αὐδάω
αὐδάω, to utter sounds, speak
- I c. acc. rei,
- 1 utter sounds, speak, Il. 1.92, etc.; τόσον αὐδήσασχʼ ὅσον ἄλλοι πεντήκοντα 5.786; ὣς δέ τις . . αὐδήσασκεν 17.420; αὐδᾶν κραυγήν utter a cry, E. Ion 893 (lyr.).
- 2 speak, say, ὁμοκλήσας ἔπος ηὔδα Il. 6.54; αὔδα ὅ τι φρονέεις 18.426; so οὐκ αὐδᾶν ἔσθʼ ἃ μηδὲ δρᾶν καλόν S. OT 1409; τί τινι Id. OC 25:—Med., Id. Ph. 130, 852 (lyr.):—Pass., ηὐδᾶτο γὰρ ταῦτα so ’twas said, Id. OT 731, cf. 527; ὡς ηὐδᾶτʼ ἐκεῖ ib. 940.
- 3 of oracles, utter, proclaim, ib. 392, etc.; οὕστινας κομπεῖς γάμους αὐδᾶν speak out concerning them, A. Pr. 948.
- 4 αὐ. ἀγῶνα sing of a contest, Pi. O. 1.7.
- 5 abs., speak, utter, of the statue of Memnon, Epigr.Gr. 988 (Balbilla), al.
- II c. acc. pers.,
- 1 speak to, address, accost, ἀντίον αὐδᾶν τινά Il. 3.203, al.; ἔπος τέ μιν ἀντίον ηὔδα 5.170; αὐδῶν δεινὰ πρόσπολον κακά E. Hipp. 584; call on or invoke a god, Id. HF 499, 1215.
- 2 c. acc. et inf., bid, order to do, αὐ. σε χαίρειν Pi. P. 4.61, cf. S. OC 1630; αὐ. σε μή . . forbid, A. Th. 1048, etc.; αὐδῶ τινὶ ποιεῖν E. IT 1226; αὐδῶ σιωπᾶν S. OC 864; αὐδήσας χαίρειν Epigr.Gr. 205.7 (Halic.); αὐδῶ καὖθις ἀπαυδῶ Ar. Ra. 369:—Med., S. Aj. 772.
- 3 call by name, λεώς νιν Θετίδειον αὐδᾷ E. Andr. 20:—Med., ὅν τε λέοντα αὐδάξαντο Nic. Th. 464:—more freq. in Pass., αὐδῶμαι παῖς Ἀχιλλέως S. Ph. 240; Ζηνὸς αὐδηθεὶς γόνος Id. Tr. 1106; αὐδᾶσθαι νεκρόν Id. Ph. 430; κάκιστʼ αὐδώμενος most ill reported of, A. Th. 678; ὁ παραμασήτης ἐν βροτοῖς αὐδώμενος Alex. 236 (paratrag.).
- 4 mean such an one, E. Hipp. 352.—Never in good Att. Prose.
I de pers.
1 c. ac. int. decir, gritar
ἔπος ηὔδα
ἵνα καὶ γλώσσῃ σύντονα τοῖς σοῖς γράμμασιν αὐδῷ
para que también de palabra hable yo de acuerdo con tu escritoτόσον αὐδήσασχ' ὅσον ἄλλοι πεντήκοντα
κραυγὰν Ὦ μᾶτέρ μ' αὐδῶσαν
• tb. en v. med.
οὐ γὰρ ῥητὸν αὐδᾶσθαι τόδε
τοῦτ' ἔπεος ηὐδάσατο
• c. doble ac.
ἔπος τέ μιν ἀντίον ηὔδα
αὐδῶν δεινὰ πρόσπολον κακά
• tb. además c. dat.
τις ηὔδα τοῦτό γ' ἡμῖν ἐμπόρων
πῶς οὐχ ... ηὔδας τι τοῖς δ' ἀστοῖσιν ἐκλυτήριον
• sólo c. dat.
ὡς ἑκὼν ἐγὼ μαθοῦσιν αὐδῶ
• c. ac. externo de cosa, etc. hablar de, referirse a
ἀχλὺν ... αὐδᾶται ... φάτις
la voz pública habla de una nieblaμηδ' Ὀλυμπίας ἀγῶνα φέρτερον αὐδάσομεν
Ἱππόλυτον αὐδᾷς;
¿te refieres a Hipólito?
• c. ac. externo de pers. dirigirse a
τὴν ... ἀντίον ηὔδα
Αἰακ]ὸν αὐδήσω
• dirigiéndose a un dios llamar, invocar
σε τὸν θάσσοντα δυστήνους ἕδρας αὐδῶ
τὸν Λατοῦς αὐδῶ σε
Πετοσεῖριν αὐδῶ τὸγ κατὰ χθόνος νέκυν
• abs. hablar
ηὔδα μάντις
τις αὖ Τρώων ... αὐδήσασκεν
πῶς οὖν τόθ' οὗτος ὁ σοφὸς οὐκ ηὔδα
• para introducir lenguaje directo hablar, decir
αὖδα· τί θέλεις;
ηὔδα λυδίζουσα·
dijo en lidio:
2 c. inf. rogar, ordenar
αὐδῶ σιωπᾶν
te ruego que te callesἅ σε χαίρειν ἐστρὶς αὐδάσαισα
• c. dat. e inf.
αὐδῶ λοχαγοῖς ... μηκέτ' ... σῴζειν
ἐκποδὼν δ' αὐδῶ πολίταις τοῦδ' ἔχειν μιάσματος
• tb. en v. med. c. ac.
νιν ηὔδατο ἐπ' ἐχθροῖς χεῖρα φοινίαν τρέπειν
• c. μή e inf. prohibir
αὐδῶ πόλιν σε μὴ βιάζεσθαι τάδε
αὐδῶ μὴ χρίμπτειν θριγκοῖς
3 llamar, dar nombre c. doble ac.
Θεσσαλὸς δέ νιν λεὼς Θετίδειον αὐδᾷ
• gener. en v. med.-pas. llamarse, tenerse por
αὐδῶμαι ... παῖς Ἀχιλλέως, Νεοπτόλεμος
οὗτος Μυκηναῖος ... αὐδᾶται γένος
ὁ τοῦ κατ' ἄστρα Ζηνὸς αὐδηθεὶς γόνος
Δέκμος δ' ηὐδώμαν Δέκμου
•
ἵνα χρῆν ἀντὶ τούτων αὐτὸν αὐδᾶσθαι νεκρόν
donde en lugar de ellos debía tenerse por muerto a él
II fig. emitir un sonido, hablar abs. de los colosos de Memnón, Balbill.31.1
• de los oráculos profetizar
ὡς τὴν παλαιὰν φηγὸν αὐδῆταί ποτε ἐν Δωδῶνι
• de una inscripción decir c. ac.
αὐδήσει τὸ γράμμα, τί σᾶμά τε καὶ τίς ὑπ' αὐτῷ
1. spreken, zeggen,
2. bevelen, opdragen,
3. noemen,
reden, sprechen, von Hom. an bei Dichtern ; absol., καὶ ηὔδα μάντις ἀμύμων Il. 1.92 ; ἀντίον αὐδᾶν τινά, Einen anreden, Od. 5.28 ; ἔπος ἀντίον αὐδᾶν τινά Il. 5.170 ; αὔδα ὅ τι φρονέεις 18.426 ; μεγάλα, frevelhafte Worte reden, Od. 4.505 ; ἔπος, λόγον ἐπόρκιον, Pind. I. 5.39, Ol. 2.101. Bei den Tragg. vom Orakel, Soph. Tr. 170 ; vom Seher O.R. 392 ; befehlen, Aesch. Spt. 1034 ; αὐδῶ σιγᾶν Soph. O.C. 868 ; vom Orakel, bei Dem. 21.52. – Das med. in der Bdtg des act., Pind., wie Soph. Phil. 130, 841, Aj. 759 ; – pass., genannt werden, αὐδῶμαι δὲ παῖς Ἀχιλλέως Soph. Phil. 240 ; αὐδηθείς Trach. 1106 ; ὁ παραμασήτης ἐν βροτοῖς αὐδώμενος Alex. Ath. VI.242c.
[αὐδή.]
3 sing. pa. iterative αὐδήσασκε Il. 5.786, Il. 17.420. (ἐξ-, μετ-, παρ-, προσ-.)
- 1
To speak: ηὔδα μάντις Il. 1.92, οὐδʼ ἔκλυον αὐδήσασντος (by word of mouth) Il. 10.47. Cf. Il. 16.76, Il. 17.420: Od. 3.337, Od. 4.505, Od. 9.497.
Of shouting Il. 5.786.
- 2
To say, speak, utter: ἔπος Il. 6.54, Il. 10.377, Il. 11.379, Il. 12.163, etc., αὔδα ὅ τι φρονέεις Il. 14.195 = Il. 18.426: = Od. 5.89, ἔπος Od. 13.199.
- 3
To address (a person): τὸν
(etc.) ἀντίον ηὔδα Il. 3.203, Il. 4.265, Il. 5.217, Il. 11.822, etc.: Od. 1.213, Od. 2.242, Od. 4.155, Od. 5.28, etc. - 4
With double construction of (2) and (3): ἔπος μιν ἀντίον ηὔδα Il. 5.170.
- 1
- 1speak of, loudly proclaim abs., ὣς ἄρʼ αὐδάσαντος (sc. Αἰήτα) P. 4.232 ὣς ἄρʼ αὐδάσαντος (sc. Ζηνός) N. 10.89 c. acc., μηδʼ Ὀλυμπίας ἀγῶνα φέρτερον αὐδάσομεν O. 1.7 αὐδάσομαι ἐνόρκιον λόγον τεκεῖν μή τινʼ ἑκατόν γε ἐτέων πόλιν φίλοις ἄνδρα μᾶλλον εὐεργέταν Θήρωνος O. 2.92 ὁ δʼ ἀνατείναις οὐρανῷ χεῖρας ἀμάχους αὔδασε τοιοῦτον ἔπος I. 6.42 c. acc. & inf., σε χαίρειν ἐστρὶς αὐδάσαισα (sc. ἱέρεα Ἀπόλλωνος) P. 4.61
- Ic. acc. rei,
- 1to utter sounds, speak, Il., Eur.
- 2c. acc. rei, to speak or say something, Il., Soph.: so as Dep., Soph.:—Pass., ηὐδᾶτο γὰρ ταῦτα so ʼtwas said, Soph.
- 3of oracles, to utter, proclaim, tell of, Soph.; to speak out concerning a thing, Aesch.
- IIc. acc. pers.,
- 1to speak to, address, accost, Hom.: to invoke a god, Eur.
- 2c. acc. et inf. to tell, bid, order one to do, Soph.; αὐδ. τινα μὴ ποιεῖν to forbid one to do, Aesch.; αὐδῶ σιωπᾶν Soph.: so as Dep., Soph.
- 3to call by name, call so and so, Eur.: Pass., αὐδῶμαι παῖς Ἀχιλλέως Soph.; κάκιστʼ αὐδώμενος most ill reported of, Aesch.
- 4like λέγειν, to mean such an one, Eur.
-
…· ἔτι δʼ ὄβριμον ἔγχος ἦεν ἐν ὀφθαλμῷ · ὃ δὲ φὴ κώδειαν ἀνασχὼν πέφραδέ τε Τρώεσσι καὶ εὐχόμενος ἔπος ηὔδα · εἰπέμεναί μοι Τρῶες ἀγαυοῦ Ἰλιονῆος πατρὶ φίλῳ καὶ μητρὶ γοήμεναι ἐν μεγάροισιν · οὐδὲ γὰρ ἣ Προμάχοιο δάμαρ Ἀλεγηνορίδαο…
Homer, Iliad
-
…ἦ μάλα τίς σε θεῶν αἰειγενετάων εἶδός τε μέγεθός τε ἀμείνονα θῆκεν ἰδέσθαι. τὸν δʼ αὖ Λαέρτης πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα · αἲ γάρ, Ζεῦ τε πάτερ καὶ Ἀθηναίη καὶ Ἄπολλον, οἷος Νήρικον εἷλον, ἐϋκτίμενον πτολίεθρον, ἀκτὴν…
Homer, Odyssey
-
…κνημῖδας, αἰχμῆς καὶ πέτρων προβλήματα. μή, φίλτατʼ ἀνδρῶν, Οἰδίπου τέκος, γένῃ ὀργὴν ὁμοῖος τῷ κάκιστʼ αὐδωμένῳ · ἀλλʼ ἄνδρας Ἀργείοισι Καδμείους ἅλις ἐς χεῖρας ἐλθεῖν · αἷμα γὰρ καθάρσιον. ἀνδροῖν δʼ ὁμαίμοιν θάνατος ὧδʼ αὐτοκτόνος…
Aeschylus, Seven Against Thebes
-
…ποτὶ δῶμα γυναῖκας, ὥς τοι δῶρʼ ἀποπέμψω, ἅ τοι Μενέλαος ἔδωκε. τὸν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα · Πείραιʼ, οὐ γάρ τʼ ἴδμεν ὅπως ἔσται τάδε ἔργα. εἴ κεν ἐμὲ μνηστῆρες ἀγήνορες ἐν μεγάροισι λάθρη…
Homer, Odyssey
-
…ἀθεώτατα ματρὸς ἁλόντʼ ἀπάταις Ἀγαμέμνονα κακᾷ τε χειρὶ πρόδοτον ; ὡς ὁ τάδε πορὼν ὄλοιτʼ, εἴ μοι θέμις τάδʼ αὐδᾶν. ὦ γενέθλα γενναίων, ἥκετʼ ἐμῶν καμάτων παραμύθιον. οἶδά τε καὶ ξυνίημι τάδʼ, οὔ τί με φυγγάνει…
Sophocles, Electra
-
…· τό νυ γὰρ κατεάξαμεν ὃ πρὶν ἔχεσκον ἀσπίδα Δηϊφόβοιο βαλὼν ὑπερηνορέοντος. τὸν δʼ αὖτʼ Ἰδομενεὺς Κρητῶν ἀγὸς ἀντίον ηὔδα · δούρατα δʼ αἴ κʼ ἐθέλῃσθα καὶ ἓν καὶ εἴκοσι δήεις ἑσταότʼ ἐν κλισίῃ πρὸς ἐνώπια παμφανόωντα Τρώϊα, τὰ…
Homer, Iliad
-
…ἐμοί γε πατὴρ ὣς ἤπιος ἦεν, ἧος ἐνὶ Τροίῃ πολεμίζομεν υἷες Ἀχαιῶν. τὸν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα · καὶ λίην κείνῳ γε, διοτρεφές, ὡς ἀγορεύεις, πάντα τάδʼ ἐλθόντες καταλέξομεν · αἲ γὰρ ἐγὼν ὣς…
Homer, Odyssey
-
…εἰ μάλα καρτερός ἐσσι, ἀλλʼ ὑπʼ ἐμοὶ δμηθέντα πύλας Ἀΐδαο περήσειν. τὸν δʼ αὖ Σαρπηδὼν Λυκίων ἀγὸς ἀντίον ηὔδα · Τληπόλεμʼ ἤτοι κεῖνος ἀπώλεσεν Ἴλιον ἱρὴν ἀνέρος ἀφραδίῃσιν ἀγαυοῦ Λαομέδοντος, ὅς ῥά μιν εὖ ἕρξαντα κακῷ ἠνίπαπε μύθῳ…
Homer, Iliad
-
…μέγαν τε, ἄλκιμος ἔσσʼ, ἵνα τίς σε καὶ ὀψιγόνων ἐὺ εἴπῃ. τὸν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα · ὦ Νέστορ Νηληϊάδη, μέγα κῦδος Ἀχαιῶν, καὶ λίην κεῖνος μὲν ἐτίσατο, καί οἱ Ἀχαιοὶ οἴσουσι κλέος…
Homer, Odyssey
-
…ὁρᾶν. ἀποσπάσας γὰρ εἱμάτων χρυσηλάτους περόνας ἀπʼ αὐτῆς, αἷσιν ἐξεστέλλετο, ἄρας ἔπαισεν ἄρθρα τῶν αὑτοῦ κύκλων, αὐδῶν τοιαῦθʼ, ὁθούνεκʼ οὐκ ὄψοιντό νιν οὔθʼ οἷʼ ἔπασχεν οὔθʼ ὁποῖʼ ἔδρα κακά, ἀλλʼ ἐν σκότῳ τὸ λοιπὸν οὓς…
Sophocles, Oedipus Tyrannus