triumvir
triumvir, one of three associates in office, a member of a board of three, one of three joint commissioners
trĭumvir, vĭri, v. triumviri.
triumvir, virī, m. (tres n. vir), der Triumvir, Plur. triumvirī (auch tresviri u. III viri geschr.), ein aus drei Mitgliedern bestehendes Beamtenkollegium, die Dreimänner, Triumvirn, I) (tresviri) als Vorsteher über die Gefängnisse, Plaut. Amph. 156 u.a. – II) triumviri coloniae deducendae od. agro dando od. agro dividendo od. agris dividendis od. agro assignando (od. agrarii, s. unten Sing.), zur Abführung der Kolonisten und zur Verteilung der Äcker unter diese, tr. col. ded., Liv. 4, 11, 5; 6, 21, 4; 8, 16, 14 u.a.: tr. agr. dando, Liv. 3, 1, 6: tr. agro div., Liv. epit. 58 u. 59: tr. agr. ass., Liv. 21, 25, 3 (vgl. Corp. inscr. Lat. 12, 643 III VIRI A.I.A., d.i. triumviri agris iudicandis assignandis): Sing. triumvir coloniis deducendis, Sall. Iug. 42, 1: triumvir coloniae deducendae, Corp. inscr. Lat. 1, 538: triumvir agris dividendis, Flor. 3, 14, 6: triumvir agrarius, Liv. 27, 21, 10: cum triumvir coloniam deduxisset, Cic. Brut. 79: tresviri, Liv. 32, 2, 6. – III) triumviri capitales od. carceris lautumiarum, Oberkerkermeister, die die Aussicht über die Staatsgefängnisse führten, die Strafen (Stäupung u. Hinrichtung durch den Strang) vollziehen zu lassen u. über die öffentliche Sicherheit u. Ruhe zu wachen hatten, Cic. or. 156. Liv. 25, 1, 10; 39, 14, 10. Pompon. dig. 1, 2, 2. § 30: triumviri carceris lautumiarum, Liv. 32, 26, 27: triumviris opus est, comitio, carnifice, Sen. contr. 7, 1 (16), 22: Sing. triumvir capitalis, Ascon. Cic. Mil. § 19 H.p. 32, 20 Kiessl. u. Corp. inscr. Lat. 11, 6163: bl. triumvir, Val. Max. 5, 4, 7. Ascon. Cic. Mil. § 19 H.p. 32, 24 u. 26 Kiessl. Vgl. auch den Scherz Ciceros Cic. ep. 7, 13, 2 (s. Trēverī). – IV) triumviri epulones, s. 1. epulo. – V) triumviri mensarii, drei Kommissäre zur Regulierung der Gelder, Liv. 23, 21, 6; 24, 18, 12; 26, 36, 8 (§ 11 bl. triumviri gen.). – VI) triumviri monetales, Münzherrn, Münzmeister, Pompon. dig. 1, 2, 2. § 29: sonst triumviri auro, argento, aeri flando, feriundo gen., Cic. ep. 7, 13, 2 (vgl. Treveri). – VII) triumviri nocturni, die zur Nachtzeit für die Sicherheit vor Feuersgefahr zu sorgen, daher auch den Befehl über die vigiles nocturni hatten, Paul. dig. 1, 15, 1. Val. Max. 8, 1. damn. 6 (wo Singul.). – VIII) triumviri (tresviri) rei publicae constituendae, die zur Beruhigung des Staates vereinigten Antonius, Lepidus u. Oktavianus, Liv. epit. 120 (wo tresviri r.p.c.). Gell. 14, 7, 5: bl. triumviri, Suet. Aug. 36; Tib. 4, 2: Sing. triumvir rei p. const., Gell. 3, 9, 4: triumvir rei publicae, Nep. Att. 12, 2. Vell. 2, 88, 1: bl. triumvir, Suet. Aug. 9. Plin. 33, 50. – IX) zur Aushebung von Rekruten, Liv. 25, 5, 6. – X) triumviri sacris conquirendis donisque persignandis, um die Heiligtümer zusammenzusuchen u. die Weihgeschenke aufzuzeichnen, Liv. 25, 7, 5. – XI) triumviri reficiendis aedibus Fortunae matris Matutae intra portam Carmentalem, sed et Spei extra portam, quae priore anno incendio consumptae fuerant, Liv. 25, 7, 6. – XII) in den Munizipien, die aus drei Mitgliedern bestehende oberste Behörde, Sing. Cic. Clu. 38: III vir Bovillensium, Corp. inscr. Lat. 14, 2413. – ➳ Nomin. triumvir (neben duumvir) auch (aber ohne Beleg) angeführt von Prisc. de fig. num. § 32. p. 416, 31 K. u. de accent. § 24. p. 523, 31 K. – Abl. Sing., C. Caecilius pro triumviro quater, Corp. inscr. Lat. 8, 7986: Genet. Plur. gew. triumvirûm, Cato oratt. fr. 40. no. 3. Corp. inscr. Lat. 1, 198. lin. 13. Gav. Bass. b. Gell. 3, 9, 4.
triumv[i ]r, dignitatis nomen
Archalis clamare, triumvir [(i. e. Athelstan ], nomine saxi
~vir, magister trium virorum
apud gentiles seculares erant hee persone: monarcha, scilicet imperator Romanus, patricii, qui et senatores dicebantur ‥ prefecti, tribuni plebis, tribuni militum, pretores, centuriones, decuriones, quaterniones, ~viri, questores, ediles, aule janitores
trĭumvĭr, (11) ĭrī, m. , pl. trĭumvĭrī, ōrum, triumvir, membre dʼune commission de trois personnes, triumvirs : triumvir agrarius Liv. 27, 21, 10, commissaire agraire [chargé de la répartition des terres entre les habitants des colonies, tres viri agris dividundis ], cf. Cic. Br. 79 ; triumvir coloniis deducundis Sall. J. 42, 1, triumvir chargé dʼétablir des colonies, cf. Liv. 3, 1, 6 ; 4, 11, 5 ; 8, 16, 14, etc. || triumviri capitales ou carceris lautumiarum Cic. Or. 156 ; Liv. 25, 1, 10 ; 32, 26, 17 ; 39, 14, 10, triumvirs chargés de la police, de lʼexécution des sentences criminelles et de la surveillance des prisons, v. tresviri || triumviri epulones, v. epulo || triumviri mensarii Liv. 23, 21, 6 ; 24, 18, 12 ; 26, 36, 8, chargés de diriger les opérations de banque de lʼétat || triumviri rei publicæ constituendæ Suet. Aug. 96 ; Tib. 4 [sing., Nep. Att. 12, 2 ; Gell. 3, 9, 4 ], triumvirs chargés dʼorganiser le gouvernement [triumvirat de Lépide, Antoine, Octave] || en gén., le sénat créait souvent des triumvirs pour des missions particulières : Liv. 25, 5, 6 ; 25, 7, 5 ; 25, 7, 6 || triumvirs administrant un municipe : Cic. Clu. 38.
- 1. -i capitales of carceris lautumiarum college dat toezicht hield op de gevangenissen en de ordedienst; als nachtwakers heetten zij -i nocturni;
- 2. -i coloniae deducendae, -i agro dando (dividendo, assignando) of -i agrarii college voor het stichten v. koloniën en het verdelen v.h. akkerland onder de kolonisten;
- 3. -i epulones priestercollege dat de maaltijden bij de openbare spelen verzorgde;
- 4. -i mensarii college voor het beheren v.d. staatskas;
- 5. -i auro (of argento, aeri) flando (of feriundo) of -i monetales college v. muntmeesters;
- 6. -i rei publicae (constituendae) college voor het reorganiseren v.d. staat (bv.: Antonius, Octavianus en Lepidus);
- 7. -i sacris conquirendis donisque persignandis college voor het opsporen van tempelschatten en wijgeschenken;
- 8. alleen -i college voor het lichten v. rekruten;
- 9. in de municipia: hoogste college v. magistraten.
triumvir , iri. m.
三官員協辦之衙。Triumviri agrarii vel — coloniae deducendae 分田地與新尽之三官。— mensales monetales 司鑄錢之三官。— nocturni 夜間巡城之三官。— epulones 供餚酬神之三位和尚。— capitales 監問罪之三官。\Triumvirum pro* Triumvirorum.
Suggest a Translation
See an image
三官員協辦之衙。Triumviri agrarii vel — coloniae deducendae 分田地與新尽之三官。— mensales monetales 司鑄錢之三官。— nocturni 夜間巡城之三官。— epulones 供餚酬神之三位和尚。— capitales 監問罪之三官。\Triumvirum pro* Triumvirorum.
Suggest a Translation
See an image
triumvir or IIIvir virī, genplur. ōrum or ūm, m
- tres+vir, one of three associates in office, a member of a board of three, one of three joint commissioners: Gracchum triumvirum coloniis deducundis necaverat, i. e. one of three commissioners to found a colony, S.: agrarius, L.: triumvir rei p., one of three dictators, to reconstitute the state, N.—Plur: triumviros agro dando creat, to distribute land, L.: capitales, superintendents of public prisons and of the police, L.: mensarii, commissioners of a public bank, L.: nocturni, fire-wardens, L.: senatus triumviros binos creari iussit, two recruiting boards, each of three members, L.: triumviri sacris conquirendis donisque persignandis, to solicit and register votive offerings, etc., L.: triumviri reficiendis aedibus, to rebuild the temples, L.