tutela
tutela, a watching, keeping, charge, care, safeguard, defence, protection
- I Lit.
- A In gen.: tutelam januae gerere, Plaut. Truc. 2, 1, 43 (251): foribus tutelam gerere, id. Trin. 4, 2, 28 (870): viae, Dig. 31, 1, 30: suo tergo tutelam gerere, Plaut. Trin. 4, 3, 51 (1058): nunc de septis, quae tutandi causā fundi fiant dicam. Earum tutelarum genera quattuor, etc., Varr. R. R. 1, 14, 1: pecudum silvestrium, care, management, Col. 9, praef. § 1: boum, id. 6, 2, 15: aselli, id. 7, 1, 2: tenuiorum, support, maintenance, Suet. Caes. 68: lanae tutelam praestant contra frigora, Plin. 29, 2, 9, § 30: ut villarum tutela non sit oneri, id. 18, 5, 6, § 31; 35, 3, 4, § 14: classis, Just. 16, 3, 9: cum de hominis summo bono quaererent, nullam in eo neque animi neque corporis partem vacuam tutela reliquerunt, Cic. Fin. 4, 14, 36: tutela ac praesidium bellicae virtutis, id. Mur. 10, 22: Apollo, cujus in tutelā Athenas antiqui historici esse voluerunt, id. N. D. 3, 22, 55; cf.: quare sit in ejus tutela Gallia, cujus, etc., id. Prov. Cons. 14, 35: intellegi volumus salutem hominum in ejus (Jovis) esse tutela, id. Fin. 3, 20, 66: Juno, cujus in tutelā Argi sunt, Liv. 34, 24, 2; Plin. 28, 2, 4, § 18: subicere aliquid tutelae alicujus, Cic. Fin. 4, 14, 38: filios suos parvos tutelae populi commendare, id. de Or. 1, 53, 228: dii, quorum tutelae ea loca essent, Liv. 1, 6, 4: quae suae fidei tutelaeque essent, id. 24, 22, 15: publicae tutelae esse, id. 42, 19, 5; 21, 41, 12: te Jovis impio Tutela Saturno Eripuit, Hor. C. 2, 17, 23: ut dicar tutelā pulsa Minervae, Ov. M. 2, 563: dique deaeque omnes, quibus est tutela per agros, Prop. 3, 13 (4, 12), 41: ut te generi humano, cujus tutela et securitas saluti tuae innisa est, incolumem praestarent, Plin. Ep. 10, 52 (60).— With gen. obj.: loci, protection, Just. 41, 5, 3.—
- B In partic., jurid. t. t., the office of a guardian, guardianship, wardship, tutelage of minors, insane persons, etc.: tutela est, ut Servius definit, vis ac potestas in capite libero ad tuendum eum, qui propter aetatem suā sponte se defendere nequit, jure civili data ac permissa, Dig. 26, 1 (De tutelis), 1: tradere aliquem in tutelam alicujus, Pac. ap. Cic. de Or. 2, 46, 193: in suam tutelam venire, to become one's own master, come of age, Cic. de Or. 1, 39, 180; Dig. 37, 11, 8, § 1; Cic. Top. 10, 44; id. Brut. 52, 195; 53, 197; id. Inv. 2, 21, 62; Gai. 2, 179; Nep. Eum. 2, 1; rarely in the order, in tutelam suam venire, Cic. Inv. 2, 42, 122: tutelae suae fieri, Sen. Ep. 33, 10: fraudare pupillum, qui in tutelam pervenit, Cic. Rosc. Com. 6, 16: alicujus tutelam accipere, Varr. R. R. 3, 2, 17: ad sanos abeat tutela propinquos, Hor. S. 2, 3, 218: rei publicae, Cic. Off. 1, 25, 85: tutelam filiorum servo committere, Just. 4, 2, 5: tutelam pupilli suscipere, id. 30, 2, 8: gerere, Val. Max. 6, 6, 1: nancisci, to become guardian, Just. Inst. 1, 12, 6: administrare, Dig. 26, 7, 3, § 2: reddere, ib. 5, 1, 2, § 3.—
- II Transf., concr.
- A Act., like our watch, of that which guards or protects, a keeper, warder, guardian, protector (mostly poet.): (Philemon et Baucis) templi tutela fuere, Ov. M. 8, 711: prorae tutela Melanthus, i. e. the pilot at the prow, = proreta, id. ib. 3, 617: o tutela praesens Italiae (Augustus), Hor. C. 4, 14, 43: (Achilles) decus et tutela Pelasgi Nominis, Ov. M. 12, 612: rerum tutela mearum Cum sis (shortly before: curator a praetore datus), Hor. Ep. 1, 1, 103.—Of the image of the tutelar deity of a ship: navis, cujus tutela ebore caelata est, etc., Sen. Ep. 76, 13; Lact. 1, 11, 19; cf. Sil. 14, 543; Petr. 105, 4 and 108, 13.—Of the tutelar deity of a place, Petr. 57, 2; Auct. Priap. 37; Hier. in Isa. 57, 7; Inscr. Orell. 1698 sq.; 1736.—
- 2 A remedy against, cure: si qua est tutela podagrae, Grat. Cyn. 478.—
- B Pass., of that which is guarded or protected, a charge, care.
- 1 In gen. (poet.): virginum primae puerique claris Patribus orti, Deliae tutela deae, Hor. C. 4, 6, 33: Lanuvium annosi vetus est tutela draconis, Prop. 4 (5), 8, 3: sit, precor, tutela Minervae Navis, Ov. Tr. 1, 10, 1 sq.—
- 2 In partic., in jurid. lang., that which is under guardianship or tutelage: in officiis apud majores ita observatum est: primum tutelae, deinde hospiti, deinde clienti, tum cognato, postea affini, a ward, Massur. ap. Gell. 5, 13, 5.—Of the property of a ward: mirabamur, te ignorare, de tutelā legitimā ... nihil usucapi posse, Cic. Att. 1, 5, 6: nihil potest de tutelā legitimā sine omnium tutorum auctoritate deminui, id. Fl. 34, 84; Dig. 26, 7, 5.
ossa ‥ ad ~am [gl.: ad defensionem, ] regni Romanorum Constantinopolim translata legunturto gescyldnysse
omnes ‥ habuerunt amorem et ~am ac defensionem ab omni parte, qua rex seipsum cum suis omnibus defendere potuit
noverit universitas vestra quod omnes possessiones ‥ sanctimonialium de M. ‥ in manu et ~a Dei et sancte ecclesie ‥ consistunt
que ad sue ‥ pertineant dignitatis honorem honorisque ~am
sponse Christi ‥ pacisque ecclesiastice suscipientes ~am defensores ejus ‥ se fore profitentur
[Juno ] pavonem in sua habet ~a
mulier cui ~a luminum commissa fuerat ‥ fores ecclesie egressa est
cui [pontifici ] soli ~am orphani ‥ rex obiens commiserat
defuncto Gualterio quattuor pupilli desolati remanserunt ‥ quos Henricus rex in sua ~a suscepit
lex imperialis minorem viginti quinque annis ad ~e officium non admittit
volumus ‥ quod ‥ frater noster Humfridus dux Gloucestr’ habeat ~am et defensionem nostri ‥ filii
[Edmundum filium meum ] sub sana ~a providenter ponant
lex nature, cujus sentenciam etiam in ~e regimine ab ejus judicio discrepare denunciat ipsamet lex civilis
‘facies et tabulas stantes tabernaculi’ i. ad nichilum aliud nisi ut ~am cortinarum, ne venti et pluviae laedere possint
Deus in penetrabile tutella
- 1. bescherming, hoede, toezicht [loci; classis; deorum]; ➤ esse in -a alcis onder iems. bescherming staan; -am ianuae gerere; subicere alqd -ae alcis;
- 2. voogdij; ➤ tradere alqm in -am alcis; in alcis -am venire onder iems. voogdij komen te staan; in suam -am (per)venire volwassen worden; -am reddere;
- 3. vermogen v.e. pupil [legitima];
- 4. (poët.) beschermer (ook v. beschermgoden) [templi; Italiae = Augustus];
- 5. (poët.) beschermeling [Minervae];
- 6. (postklass.) (bouwtechnisch) onderhoud [villae; classis];
- 7. (postklass.) voeding.
保。保障。養廉。舟。土地神像。土地神。孤子之產。— pecudum 餧畜牲。— aedificiorum 管修房屋。— prorae 看守船頭。— Lemni 閏王。Tutelam reddere 交保養之帳。Tutelam exigere vel reposcere 保養孩之帐。Pueri, Deliae — deae 某女神所保之諸孩。Esse in ejus tutela 有人保養。Venire in suam tutelam vel tutelae suae fieri 不服属人保。Tutelam suscipere vel administrare vel gerere 作保養孩。Deponere tutelam vel abdicare se tutela 辭保養孩之任。Asellus exiguae tutelae est 餧驢不必多費。
Suggest a Translation
See an image
Tufus. Vide in hac voce ; nisi sit nomen loci. Pactum inter eccl. Rom. et episc. Tricastr. ex Cod. reg. 5956. A. fol. 74. v° :
Item sibi retinuit nativum saxum, quod communi vocabulo Tutela vocatur, ubi est ecclesia S. Justæ.
- 2 TV-, a watching, keeping, charge, care, safeguard, defence, protection: nullam corporis partem vacuam tutelā relinquere: Apollo, cuius in tutelā Athenas esse voluerunt: filios suos tutelae populi commendare: dii, quorum tutelae ea loca essent, L.: tutelae nostrae (eos) duximus, regarded as under our protection, L.: ut dicar tutelā pulsa Minervae, O.—In law, the office of guardian, guardianship, wardship, tutelage: qui tibi in tutelam est traditus: in suam tutelam venire, i. e. to come of age: ad sanos abeat tutela propinquos, H.: tutelarum iura.—A keeper, ward, guardian, watch, protector: (Philemon et Baucis) templi tutela fuere, O.: prorae tutela Melanthus, i. e. the pilot, O.: o tutela praesens Italiae (Augustus), H.—A charge, care, trust: mirabamur, te ignorare, de tutelā legitimā . . . nihil usucapi posse, i. e. a ward's esiate.—A ward: Virginum primae puerique Deliae tutela deae, H.: tutela Minervae Navis, O.: vetus draconis, Pr.
-
…puerum patriis bonis esse dixerunt. quid exspectas an dum ab inferis ipse malleolus exsistat, atque abs te officia tutelae sodalitatis familiaritatisque flagitet ipsum putato adesse. homo avarissime et spurcissime, redde bona sodalis filio, si non quae…
Cicero, in Verrem
-
…non minus longa oratione recusaret, ne adversarius causa caderet ac ne is, pro quo ipse diceret, turpi tutelae iudicio atque omni molestia stultitia adversarii liberaretur Ego vero istos, inquit memini enim mihi narrare Mucium non modo oratoris…
Cicero, de Oratore
-
…imperio coegit ; omnes urbanae res, omnia haec nostra praeclara studia et haec forensis laus et industria latet in tutela ac praesidio bellicae virtutis. simul atque increpuit suspicio tumultus, artes ilico nostrae conticiscunt. et quoniam mihi videris…
Cicero, pro Murena
-
…reus factus est, redditi alii alii etiam nunc retinentur ; peculia omnium vicariique retinentur. haec est istius praeclara tutela. en cui tuos liberos committas, en memoriam mortui sodalis, en metum vivorum existimationis cum tibi se tota…
Cicero, in Verrem
-
…. si qua enim sunt privata iudicia summae existimationis et paene dicam capitis, tria haec sunt, fiduciae, tutelae, societatis. aeque enim perfidiosum et nefarium est fidem frangere quae continet vitam, et pupillum fraudare qui in…
Cicero, pro Q. Roscio comoedo
-
…, quamquam sunt accisae, tamen efferent se aliquando et ad renovandum bellum revirescent. qua re sit in eius tutela Gallia cuius fidei virtuti felicitati commendata est. qui si Fortunae muneribus amplissimis ornatus saepius eius deae periculum facere nollet…
Cicero, de Provinciis Consularibus
-
…quaestiones. inde illa actio ope consilioque tuo furtum aio factum esse, inde tot iudicia de fide mala, tutelae mandati pro socio fiduciae, reliqua quae ex empto aut vendito aut conducto aut locato contra fidem fiunt, inde…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…, ut totum corpus rei publicae curent, ne, dum partem aliquam tuentur, reliquas deserant. Ut enim tutela, sic procuratio rei publicae ad eorum utilitatem, qui commissi sunt, non ad eorum, quibus commissa est…
M. Tullius Cicero, De Officiis
-
…vellet, M. Curium, cum ita heres institutus esset, si pupillus ante mortuus esset quam in suam tutelam venisset, pupillo non nato heredem esse non posse quid ille non dixit de testamentorum iure de antiquis formulis quem…
M. Tullius Cicero, Brutus
-
…plena eorum, qui cum de hominis summo bono quaererent, nullam in eo neque animi neque corporis partem vacuam tutela reliquerunt. Vos autem, Cato, quia virtus, ut omnes fatemur, altissimum locum in homine et maxime…
M. Tullius Cicero, de Finibus Bonorum et Malorum
TUTE´LA[TUTOR]
The office of guardian among the Romans. It affected not only minors, but also widows and grown-up daughters until the time of their marriage, with the exception of the Vestals. In the case of impuberes or pupilli, ordinary minors, the guardian (tutor) managed their property until the time of their majority, which with girls began at twelve, with boys at fourteen. (See infans; impubes.) At this age the guardianship ended, and girls became, like widows, possessed of independent power over their property, but still remained so far under guardianship that they were unable to take legal proceedings without the consent of their guardians.
Three kinds of tutores have been distinguished: (a) tutor testamentarius, who was named in the will. By a provision in the will women were sometimes allowed the choice of their guardian, who was then called tutor optivus (“chosen guardian”), to distinguish him from the tutor dativus (or “specified guardian”). If no guardian was named in the will, or the guardian named declined the office, or subsequently resigned it, the next of kin stepped in as (b) tutor legitimus. In the case of a widow, this was the son, if of age, or the husband's brother, and so on. In the case of a daughter, the brother, if of age, the uncle on the father's side, and so on. Among the patricians, if there were no kinsmen, the gentiles undertook the duties. If there was neither a tutor testamentarius nor a tutor legitimus, then the praetor appointed (c) a tutor Atilianus, so called because the lex Atilia (about B.C. 188) had introduced this kind of guardian. Under the Empire these guardians were named by the consuls, from the time of Marcus Aurelius by a regular praetor tutelaris. Women having three children were exempted by Augustus from all guardianship. Then Claudius abolished guardianship on the part of the agnati in the case of all women. Diocletian extended this abolition to the case of minors. After the time of Diocletian, guardianship over women fell into disuse, and afterwards women were themselves allowed to act as guardians. A guardian found guilty of betraying his trust was punished by infamia (q. v.). See curator.
Among the Athenians the guardian (ἐπίτροπος), if not named by the father in the will, was generally appointed by the archon from the nearest relations. The archon was also the proper authority in suits relating to guardianship, which, during the minority of the ward, could be brought forward in the form of a public prosecution; and, after the ward had attained his majority, in that of a private lawsuit. See epitropus.