αἰδοῖος
αἰδοῖος, regarded with reverence, august, venerable
- having a claim to regard, reverence, or compassion (cf. αἰδώς), in Hom., Hes. only of persons, sts. of gods, θεῶν γένος Hes. Th. 44, cf. Op. 257, Il. 18.394; more freq. of human beings, as kings, Il. 4.402, members of family, esp. wife, 21.460, servants, ταμίη Od. 1.139, women generally, παρθένος Il. 2.514; then of the helpless or those needing protection, guests, Od. 9.271, suppliants, 7.165: abs., αἰδοίοισιν ἔδωκα 15.373: Comp. -ότερος καὶ φίλτερος 11.360 (later -έστερος D.P. 172):—after Hom. of things, ξείνων αἰ. λιμένες Emp. 112.3: Sup. -ότατον, γέρας Pi. P. 5.18; but -έστατος . . χρυσός O. 3.42, cf. Alcm. 74A. Adv. -ως, ἀπέπεμπον, of a guest, Od. 19.243.
- II Act., bashful, shamefaced, κακὸς δʼ αἰ. ἀλήτης Od. 17.578.
- 2 showing reverence or compassion, πνεῦμα A. Supp. 28 (anap.); Ζεὺς Αἰ. the god of mercy, ib. 192.
- 3 claiming compassion, λόγοι ib. 455.—Poet.: used by Pl. in quotations.
I respetable, digno de respeto o veneración, venerable de diosas:
αἰδοίη θεός
θεῶν γένος
• de cosas en rel. c. ellas
αἰδοῖ[αι] ... ὠ[δ]ῖνες
del parto de Leto
• de pers. de raza divina,
αἰδοῖος νεμεσητὸς ὅ με προέηκε
es respetable (e.e. es temible), encolerizado, el que me manda
• tb. de pers., de reyes
βασιλεύς
βασίλεια
• de miembros de la familia
αἰδοῖός τέ μοί ἐσσι, φίλε ἑκυρέ, δεινός τε
ἄλοχος
παράκοιτις
• de la madre Il.2.514
• de los huéspedes y suplicantes
ξείνους
γουνοῦμαι σ' Ἀχιλεῦ· σὺ δέ μ' αἴδεο καί μ' ἐλέησον· ἀντί τοί εἰμ' ἱκέταο ... αἰδοίοιο
me postro de rodillas ante ti, Aquiles: tú concédeme el respeto debido y compadéceme, pues soy para ti como un suplicante al que se debe respetoαἰ. μέν τ' ἐστι ... ὅς τις ἵκηται
• de siervos ancianos
ταμίη
• gener.
ἀνήρ
• digno de respeto, apreciado
εἶναι ... φίλοισι ... αἰδοῖος
• aplicado a cosas ref. a todo lo anterior
γέρας
βουλευτήριον
λόγοι
palabras de súplica, que merecen compasiónἔπη
• gener.
κτεάνων δὲ χρυσός αἰδοιέστατος
• subst. plu. según el contexto los huéspedes, Od.15.373.
II
1 que tiene vergüenza, tímido, retraído
κακὸς δ' αἰδοῖος ἀλήτης
mala cosa es un mendigo que tiene vergüenzaπαρθένος
κούρη
2 que se muestra benévolo, compasivo, pío
πνεῦμα
de Zeus que acoge a los suplicantes
• hospitalario
πρόξενος
τράπεζα
ξείνων αἰ. λιμένες
III subst. τὸ αἰ
1 órgano sexual externo, gener. plu. ref. al varón las vergüenzas, e.e., partes sexuales
αἰδοίων τε μεσηγὺ καὶ ὀμφάλου
entre las vergüenzas y el ombligo
•
op. ὑστέραι
ᾄσματα αἰδοίοισιν
cantos fálicos
• de animales machos, Hdt.3.103, 7.57, Gp.19.5.4
• de la mujer, Hdt.1.108
• del hombre esférico
εἶχε ... αἰδοῖα δύο
tenía órganos de ambos sexos
• tb. en sg. τὸ αἰ. del varón pene Hdt.2.30, IKibyra 82.2 (imper.),
op. ὑστέρα
• pero ref. a la mujer vulva Hp.Aër.9.6, Arist.HA 493b2
• gener. órgano reproductor humano, Arist.HA 541a25, o animal, Arist.GA 716b26
• en ofrendas o exvotos IG 22.1534.107, 286 (III a.C.), IOropos 324.70 (III a.C.),
αἰ. ἀργυροῦν
2 ict. τὸ θαλάσσιον αἰ. animal marino no identificado, quizá la pennátula Arist.HA 532b23.
IV adv. -ως con toda consideración
ἀπόπεμπον (a un huésped)
•Cf.
1. eerbiedwaardig, te respecteren, te ontzien,
2. schaamtevol.
3. vol eerbied
1) ehrwürdig, von Vornehmeren u. im Schutz der Götter Stehenden, βασιλεύς Il. 4.402, ἑκυρά 22.451, ξεῖνοι Od. 19.316, ἄλοχοι Il. 21.460, ταμίη Od. 1.139, mit φίλος verb. 19.254, mit δεινός 14.234, φίλος πάντεσσι γένοιτο δεινός τʼ αἰδοῖός τε 8.22 ; Plat. Theaet. 183e ; παρθένος κυδρή τʼ αἰδοίη τε Hes. O. 257. Aehnl. Pind. und Aesch., Ζεύς Suppl. 189, πόσις Ag. 586.
2) verschämt, blöde, ἀλήτης Od. 17.578 ; wie Plat. Legg. XII.943e ; Aesch. Suppl. 28 ; ἔπη 191 ; πρόξενος 486, mitleidig ; – τὸ αἰδοῖον θαλάσσιον, ein Meertier, Nic. Ath. III.105c. – Komp. αἰδοιότερος Od. 11.360 ; αἰδοιότατον γέρας Pind. P. 5.18, αἰδοιέστατος Ol. 3.42. – Das Neutrum τὸ αἰδοῖον und häufiger τὰ αἰδοῖα das Schamglied, die Scham, Il. 13.568 Hes. O. 731 ; von Frauen Her. 1.108 u. öfter in Prosa.
• Adv. αἰδοίως Od. 19.243.
-η, -ον
[αἰδώς.]
- 1
Worthy to be held in reverence or honour, having a special claim to one’s regard: ἑκυρός Il. 3.172, βασιλῆος Il. 4.402. Cf. Il. 2.514, Il. 6.250, Il. 10.114, Il. 11.649, Il. 14.210, Il. 18.386 = 425, Il. 18.394, Il. 21.75, 460, 479, Il. 22.451: παρακοίτι Od. 3.381, ἱκέτῃσιν Od. 7.165 = 181. Cf. Od. 1.139 = Od. 4.55 = Od. 7.175 = Od. 10.371 = Od. 15.138 = Od. 17.94 = 259, Od. 3.451, Od. 5.88, 447, Od. 8.22, 420, 544, Od. 9.271, Od. 10.11, Od. 14.234, Od. 17.152 = Od. 19.165 = 262 = 336 = 583, Od. 18.314, Od. 19.191, 254, 316.
Absol. in pl., those who have a special claim to one’s regard: αἰδοίοισιν ἔδωκα Od. 15.373.
In comp.: αἰδοιότερος πᾶσιν Od. 11.360.
- 2
In neut. pl., the private parts: αἰδοίων τε μεσηγὺ καὶ ὀμφαλοῦ Il. 13.568.
- 3
Shamefaced, bashful, shy: ἀλήτης Od. 17.578.
- 1
- 1revered, honoured κτεάνων δὲ χρυσὸς αἰδοιέστατος (v.l. -έστατον.) O. 3.42 αἰδοία Χάρις O. 6.76 αἰδοίαν χάριν O. 7.89 “ἀνδρὸς αἰδοίου.” P. 4.29 αἰδοιότατον γέρας (Er. Schmid.: αἰδοιέστατον codd.) P. 5.18 αἰδοῖος μὲν ἧν ἀστοῖς ὁμιλεῖν (ἀμφίβολον. ἤτοι γὰρ αὐτὸς ἦν ἐντροπῆς ἄξιος ὁμιλῶν τοῖς ἀστοῖς, ἢ αὐτὸς ἐνετρέπετο ἐν τῷ τοῖς ἀστοῖς ὁμιλεῖν. Σ.) I. 2.37 ἥρωες αἰδοίαν ἐμείγνυντʼ ἀμφὶ τράπεζαν θαμά fr. 187.
- Iof persons, regarded with reverence, august, venerable, and of women, deserving respect, tender, Hom.
- IIact. shamefaced, reverent, Od.:—adv. -ως, reverently, Od.
- IIIcomp. αἰδοιότερος, Od.; Sup. αἰδοιέστατος, Pind.
-
…κε τὸ βουλοίμην, καί κεν πολὺ κέρδιον εἴη, πλειοτέρῃ σὺν χειρὶ φίλην ἐς πατρίδʼ ἱκέσθαι · καί κʼ αἰδοιότερος καὶ φίλτερος ἀνδράσιν εἴην πᾶσιν, ὅσοι μʼ Ἰθάκηνδε ἰδοίατο νοστήσαντα. τὸν δʼ αὖτʼ Ἀλκίνοος ἀπαμείβετο φώνησέν τε ·…
Homer, Odyssey
-
…, ἐπεὶ οὐ τοῖοι σημάντορές εἰσʼ ἐνὶ οἴκῳ οἷος Ὀδυσσεὺς ἔσκε μετʼ ἀνδράσιν, εἴ ποτʼ ἔην γε, ξείνους αἰδοίους ἀποπεμπέμεν ἠδὲ δέχεσθαι. ἀλλά μιν, ἀμφίπολοι, ἀπονίψατε, κάτθετε δʼ εὐνήν, δέμνια καὶ χλαίνας καὶ ῥήγεα…
Homer, Odyssey
-
…δῖα θεάων, βάν ῥʼ ἴμεν Οὔλυμπόνδε θεῶν μεθʼ ὁμήγυριν ἄλλων. ἔνθα δὲ ναιετάουσι παραὶ Διὶ τερπικεραύνῳ σεμναί τʼ αἰδοῖαι τε · μέγʼ ὄλβιος, ὅν τινʼ ἐκεῖναι προφρονέως φίλωνται ἐπιχθονίων ἀνθρώπων · αἶψα δέ οἱ πέμπουσιν ἐφέστιον ἐς μέγα…
NA, Homeric Hymns
-
…δʼ ἂν εἴη δῆμος εὐμενέστερος · τοῖς ἥσσοσιν γὰρ πᾶς τις εὐνοίας φέρει. πολλῶν τάδʼ ἡμῖν ἐστιν ἠξιωμένα, αἰδοῖον εὑρεθέντα πρόξενον λαβεῖν. ὀπάονας δὲ φράστοράς τʼ ἐγχωρίων ξύμπεμψον, ὡς ἂν τῶν πολισσούχων θεῶν βωμοὺς προνάους καὶ πολισσούχων…
Aeschylus, Suppliant Women
-
…, ἄντα Ποσειδάωνος ἐναντίβιον πολεμίζειν. ὣς φάτο, τὴν δʼ οὔ τι προσέφη ἑκάεργος Ἀπόλλων, ἀλλὰ χολωσαμένη Διὸς αἰδοίη παράκοιτις νείκεσεν ἰοχέαιραν ὀνειδείοις ἐπέεσσι · πῶς δὲ σὺ νῦν μέμονας κύον ἀδεὲς ἀντίʼ ἐμεῖο στήσεσθαι ; χαλεπή τοι ἐγὼ…
Homer, Iliad
-
…ἔκπεσε κερκίς · ἣ δʼ αὖτις δμῳῇσιν ἐϋπλοκάμοισι μετηύδα · δεῦτε δύω μοι ἕπεσθον, ἴδωμʼ ὅτινʼ ἔργα τέτυκται. αἰδοίης ἑκυρῆς ὀπὸς ἔκλυον, ἐν δʼ ἐμοὶ αὐτῇ στήθεσι πάλλεται ἦτορ ἀνὰ στόμα, νέρθε δὲ γοῦνα πήγνυται · ἐγγὺς…
Homer, Iliad
-
…ἐν ἀθανάτῃσι θεῇσι. κυδίστην δʼ ἄρα μιν τέκετο Κρόνος ἀγκυλομήτης μήτηρ τε Ῥείη · Ζεὺς δʼ ἄφθιτα μήδεα εἰδὼς αἰδοίην ἄλοχον ποιήσατο κέδνʼ εἰδυῖαν. τῇ δὲ καὶ αὐτῇ Ζεὺς γλυκὺν ἵμερον ἔμβαλε θυμῷ ἀνδρὶ καταθνητῷ μιχθήμεναι, ὄφρα τάχιστα…
NA, Homeric Hymns
-
…γʼ αὐτὸς ῥοιῆς κόκκον ἔδωκε φαγεῖν μελιηδέα λάθρῃ, ἀμφὶ ἓ νωμήσας, ἵνα μὴ μένοι ἤματα πάντα αὖθι παρʼ αἰδοίῃ Δημήτερι κυανοπέπλῳ. ἵππους δὲ προπάροιθεν ὑπὸ χρυσέοισιν ὄχεσφιν ἔντυεν ἀθανάτους Πολυσημάντωρ Ἀιδωνεύς. ἣ δʼ ὀχέων ἐπέβη, πάρα…
NA, Homeric Hymns
-
…ἀμφίπολος προχόῳ ἐπέχευε φέρουσα καλῇ χρυσείῃ ὑπὲρ ἀργυρέοιο λέβητος, νίψασθαι · παρὰ δὲ ξεστὴν ἐτάνυσσε τράπεζαν. σῖτον δʼ αἰδοίη ταμίη παρέθηκε φέρουσα, εἴδατα πόλλʼ ἐπιθεῖσα, χαριζομένη παρεόντων. αὐτὰρ ὁ πῖνε καὶ ἦσθε πολύτλας δῖος Ὀδυσσεύς .…
Homer, Odyssey
-
…· ἀλλὰ σὺ Δήλῳ, Φοῖβε, μάλιστʼ ἐπιτέρπεαι ἦτορ, ἔνθα τοι ἑλκεχίτωνες Ἰάονες ἠγερέθονται αὐτοῖς σὺν παίδεσσι καὶ αἰδοίῃς ἀλόχοισιν. οἱ δέ σε πυγμαχίῃ τε καὶ ὀρχηθμῷ καὶ ἀοιδῇ μνησάμενοι τέρπουσιν, ὅταν στήσωνται ἀγῶνα. φαίη κʼ…
NA, Homeric Hymns