αἴρω
αἴρω, to take up, raise, lift up
A tr.
I c. mov. ‘hacia arriba’
1 levantar, alzar
στεφάνην
δέπας
(κυνέην) ἀπὸ ἕθεν ὑψόσ' ἀείρας
με αἴ. ἀπὸ χθονός
ἀπὸ γῆς ἡμᾶς αἴ.
ἔμπνους ἔτι ἀρθείς
levantado del suelo todavía vivo
• izar
ἱστὸν ... στῆσαν ἀείραντες
ἱστία ... στεῖλαν ἀείραντες
κεραίας
τὴν Ἱερὰν (ἄγκυραν)
• mismo sent. en v. med.
ἱστία
• en escenografía
μηχανήν
θεούς
• levantar, enarbolar
τοῖς κέρασι σημεῖον
hacer una señal a las alas (levantando algo)
• levantar algo para herir o golpear
ἔγχος
ἐφ' ἵπποιιν μάστιγας
ἄρας (περόνας) ἔπαισεν
alzando (los broches) se los clavó
• gener. de partes del cuerpo
χεῖρας (para orar)
ἀράτω τὴν χεῖρα
σκέλη ἄνω αἴ. ἵππος
τὸ κάρα
μύξας
ὀφθαλμὸν ἄρας
levantando la vistaὁ τὰς ὀφρῦς αἴρων
de un pedante
• en v. med. mismo sent.
κεφαλὴν ἀραμένη
• levantar la cabeza de la víctima en el sacrificio
πατὴρ φίλον υἱὸν ἀείρας
• en v. med.
τὸν βοῦν αἴρεσθαι
ταῦρον ἀράμενοι κομίζουσι πρὸς τὸ ἱερόν
subiéndose un toro sobre los hombros lo llevan al templo
• c. sent. hostil
ἦρε τὰς χεῖρας ... πρός τὸν ... αὐλητήν
lazó los puños contra el flautistaἤραντο κατὰ Χριστοῦ χεῖρας
• c. sent. obsceno
αἴρειν τὰ σκέλη
• ref. al acto de andar
εὔμαριν ἀείρων
levantando la sandaliaκοῦφον αἴ. βῆμ'
andar con paso ligero
2 fig. levantar, suscitar
(φήμη κακή) κούφη μὲν ἀεῖραι
δείδια ... μή σ' Ὕβρις ἐνὶ φρεσὶ θυμὸν ἀέρσῃ
πόλεμον
• en v. med. mismo sent.
νεῖκος
πόλεμον
αἴρεσθαι ... τὸ ῥόθιον
levantar un torrente de aplausosκίνδυνον
• levantar, aumentar, engrandecer
ὄλβον
θυμόν
θάρσος
cobrar valorἀπὸ σμικροῦ δ' ἂν ἄρειας μέγαν δόμον
ἀ. τῷ λόγῳ τὸ πρᾶγμα
exagerar
• en v. med.
ὄγκον
• de pers. exaltar, alabar
(σε) ὑψηλὸν ἀρῶ
II según el cont. indique mov. ‘hacia’ o ‘desde’
1 levantar y traer o llevar de cosas
μή μοι οἶνον ἄειρε
no me traigas vinoνέκυν
πίνακας
• en v. med. mismo sent.
τύπωμα ... ᾐρμένοι χεροῖν
κανοῦν
• llevar, transportar (en vehículo)
μῆλα ... ἐξ' Ἰθάκης ... ἄειραν νηυσί
κτήματ' ... ὅσα οἱ νέες ἄχθος ἄειραν
ἐπ' ἄμαξαν ... ἄχθος ἀείρας
ἦρκα τὰ σπέρματα εἰς Σεμολώ
φορέ(τρου) κε(ραμίων) αἰρομένων ἀπὸ ἡλι<α>στ(ηρίου) εἰς πλοῖον
• fig. en v. pas. ser arrebatado o arrastrado
φόβῳ
δείμασι
ἣ ... οὐκ ἤρθη νοῦν ἐς ἀτασθαλίην
• ref. a un ejército o escuadra poner en movimiento
τὰς ναῦς
στόλον
ἆρον Στρουθὸν μετ' ἐσοῦ
llévate a Estruto contigoἦρεν αὐτὸν πρὸς τὴν μητέρα
• en v. med. coger para sí, alzar, coger en alto
(πέπλων) ἕν' ἀειραμένη φέρε
ἀυηρομέναι (φᾶρος)
ἀειράμενος πελέκεας ... φερέσθω
βάρος
ἀειραμένους νιν ἐξενεγκεῖν
τὰ Σαμόσατα ὁ αὐτὸς ... ἀράμενος αὐτῇ ἀκροπόλει καὶ τείχεσιν μετέθηκεν ἐς τὴν Μεσοποταμίαν
• alcanzar
ἄρατο νίκαν
κλέος
• adoptar, tomar
φυγὴν αἴρεσθαι
• en v. act. tb. coger
ἄρας οὖν τὰ μέλη Χριστοῦ
2 sacar
ἄρτους ἐκ κανέοιο
ἐκ ποταμῶν δρόσον ἄρατε
ἐκ βελέων Σαρπηδόνα δῖον ἀείρας
3 fig. llevar encima como una carga, soportar, sufrir
πολύστονον ἄλγος
• en v. med. mismo sent.
πόνον
πένθος
4 quitar, retirar
κακά
ἤραντας τὰν [ἐνεσ]τακ[υῖαν διαφοράν
τὸ ἱμάτιον
ἀρθέντος τοῦ αἰτίου
• en v. med. mismo sent.
οὐ γάρ ποτ' ἄν νιν ἠράμην βάθρων ἄπο
no la habría quitado (la estatua) del pedestal
• anular, suspender, abrogar
νόμον
συγγραφήν
ὠνὰ ἀρμένα
• negar
τι
• de pers. echar, sacar
ἄρας ἐκ τῆς πόλεως αὐτόν
αὐτὸ (χειρόγραφον) ἐκ τοῦ μέσου
αὐτὸν ἐκ τῶν ζώντων
ἆρον ἆρον σταύρωσον αὐτόν
¡fuera, fuera, crucifícalo!
• de colectividades, ciudades destruir, aniquilar
ὁ κατακλυσμὸς ἦρεν ἅπαντας
• en v. med. mismo sent.
πόλιν
παιδία
• fig.
ἀπό με ... τιμᾶν ... ἦραν
ἆραι τὸν ζυγὸν ἀπ' αὐτῶν
III usos esp.
1 levantar, construir
τεῖχος
• táct., de señales alzar, poner en alto
φρυκτοὶ ᾔροντο
λαμπτὴρ αἰρέσθω
2 criar un niño, Herod.9.13, Nic.Fr.108.
3 de cosechas recoger
οὐ φορβὰν ... οὐκ ἄλλων αἴρων τῶν νεμόμεσθ' ἀνέρες
• de plantas coger
αἴρω σε, ἥ τις βοτάνη, χειρὶ πενταδακτύλῳ
• de otras cosas recoger, levantar la mesa
τραπέζας
• cobrar los intereses, Plu.2.829b,
τῖμον
4 llevar encima, ponerse vestidos LXX 1Re.2.28.
5 mat., c. ἀπό y gen. restar de
ἀπὸ τῶν κ̅ε̅ ἆρον τὰ θ̅, λοιπὰ ις
• c. ἐπί multiplicar por
ἆρον ... τὰ λοιπὰ ἐπὶ τξε
multiplica el resto por 365
• c. ἀνά dividir por
τὰ πλήρη ἔτη, πρ(όσθες) β, ἆρον ἀνὰ κε
al número completo de años súmale 2, divídelo por 25
6 αἴρειν μασχάλην ahuecar el brazo, danzar, realizar una danza rústica Hsch., Greg.Cypr.1.1.12, Apostol.1.74
• μασχάλην αἴρειν empinar el codo, beber, emborracharse Cratin.301, Hsch.s.u.
B intr.
I c. mov. ‘hacia’ o ‘desde’ ponerse en marcha c. dat.
ἄρας τῷ στρατῷ
saliendo con el ejércitoστόλῳ Ἴωνας ἀερθέντας πλέειν ἐς Σαρδώ
ἀερθέντες ἀπαλλάσσοντο
ἄραντες ἐκ τῶν Ἀχαρνῶν
Πολυνείκης ἀρθεὶς νεικέων ἐξ ἀμφιλόγων
ἀερθέντες ἐκ τῶν Οἰνουσσέων ἔπλεον
• en v. med. mismo sent.
βαρὺς ἀείρεσθαι
pesado para ponerme en camino
II c. mov. ‘hacia arriba’
1 en v. med. y med.-pas. levantarse
κονίη
τρίχες ... ἀειρόμεναι
los pelos que se erizan (de frío)ᾔρετο δὲ τὸ ὗψος τοῦ τείχους μέγα
βοὴ αἴρεται
• elevarse
κῆρες ... πρὸς οὐρανόν ... ἄερθεν
κέαρ δ' ἀνόρουσε πρὸς αἰθέρα δῖαν ἀερθέν
(αἰετός) ἐς αἰθέρα δῖαν
ἴρηξ ... ἀπ' αἰγίλιπος πέτρης
(ἡ ψυχὴ) ἦρεν
• de cuerpos celestes
ὁ ἥλιος πρὶν ἄνω ἀρθῆναι
σελήνη
Ὠρίων
• subirse
ποτὶ ἐρινεόν
• dar un salto
οἱ ἵπποι ὑψόσ' ἀειρέσθην
• saltar de júbilo, fig. sentirse levitar S.Tr.216,
αἴρεσθ' ἄνω
• salir despedido
εἰ θενεῖς τὸν ἄνδρα τοῦτον, αὐτὸς ἀρθήσει τάχα
si tocas a este hombre, tú mismo saldrás despedido al punto
• fig. surgir
πόλεμος αἴρεται
• crecer, aumentar
ἡ δύναμις
2 hincharse de las olas
κῦμα ... ποταμοῖο ἵστατ' ἀειρόμενον
• subir, desbordarse
ἐμφραχθείσης δὲ τῆς ἀπορροίας ᾔρετο τὸ ὕδωρ ὑπὲρ ... θεμελίον
Νεῖλος ἀρθείς
• medic. inflamarse
(σπλήν) ἀερθείς
μαζοὶ ἀείρονται
ἀειρόμενον στόμα γαστρός
• de pers. engrandecerse, hacerse poderoso
ἣ ... οὐκ ἤρθη νοῦν ἐς ἀτασθαλίην
ἤρθη μέγας
3 estar colgado
(μάχαιρα) πὰρ ξίφεος ... ἄωρτο
C
1
αἴροντας· † μισοῦντας
•Etimología desconocida a no ser que se acepte la derivación de ἀερ- ‘aire’.
1. act. met acc.
a. optillen, opheffen, omhoog halen:
b. optrekken, bouwen:
c. overdr. verhogen, groter maken:
d. (optillen en) wegdragen:
e. milit. op de been brengen:
2.
a. optillen, omhoog halen:
b. (voor zich) (optillen en) wegdragen; overdr. winnen, vergaren:
c. milit. voor begin van vijandigheden (de wapens) opnemen:
3. pass. ook intrans., aor.
a. zich verheffen, omhoog gaan:
b. opgewonden of over zijn toeren zijn:
Strong 142
1. to raise, take up, lift or draw up: Jo 8:59, 11:41, Ac 27:17, al.
2. to bear, carry: Mt 4:6, 16:24, al.
3. to bear or take away, carry off, remove: Mt 21:21, Jo 19:31, I Co 5:12, 6:15 (v. Lft., Notes, 216), al.; of the taking away sin by Christ, Jo 1:29, I Jo 3:5. (Cf. ἀπ’, ἐξ-, ἐπ-, μετ-, συν-, ὑπερ-αίρω). For exx. from π., v. MM, VGT, s.v.)
1
λέγε μόνον τοῦτον τὸν λόγον, ἄρας τὸν Ἔρωτα ἀπὸ τῆς τραπέζης
pronuncia únicamente esta fórmula, levantando la imagen de Eros de la mesa
ἄρας τὰς χεῖρας π[ρὸς] τὰ ἄστρα κατάσειε λέγω[ν
levantando las manos a las estrellas, muévelas diciendo
2
αἴρει (Ὄσιρις) τὸ ψυχρὸν ὕδωρ καὶ ἀναπαύσεται ὑμῶν τὰς ψυχάς
Osiris trae el agua fría y dará descanso a vuestras almas
3
μῖσος τὸν [ἀ]μνόν τοῦ [θεοῦ], τὸν αἴρο[ντα] τὴν ἁμα[ρτί]αν [κα]τὰ [κόσ]μου
odio al Cordero de Dios, el que se lleva el pecado del mundo
4
αἴρω σε, ἥ τις βοτάνη, χειρὶ πενταδακτύλῳ
te cojo a ti, hierba tal, con una mano de cinco dedos
ἐπευξάμενος αἶρε κατὰ δύο δύο (τὰ φύλλα)
al hacer la súplica toma las hojas de dos en dos
- AAct.
- Ito take up, raise, lift up, Il., etc.; αἴρειν βῆμα to step, walk, Eur.; αἴρ. σημεῖον to hoist a signal, Xen.:—Pass. to mount up, ascend, Xen.
- 2often of armies and ships, αἴρ. τὰς ναῦς to get the fleet under sail, Thuc.:—also intr. to get under way, start, set out, ἆραι τῶι στρατῶι Thuc.;—so in Mid. and Pass., Hdt., etc.
- IIto bear, sustain, μόρον Aesch.; ἆθλον Soph.
- IIIto raise up, exalt, Aesch.:—of passion, to exalt, excite, ὑψοῦ αἴρειν θυμόν to grow excited, Soph.; αἴρειν θάρσος to pluck up courage, Eur., etc.: Pass., οὐκ ἤρθη νοῦν ἐς ἀτασθαλίην Simon.
- 2to raise by words, to extol, exaggerate, Eur., Dem.
- IVto lift and take away, to remove, Aesch., etc.:—to take off, kill, NTest.
- BMid., with perf. pass. ἦρμαι, to take up for oneself: to carry off, win, gain, κλέος Il.; ἀέθλια (of horses) Il.; κῦδος Hom.:—hence simply to receive, get, ἕλκος ἀρέσθαι Il.; also, δειλίαν ἀρεῖ wilt incur a charge of cowardice, Soph.
- IIto take upon oneself, undergo, carry, bear, Il., etc.
- 2to undertake, begin, πόλεμον Thuc., etc.; φυγὴν ἀρέσθαι, Lat. fugam capere, Aesch.
- IIIto raise up, σωτῆρά τινι Soph.: of sound, αἴρεσθαι φωνήν to raise, lift up oneʼs voice, Ar.
-
…εἶναι, οὐ προτέρας ἔχθρας ὑπαρχούσης πρὸς Εὐρυσθέα, οὐδὲ κέρδους προκειμένου πλὴν δόξης ἀγαθῆς, τοσοῦτον κίνδυνον ὑπὲρ αὐτῶν ἤραντο, τοὺς μὲν ἀδικουμένους ἐλεοῦντες, τοὺς δʼ ὑβρίζοντας μισοῦντες, καὶ τοὺς μὲν κωλύειν ἐπιχειροῦντες, τοῖς δʼ ἐπικουρεῖν…
Lysias, Speeches
-
…φύσεις ἐπιτήδειαι εἰς πόλεως φυλακήν. ἡμέτερον μέντοι. μὰ Δία, ἦν δʼ ἐγώ, οὐκ ἄρα φαῦλον πρᾶγμα ἠράμεθα · ὅμως δὲ οὐκ ἀποδειλιατέον, ὅσον γʼ ἂν δύναμις παρείκῃ. οὐ γὰρ οὖν, ἔφη. οἴει οὖν…
Plato, Republic
-
…μείονα φορτίζεσθαι. δεινὸν γὰρ πόντου μετὰ κύμασι πήματι κύρσαι. δεινὸν δʼ, εἴ κʼ ἐπʼ ἄμαξαν ὑπέρβιον ἄχθος ἀείρας ἄξονα καυάξαις καὶ φορτία μαυρωθείη. μέτρα φυλάσσεσθαι · καιρὸς δʼ ἐπὶ πᾶσιν ἄριστος. ὡραῖος δὲ γυναῖκα τεὸν ποτὶ…
Hesiod, Works and Days
-
…ἀχαλκεύτοις ἐθηρεύθης, πάτερ. αἰσχρῶς τε βουλευτοῖσιν ἐν καλύμμασιν. ἆρʼ ἐξεγείρῃ τοῖσδʼ ὀνείδεσιν, πάτερ ; ἆρʼ ὀρθὸν αἴρεις φίλτατον τὸ σὸν κάρα ; ἤτοι δίκην ἴαλλε σύμμαχον φίλοις, ἢ τὰς ὁμοίας ἀντίδος λαβὰς λαβεῖν, εἴπερ κρατηθείς…
Aeschylus, Libation Bearers
-
…ἄγʼ αὐτὸν ὅσπερ χερσὶν εὐθύνων κυρεῖς. ἕρποντι φωνεῖς ἢ λελειμμένῳ λόγων ; καὶ δὴ κομίζει προσπόλων ὅδʼ ἐγγύθεν. αἶρʼ αὐτόν, αἶρε δεῦρο · ταρβήσει γὰρ οὒ νεοσφαγῆ που τόνδε προσλεύσσων φόνον, εἴπερ δικαίως ἔστʼ ἐμὸς τὰ πατρόθεν…
Sophocles, Ajax
-
…τε πόλιν περιεποίησε καὶ ἀπὸ τούτου τοῦ τολμήματος πρῶτος τῶν κατὰ τὸν πόλεμον ἐπῃνέθη ἐν Σπάρτῃ. οἱ δὲ Ἀθηναῖοι ἄραντες παρέπλεον, καὶ σχόντες τῆς Ἠλείας ἐς Φειὰν ἐδῄουν τὴν γῆν ἐπὶ δύο ἡμέρας καὶ προσβοηθήσαντας τῶν ἐκ τῆς κοίλης…
Thucydides, The Peloponnesian War
-
…χερσὶν εὐθύνων κυρεῖς. ἕρποντι φωνεῖς ἢ λελειμμένῳ λόγων ; καὶ δὴ κομίζει προσπόλων ὅδʼ ἐγγύθεν. αἶρʼ αὐτόν, αἶρε δεῦρο · ταρβήσει γὰρ οὒ νεοσφαγῆ που τόνδε προσλεύσσων φόνον, εἴπερ δικαίως ἔστʼ ἐμὸς τὰ πατρόθεν. ἀλλʼ αὐτίκʼ…
Sophocles, Ajax
-
…τῆς Ἐπιδαύρου ἔτεμον τήν τε Τροιζηνίδα γῆν καὶ Ἁλιάδα καὶ Ἑρμιονίδα · ἔστι δὲ ταῦτα πάντα ἐπιθαλάσσια τῆς Πελοποννήσου. ἄραντες δὲ ἀπʼ αὐτῶν ἀφίκοντο ἐς Πρασιὰς τῆς Λακωνικῆς πόλισμα ἐπιθαλάσσιον, καὶ τῆς τε γῆς ἔτεμον καὶ αὐτὸ τὸ πόλισμα…
Thucydides, The Peloponnesian War
-
…ῥεέθρων μολοῦσα, τὸν λεύκασπιν Ἀργόθεν ἐκβάντα φῶτα πανσαγίᾳ φυγάδα πρόδρομον ὀξυτέρῳ κινήσασα χαλινῷ · ὃς ἐφʼ ἡμετέρᾳ γᾷ Πολυνείκους ἀρθεὶς νεικέων ἐξ ἀμφιλόγων ὀξέα κλάζων ἀετὸς εἰς γᾶν ὣς ὑπερέπτα, λευκῆς χιόνος πτέρυγι στεγανός, πολλῶν μεθʼ ὅπλων ξύν…
Sophocles, Antigone
-
…Τελαμώνιος Αἴας · πάντα κατʼ αἶσαν ἔειπες ἀγακλεὲς ὦ Μενέλαε · ἀλλὰ σὺ μὲν καὶ Μηριόνης ὑποδύντε μάλʼ ὦκα νεκρὸν ἀείραντες φέρετʼ ἐκ πόνου · αὐτὰρ ὄπισθε νῶϊ μαχησόμεθα Τρωσίν τε καὶ Ἕκτορι δίῳ ἶσον θυμὸν ἔχοντες ὁμώνυμοι, οἳ τὸ…
Homer, Iliad