vectigal
vectigal, a payment to the state, revenue, toll, tax, impost, excise, duty, tribute
- I Lit.: in vectigalibus non solum adventus mali, sed etiam metus ipse affert calamitatem ... ita neque ex portu neque ex decumis neque ex scripturā vectigal conservari potest, Cic. Imp. Pomp. 6, 15; C.Gracch. ap. Gell. 11, 10, 3; Caes. B C 1, 35; id. B. G. 1, 18; 1, 36: pensitare, Cic. Imp. Pomp. 6, 16: imponere agro, id. Agr. 2, 21, 55 sq.: levare agrum vectigali, id. Brut. 36, 136.—
- B Esp., an honorarium or contribution paid to a magistrate: praetorium, Cic. Att. 5, 21, 11: aedilicium, the contribution of a province to the games instituted by an aedile, id. Q. Fr, 1, 1, 9, § 26.—
- II Transf, of private affairs, revenue, rents, income, etc.: vectigalia urbana rusticis (anteponantur), Cic. Off. 2, 25, 88; cf.: ex meo tenui vectigali, id. Par. 6, 3, 49; Hor. C. 3, 16, 40; Col. praef. § 27; Plin. 9, 54, 79, § 168; 26, 3, 8, § 15; Plin. Ep. 7, 18, 2 sq.—Prov.: magnum vectigal est Parsimonia, Cic. Par. 6, 3, 49.
indesinenter, quasi quoddam rei publicae ~al et fiscale tributum, orationum officia persolvimus
ministros ‥ ac sacerdotes illius a tributis et ~alibus praeter Domino soli liberos reddendo
ut ab omni tributo ~alium operum onerumque saecularium sit libera in perpetuum
tibi ‥ unius navis ‥ dimidium ~al atque tributum, quod meum erat ‥ aeterna donatione concedo
basilicas ‥ prout potero ab antiquo ritu ~alium redimam quod sibi mei antecessores usurpative decreverunt habere
ut prediorum suorum ~alia lenito intercessionibus suis rege levigaret
[Sarraceni ] a civibus Psalernitanis tributum ‥ exigere ceperunt. duce ‥ cum satellitibus suis ~al a civibus colligente ‥
eum ‥ sine solucione alicujus dacii, pedagii, passagii, ~alis, gabelle, bolectarum, fundinavis ‥ ire ‥ permittatis
ut tua praecluibus gliscens eupraepia sceptris, / ardua Romulei servet precepta vigoris, / quae statuere patres Petri vectigal alentes
rex ‥ mandat hostibus se daturum illis ~alia et cibaria ne omnino destruant terram
in hanc respondit sententiam: non solitos reges Anglie Flandritis ~al pendere
tributum est quod potestatibus regiones solvunt: ~al, quod datur quando per patrias vehuntur
Julius cepit a Cassibellauno concordiam cum ~ali singulis annis reddendo
dux ‥ emendationem omnium humiliter spopondit, constitutum quoque sibi ~al trium milium librarum ‥ indulsit
sic venerandis militibus ‥ nobilis heros annuum ~al ‥ erogavit
suo conditori jam justum ~al debitae servitutis tribuunt
debitor nature est ut ei mortis ~al exsolvat
sumus debitores nature: omnes ei ~al mortis tenemur exsolvere
➳ gén. pl., vectigalium, mais -iorum Suet. Aug. 101 ; Cal. 16.
- 1. (indirecte) belasting, afdracht aan de staat, tol (bv. wegenbelasting, weidegeld, havengeld, pachtgeld) [aedilicium belasting uit de provincies voor de door de edielen in Rome georganiseerde spelen; praetorium heffing v.d. stadhouder opgelegd aan mensen in de provincie]; ➤ vectigalia alci imponere iem. belasting opleggen; vectigalia exigere belasting heffen, innen; vectigalia exercere beheren, laten heffen; vectigalia vendere verpachten; vectigalia redimere pachten; vectigalia pendere of pensitare belasting betalen, belastingplichtig zijn; vectigal statuere belasting vaststellen; — alg. staatsinkomsten;
- 2. (sg. en plur.) particuliere inkomsten [rustica; urbana; magna];
- 3. (meton.) bron v. inkomsten; ➤ sprw.: magnum ~ est parsimonia.
- VAG-, a payment to the state, revenue, toll, tax, impost, excise, duty, tribute: neque ex portu vectigal conservari potest: vectigalia parvo pretio redempta, Cs.—A payment to a magistrate, contribution to a governor, honorarium: praetorium: aedilicium, the contribution of a province to the games held by an aedile.—Private income, revenue, rents: ex meo tenui vectigali: parva Vectigalia porrigam, etc., H.—Prov.: quam magnum vectigal sit Parsimonia.
-
…, omissis his rebus quibus nos suppeditamur, eget ille, senatu, equitibus Romanis, urbe, aerario, vectigalibus, cuncta Italia, provinciis omnibus, exteris nationibus, si his rebus omissis causas ipsas quae inter se confligunt…
Cicero, in Catilinam
-
…amplexamini, retinere, si voluptatibus vostris otium praebere voltis, expergiscimini aliquando et capessite rem publicam Non agitur de vectigalibus neque de sociorum iniuriis libertas et anima nostra in dubio est. Saepenumero, patres conscripti, multa verba in…
Sallust, Catilina
-
…, iudices, vos de rebus fortunisque Siculorum omnium, de civium Romanorum qui arant in Sicilia bonis, de vectigalibus a maioribus traditis, de vita victuque populi Romani cognituros quae si magna atque adeo maxima vobis videbuntur, quam…
Cicero, in Verrem
-
…Nolo enim eundem populum imperatorem et portitorem esse terrarum. Optimum autem et in privatis familiis et in re publica vectigal duco esse parsimoniam. Fides enim nomen ipsum mihi videtur habere, cum fit, quod dicitur. Non .…
M. Tullius Cicero, De Republica
-
…. odium autem et invidiam facile vitabis. ad eas enim res ab Epicuro praecepta dantur. et tamen tantis vectigalibus ad liberalitatem utens etiam sine hac Pyladea amicitia multorum te benivolentia praeclare tuebere et munies. At quicum ioca seria…
M. Tullius Cicero, de Finibus Bonorum et Malorum
-
…in Cherroneso, in Macedonia qui regis Philippi sive Persae fuerunt, qui item a censoribus locati sunt et certissimum vectigal ; adferunt ;. ascribit eidem auctioni Corinthios agros opimos et fertilis, et Cyrenensis qui Apionis fuerunt…
Cicero, de Lege Agraria
-
…autem, quae sunt orta de causis si aerari copiis et ad belli adiumenta et ad ornamenta pacis utimur, vectigalibus serviamus. Maiora autem et minora et paria comparabimus sic ex maiore si bona existimatio divitiis praestat et pecunia tanto…
Cicero, de Oratore
-
…omnesque facultates, quibus et sacra conficere et sarta tecta aedium sacrarum locorumque communium tueri possint, consistunt in iis vectigalibus, quae habent in provincia Gallia. ad ea visenda pecuniasque, quae a colonis debentur, exigendas totamque rem…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…forum, ab aratro ad subsellia, ab usu rerum rusticarum ad insolitam litem atque iudicium cum omnibus in aliis vectigalibus, Asiae Macedoniae Hispaniae Galliae Africae Sardiniae, ipsius Italiae quae vectigalia sunt cum in his, inquam, rebus…
Cicero, in Verrem
-
…quaerendus est. atque ut inde oratio mea proficiscatur unde haec omnis causa ducitur, bellum grave et periculosum vestris vectigalibus atque sociis a duobus potentissimis adfertur regibus, Mithridate et Tigrane, quorum alter relictus, alter lacessitus occasionem sibi…
Cicero, pro Lege Manilia