ulciscor
ulciscor, to avenge oneself on, take vengeance on, punish, recompense
- I To avenge one's self on, take vengeance on, or punish for wrong done (very freq. and class.; cf.: vindico, punio, persequor).
- A With a personal object: ego pol illum ulciscar hodie Thessalum veneficum, Qui, etc., Plaut. Am. 4, 3, 9 (1043): ego illum fame, ego illum Siti, maledictis, malefactis, amatorem Ulciscar, id. Cas. 2, 1, 10 (153): inimicos, id. Trin. 3, 1, 18 (619): aliquem pro scelere, Caes. B. G. 1, 14: ulciscendi Romanos pro iis, quas acceperant, injuriis occasio, id. ib. 5, 38: odi hominem et odero: utinam ulcisci possem! sed illum ulciscentur mores sui, Cic. Att. 9, 12, 2: numquam illum res publica suo jure esset ulta, id. Mil. 33, 88: quos ego non tam ulcisci studeo, quam sanare, id. Cat. 2, 8, 17: quos intellegis non, ut per te alium, sed ut per alium aliquem te ipsum ulciscantur, laborare, id. Div. in Caecil. 6, 22: victos acerbius, Sall. J. 42, 4: Alphesiboea suos ulta est pro conjuge fratres, Prop. 1, 15, 15 (19): ulta pellicem, Hor. Epod. 3, 13; 5, 63; cf.: inimici ulciscendi causā, Cic. Inv. 2, 5, 18: ejus casūs, quem ulciscitur, Quint. 6, 1, 18.—Absol.: has tris ulciscendi rationes Taurus scriptas reliquit, Gell. 7, 14, 5.—
- B To take revenge for, to avenge, punish injustice, wrongs, etc.; with a non-personal object: quā in re Caesar non solum publicas sed etiam privatas injurias ultus est, Caes. B. G. 1, 12: statuerunt, istius injurias per vos ulcisci, Cic. Verr. 2, 2, 3, § 9; id. Fam. 12, 1, 2: injurias rei publicae, id. Phil. 6, 1, 2: Etruscorum injurias bello, id. Rep. 2, 21, 38: cum alii ulcisci dolorem aliquem suum vellent, id. Sest. 20, 46: injuriam, id. Verr. 2, 1, 28, § 72: peccata peccatis et injurias injuriis, id. Inv. 2, 27, 81 al.; cf.: ultum ire injurias festinare, to proceed to revenge, to revenge, Sall. J. 68, 1: ultum ire scelera et injurias, Quint. 11, 1, 42: istius nefarium scelus, Cic. Verr. 2, 1, 27, § 68: patrui mortem, id. Rab. Perd. 5, 14: senis iracundiam, Ter. Phorm. 190: offensas tuas, Ov. Tr. 2, 134: barbaras Regum libidines, Hor. C. 4, 12, 8: illatum a Persis Graeciae bellum, Just. 2, 15, 13.—
- II Transf., with the person to whom wrong has been done as the object, to take vengeance for, to avenge a person (much less freq. but class.): quos nobis poëtae tradiderunt patris ulciscendi causā supplicium de matre sumpsisse, Cic. Rosc. Am. 24, 66; Auct. Her. 1, 16, 26: caesos fratres, Ov. M. 12, 603: fratrem, id. ib. 8, 442: patrem justa per arma, id. F. 3, 710: numen utrumque, id. ib. 5, 574: cadentem patriam, Verg. A. 2, 576: quibus (armis) possis te ulcisci lacessitus, Cic. de Or. 1, 8, 32: se, id. Mil. 14, 38; id. Verr. 2, 4, 40, § 87; Plin. Ep. 8, 7, 2; Ov. M. 7, 397; id. P. 1, 8, 20: Hannibal se a transfugis ultus est, Front. Strat. 3, 16, 4.— Transf., of things: a ferro sanguis humanus se ulciscitur: contactum namque eo celerius subinde rubiginem trahit, Plin. 34, 14, 41, § 146.—With the two constructions combined: non hercle ego is sum, qui sum, ni hanc injuriam meque ultus pulcre fuero, Plaut. Men. 3, 2, 7 (472).☞
- 1 Act. collat. form ulcisco, ĕre: nisi patrem materno sanguine exanclando ulciscerem, Enn. ap. Non. 292, 16 (Trag. v. 184 Vahl.).—
- 2 ulciscor, ci, in a passive signif.: quicquid sine sanguine civium ulcisci nequitur, jure factum sit, Sall. J. 31, 8: ob iras graviter ultas, graviter ultae, Liv. 2, 17, 7; so, ultus, avenged, Val. Fl. 4, 753: ulta ossa patris, Ov. H. 8, 120.
➳ les ex. quʼon cite de lʼemploi passif sont tous contestables : Sall. J. 31, 8 ; Liv. 2, 17, 7 ; Ov. H. 8, 120.
- 1. iets wreken, wraak nemen voor iets, ook pass. [scelus; iniurias; mortem alcis];
- 2. iem. wreken, wraak nemen voor, in naam van iem. [patrem; se; umbras sociorum];
- 3. zich wreken op, (be)straffen (voor, wegens: pro) [hostem pro iniuriis].
罰。報仇。算計人。— se vel injuriam 報所受之辱。— patrem 替父报仇。— ejus mortem 報殺彼之仇。Ulciscentur illum mores sui 其惡行卽將爲其罰。Est ubi vos ulciscar probe 我將有法以報汝等。
Suggest a Translation
See an image
- to avenge oneself on, take vengeance on, punish, recompense: ulciscendi Romanos, pro iis iniuriis, occasio, Cs.: (hominem) utinam ulcisci possem! sed illum ulciscentur mores sui: victor acerbius, S.: ulta paelicem, H.—To take revenge for, avenge, punish, requite, repay: iniurias, Cs.: istius iniurias per vos: peccata peccatis et iniurias iniuriis: senis iracundiam, T.: offensas tuas, O.: Regum libidines, H.: quicquid sine sanguine civium ulcisci nequitur, all that cannot be revenged, etc., S.: ob iras graviter ultas, L.: patris ossa ulta, avenged, O.—To take vengeance in behalf of, avenge: patris ulciscendi causā supplicium de matre sumpsisse: ut ipsi se di inmortales ulciscerentur: caesos fratres, O.: cadentem patriam, V.
-
…Romae remanent, qui nobiscum sunt nihil dicimus quos quidem ego, si ullo modo fieri possit, non tam ulcisci studeo quam sanare sibi ipsos, placare rei publicae, neque id qua re fieri non possit, si iam…
Cicero, in Catilinam
-
…eodem pertinere. Consuesse enim deos immortales, quo gravius homines ex commutatione rerum doleant, quos pro scelere eorum ulcisci velint, his secundiores interdum res et diuturniorem impunitatem concedere. Cum ea ita sint, tamen, si obsides…
Julius Caesar, Gallic War
-
…Romano intulerat, ea princeps poenam persolvit. Qua in re Caesar non solum publicas, sed etiam privatas iniurias ultus est, quod eius soceri L. ; Pisonis avum, L. ; Pisonem legatum, Tigurini eodem proelio…
Julius Caesar, Gallic War
-
…Hypsipyle vacuo constitit in thalamo Hypsipyle nullos post illos sensit amores, ut semel Haemonio tabuit hospitio. Alphesiboea suos ulta est pro coniuge fratres, sanguinis et cari vincula rupit amor. coniugis Evadne miseros delata per ignis occidit ,…
Propertius, Elegies
-
…praesidium, quod iniquitas praetoris eripuit, restituatis neve nobis eam necessitudinem inponatis, ut quaeramus, quonam modo maxume ulti sanguinem nostrum pereamus Ad haec Q. Marcius respondit Si quid ab senatu petere vellent, ab armis discedant ,…
Sallust, Catilina
-
…iste tuus, qui vestrum exercet amorem, mirifice est a te nactus utrumque malum. nam quotiens futuit totiens ulciscitur ambos illam adfligit odore, ipse perit podagra. Dicebas quondam solum te nosse Catullum, Lesbia, nec prae…
Catullus, Carmina
-
…quam apud Scipionem Panaetius ; a quo impurissime haec nostra fortuna despecta est. odi hominem et odero ; utinam ulcisci possem sed illum ulciscentur mores sui. tu, quaeso, nunc vel maxime quid agendum nobis sit cogita .…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…; a quo impurissime haec nostra fortuna despecta est. odi hominem et odero ; utinam ulcisci possem sed illum ulciscentur mores sui. tu, quaeso, nunc vel maxime quid agendum nobis sit cogita. populi Romani exercitus Cn…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…, timeretis, cum rem publicam a facinerosissimis sicariis et a servis esse oppressam atque conculcatam videretis cuius igitur mortem ulcisceremini, si quidem liberi esse et habere rem publicam cogitaretis, de eius virtute vivi quid vos loqui, quid…
Cicero, pro Sestio
-
…sui non defenderent, alii vetere odio bonorum incitarentur, alii inviderent, alii obstare sibi me arbitrarentur, alii ulcisci dolorem aliquem suum vellent, alii rem ipsam publicam atque hunc bonorum statum otiumque odissent et ob hasce causas tot…
Cicero, pro Sestio