 48 (972): mirum, si de me jure triumphat Amor, Prop. 2, 8 (8, b), 40 (24): deque cothurnato vate triumphat Amor, Ov. Am. 2, 18, 18.— Impers. pass.: ex eā urbe triumphari vidimus, Cic. Off. 2, 8, 28: aliquis est Romae, qui triumphari de Macedonibus nolit? Liv. 45, 38, 2: populi jussu triumphatum est, id. 3, 63, 11: de parvis oppidis, Flor. 1, 11, 6: ex civilibus bellis, id. 3, 22, 10.—
- B Trop., to triumph, exult, be glad, rejoice exceedingly: exsultare laetitiā, triumphare gaudio, Cic. Clu. 5, 14; cf.: laetaris tu in omnium gemitu et triumphas, id. Verr. 2, 5, 46, § 121: in quo exsultat et triumphat oratio mea, id. Cat. 2, 2, 3: triumpho, si licet me, etc., Ter. Heaut. 672: meum factum probari abs te, triumpho gaudio, Caes. ap. Cic. Att. 9, 16, 2.—
- II Act. (only poet. and in post-Aug. prose).
- α With a homogeneous object: triumphavit cum imperatoribus suis triumphos novem, Gell. 2, 11, 4.—More freq.,
- β With other objects, to triumph over, to lead in triumph; or, in gen., to conquer: aliquem, Treb. Poll. XXX. Tyr. 24: hic terram triumphabit, Lact. 6, 23 fin.: mortem Cum suis terroribus, id. 4, 26, 28; id. Mort. Pers. 16.—More freq. in pass.: bisque triumphatas utroque ab litore gentes, Verg. G. 3, 33: triumphatis dare jura Medis, Hor. C. 3, 3, 43: Zenobia victa et triumphata, Vop. Aur. 33: triumphati magis quam victi sunt, Tac. G. 37: triumphata Capitolia, Verg. A. 6, 836; cf.: omnia superata et triumphata, Plin. 5, 5, 5, § 36: ne triumpharetur (Mithridates), Tac. A. 12, 19: Roma triumphati caput orbis, Ov. Am. 1, 15, 26: triumphatus bos, i. e. obtained by victory, got or won as booty, id. F. 3, 732; so, triumphatum aurum, id. P. 2, 1, 41: Achaeos triumphandos Mummio tradidit, Aur. Vict. Vir. Ill. 61.—Hence, p. a.: trĭ-umphans, antis, = triumphalis, triumphal, belonging to a triumph: equi, Ov. P. 2, 8, 40.
I intr., ¶ 1 obtenir les honneurs du triomphe, triompher : Varro L. 6, 68 ; ex prætura Cic. Mur. 15, obtenir le triomphe au sortir de la préture ; de Numantinis Cic. Phil. 11, 18 ; ex Transalpinis gentibus Cic. Phil. 8, 18, avoir le triomphe par une victoire sur les Numantins, sur les peuplades transalpines || [fig., poét.] Ov. Am. 2, 18, 18 || [pass. impers.] triumphari vidimus Cic. Off. 2, 28, nous avons vu les honneurs du triomphe décernés, cf. Liv. 3, 63, 11 ; 45, 38, 2 ¶ 2 [fig.] triompher, exulter, être transporté : lætaris et triumphas Cic. Verr. 2, 5, 121, tu es en joie et tu triomphes ; gaudio triumphare Cic. Clu. 14, ne pas se posséder de joie.
II tr., ¶ 1 actif : aliquem, aliquid, triompher de qqn de qqch. : décadence ¶ 2 passif : gentes triumphatæ Virg. G. 3, 33, nations dont la défaite a donné lieu à des triomphes, cf. Virg. En. 6, 836 ; Hor. O. 3, 3, 43 ; Tac. G. 37 || [en parl. dʼun vaincu] triumphari, être mené en triomphe : Tac. Ann. 12, 19 || [poét.] triumphatus, conquis par la victoire : Ov. F. 3, 732 ; P. 2, 1, 41 ; Ov. Am. 1, 15, 26.
- 1. triomferen, een triomftocht houden, als triomfator de stad binnentrekken (vanwege: de, ex) [de Sabinis; ex urbe; ex Macedonia]; ➤ equi triumphantes van de zegekar; populi iussu triumphatum est;
- 2. (metaf.) (poët.) een overwinning behalen (op: de);
- 3. jubelen, juichen [gaudio]; ➤ triumphabo de fuga vestra; II. tr. (poët.; postklass.) overwinnen, een totale overwinning behalen op; ➤ triumphati magis quam victi sunt; triumphatus orbis onderworpen; triumphatus bos buitgemaakt.
奏凱。凱旋。踴躍。— Achaeos vel* de Achaeis 平亞給國而凱旋。Eos triumphandos ei tradidit 平服此國而讓彼奏凱。
Suggest a Translation
See an image
- triumphus, to march in triumphal procession, celebrate a triumph, triumph: cupiditas triumphandi: ex praetura: de Numantinis: cum triumphantem (Camillum) albi per urbem vexerant equi, L.: quasi debellato triumphare, L.: vidimus ex eā urbe triumphari: populi iussu triumphatum est, L.—Pass, to be led in triumph, be conquered, be subdued, be the subjects of a triumph: Bisque triumphatas utroque ab litore gentes, V.: triumphatis dare iura Medis, H.: triumphatus bos, i. e. obtained as booty, O.— Fig., to triumph, exult, be glad, rejoice exceedingly: gaudio: in quo triumphat oratio mea: triumpho, si licet me, etc., T.
-
…proiecerit. ac si quis est talis qualis esse omnis oportebat, qui in hoc ipso in quo exsultat et triumphat oratio mea me vehementer accuset, quod tam capitalem hostem non comprehenderim potius quam emiserim, non est ista mea…
Cicero, in Catilinam
-
…mihi Ingentes. Ain tu laeta est Non tam ipso quidem Dono quam abs te datum esse id vero serio Triumphat. Huc proviso ut, ubi tempus siet, Deducam sed eccum militem. Est istuc datum Profecto ut grata…
Terence, Eunuchus
-
…Q. Metellus Creticus in Apuliam circumque ea loca missi ii utrique ad urbem imperatores erant, impediti, ne triumpharent, calumnia paucorum, quibus omnia honesta atque inhonesta vendere mos erat, sed praetores Q. Pompeius Rufus Capuam…
Sallust, Catilina
-
…, et proavus L. Murenae et avus praetor fuit, et pater, cum amplissime atque honestissime ex praetura triumphasset, hoc faciliorem huic gradum consulatus adipiscendi reliquit quod is iam patri debitus a filio petebatur. tua vero nobilitas…
Cicero, pro Murena
-
…postulationibus referebatur, incredibilis erat severitas nulla varietate sententiarum. nihil impetrarat reus ; plus accusatori dabatur quam postulabat ; triumphabat quid quaeris Hortensius se vidisse tantum ; nemo erat qui illum reum ac non miliens condemnatum arbitraretur. me vero…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…non invita, ut a viro non libenter. tum vero illa egregia ac praeclara mater palam exsultare laetitia, triumphare gaudio coepit, victrix filiae non libidinis ; diutius suspicionibus obscuris laedi famam suam noluit ; lectum illum genialem quem…
Cicero, pro Cluentio
-
…. Itaque vexatis ac perditis exteris nationibus ad exemplum amissi imperii portari in triumpho Massiliam vidimus et ex ea urbe triumphari, sine qua numquam nostri imperatores ex Transalpinis bellis triumpharunt. Multa praeterea commemorarem nefaria in socios, si hoc…
M. Tullius Cicero, De Officiis
-
…et est latum hercule insulse. sed erit cum Pomptino Appius consul. Cato tamen adfirmat se vivo illum non triumphaturum. id ego puto ut multa eiusdem ad nihilum recasurum. Appius sine lege suo sumptu in Ciliciam cogitat .…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…imperii portari in triumpho Massiliam vidimus et ex ea urbe triumphari, sine qua numquam nostri imperatores ex Transalpinis bellis triumpharunt. Multa praeterea commemorarem nefaria in socios, si hoc uno quicquam sol vidisset indignius, lure igitur plectimur .…
M. Tullius Cicero, De Officiis