βασιλεύω
βασιλεύω, βασιλεύω, be king; (inceptive aor.) became king
- to be king, rule, reign, οὐ μέν πως πάντες βασιλεύσομεν ἐνθάδʼ Ἀχαιοί Il. 2.203; ἶσον ἐμοὶ βασίλευε 9.616; ἐν ὑμῖν . . βασίλευε was king among you, Od. 2.47; ὄφρʼ Ἰθάκης κατὰ δῆμον . . βασιλεύοι 22.52; also of a woman, ἢ βασίλευεν ὑπὸ Πλάκῳ reigned as queen, Il. 6.425; ἡ δὲ Πύλου βασίλευε Od. 11.285: in aor., to have become king, Hdt. 2.2: c. gen., to be king of, rule over, ἐν . . Ἰθάκῃ βασιλεύσει Ἀχαιῶν Od. 1.401, etc.; βασιλεύοντος βασιλέων Ἀρσάκου PAvrom. 1A 1: c. dat., to be king among, Γιγάντεσσιν βασίλευεν Od. 7.59; later β. ἐπὶ τὰς δύο βασιλείας LXX 1 Ma. 1.16:—Pass., to be governed by a king, Pl. R. 576d, 576e, al., Arist. Pol. 1284b39, etc.: c. acc. cogn., βασιλείαν πασῶν δικαιοτάτην βασιλεύεσθαι Pl. Lg. 680e: generally, to be governed or administered, Pi. P. 4.106, etc.; ὑπὸ νόμου Lys. 2.19: hence, submit to the king, Plu. Sull. 12.
- b to be ἄρχων β. at Athens, Isoc. 18.5,IG I.2.776, al.; of other magistrates, SIG 709 (Chersonesus), 1054 (Samothrace).
- c later ἡ βασιλεύουσα πόλις the imperial city, of Rome, Ath. 3.98c, cf. CPHerm. 125ii3.
- 2 enjoy as master, τῶ χρυσῶ β. Theoc. 21.60 codd.
- 3 abs., live royally, β. ἐν πενίᾳ Plu. Virt. et vit. 2.101d, cf. 1 Ep.Cor. 4.8.
- II causal, appoint as king, τινά LXX Jd. 9.6; but β. τισὶ βασιλέα make them a king, ib. 1 Ki. 8.22, 12.1.
I intr.
1 ser rey o reina, reinar
οὐ μὲν ... πάντες βασιλεύσομεν ἐνθάδ' Ἀχαιοί· οὐκ ἀγαθὸν πολυκοιρανίη
• c. gen.
Ἀχαιῶν
Πύλου
ἀθανάτων
χθονός
Μακεδονίας
Νίνου
• c. dat.
Γιγάντεσσιν
• c. distintas prep.
ἐν ὑμῖν
ἐν ταῖς πόλεσιν τῶν Ἑλλήνων
ἐν τοῖς Ἕλλησι
Ἰθάκης κατὰ δῆμον
ἐπὶ τὰς δύο βασιλείας
• en la fórmula para fechar documentos
βασιλεύοντος Πτολεμαίου
durante el reinado de Ptolomeo
• ser de sangre real
τῶν βασιλευουσῶν παρθενικῶν
• en aor. acceder al trono, convertirse en rey
Ψαμμήτιχος βασιλεύσας
Psamético cuando ocupó el trono ...Τημενίδαι ... ἐβασίλευσαν
los Teménidas establecieron su reino
• en lit. crist. del reinado de Cristo
βασιλεύει ὁ Κύριος
2 de otras instituciones distintas de la realeza ser el arconte rey en Atenas
Πατροκλέους ... τοῦ τότε βασιλεύοντος
• de otras magistraturas IPE 12.352.56 (Quersoneso II a.C.)
• en Roma ser el emperador
Κλαύδιος βασιλεύσας ἔτη δεκατρία
ἡ βασιλευούσα πόλις
la ciudad imperial
• en el sent. más amplio de gobernar
οἱ φιλόσοφοι ... ἐν ταῖς πόλεσιν
3 en v. pas. ser gobernado por un rey
τυραννουμένη πόλις πρὸς βασιλευομένην
οἱ γὰρ Λακεδαιμόνιοι συνήθεις ὄντες βασιλεύεσθαι
παντὸς μὲν ἁγίου ὑπὸ θεοῦ βασιλευομένου
βασιλείαν πασῶν δικαιοτάτην βασιλευόμενοι
• gener. ser regido
(γαῖαν) βασιλευομέναν οὐ κατ' αἶσαν
ὑπὸ νόμου βασιλευόμενοι
• de ahí estar sometido
ἐγὼ δὲ οὐκ ἄν ποτε ὑπὸ ἀνθρώπων οὐδενὸς βασιλευθείην
habla Alejandro
4 fig. ser superior, ser soberano
βασιλεύων ἐν τῷ νοητῷ
• ser dueño absoluto c. gen.
τῶ χρυσῶ
• sentirse o ser como un rey
τρυφήσεις ἐν πενίᾳ καὶ βασιλεύσεις
ref. al filósofoχωρὶς ἡμῶν ἐβασιλεύσατε
ref. a gente disipada
II tr.
1 c. ac. de pers. hacer o nombrar rey
καὶ ἐβασίλευσαν αὐτόν
βασίλευσον αὐτοῖς βασιλέα
2 c. ac. int. regir, gobernar
τὴν βασιλείαν τοῦ πατρὸς ἀεὶ βασιλεύων
1. act. koning zijn (van), heersen (over); met gen.:
2. pass. door een koning geregeerd worden:
2) Mit einem Casus, τινί, Od. 7.59 ὅς ποθʼ ὑπερθύμοισι Γιγάντεσσιν βασίλευεν, Homerisch anstatt des genitiv.; Il. 2.206 ἵνα σφίσι βασιλεύῃ ; Pind. P. 10.3 ; gew. τινός, Od. 11.285 ἡ δὲ Πύλου βασίλευε, s. oben über Il. 6.425, vgl. Scholl.; Her. 1.206 ; χώρας, θεῶν, Plat. Polit. 259a, Symp. 195c ; Folgde. – Pass., von Königen beherrscht, verwaltet werden, τιμά Pind. P. 4.106 ; πόλις Plat. Legg. III.684a ; ὑπὸ νόμου Lys. 2.19 ; βασιλευθῆναι Pol. 4.1.
3) von der königlichen Partei sein, Plut. Syll. 12.
4) wie ein König leben, Plut. virt. et vit. E.; NT.
[βασιλεύς.]
(ἐμ-.)
- 1
To rule, hold sway, be king, chief or ruler Il. 2.203, Il. 9.616: Od. 1.392, Od. 2.47, Od. 19.179, Od. 22.52, Od. 24.483.
- 2
To be king or chief of or ruler over.
- a
With genit.: Ἀχαιῶν Od. 1.401.
- b
With dat.: Γιγάντεσσιν Od. 6.59. Cf. Il. 2.206 (v.l. βουλεύῃσι
).
- a
- 3
Of a woman, to enjoy rank as the wife of a βασιλεύς Il. 6.425.
With local genit.: πύλου Od. 11.285.
- 1
- 1rule “καί τοι μοναρχεῖν καὶ βασιλευέμεν ὄμνυμι προήσειν” P. 4.166 Ἄδραστος· ὃς τότε μὲν βασιλεύων κεῖθι N. 9.11 ἀμφοτέραις (i. e. Λακεδαίμονι καὶ Θεσσαλίᾳ) — γένος Ἡρακλέος βασιλεύει P. 10.3 pass., “ἀρχαίαν κομίζων πατρὸς ἐμοῦ βασιλευομέναν οὐ κατʼ αἶσαν τιμάν” P. 4.106
Strong 936
to be king, to reign, rule: I Ti 6:15; c. gen. (cl.), Mt 2:22; seq. ἐπί, c. acc. (= Heb.
a
σὺ] δέ, κύριε τῆς ζωῆς, βασιλεύων τῆς ἄνω καὶ κάτω χώρας
tú, señor de la vida, que reinas sobre lo de arriba y lo de abajo
ἐξορκίζω ὑμᾶς κατὰ τοῦ βασιλεύοντος ὑμῶν
os conjuro por el que reina sobre vosotros
X(ριστὸ)ς βασιλεύει
Cristo reina
b
ἄρκτε, θεὰ μεγίστη, ... βασιλεύουσα πόλου ἀστέρων
Osa, diosa mayor, que reinas sobre el polo de las estrellas
χαῖρε,] ὦ βασιλεύ<ουσα> θνητῶ[ν τε καὶ θεῶν, χαῖρε, ἄ]ρχουσα οὐρανία, βα[σιλεύουσα τῶν ἀν]θρώπων
te saludo a ti, que reinas sobre mortales y dioses, te saludo, gobernadora celestial, que reinas sobre los hombres
- 1to be king, to rule, reign, Hom., etc.; of a woman, to be queen, Hom.; c. gen. to be king of, Od.; also, ὄφρʼ Ἰθάκης κατὰ δῆμον βασιλεύοι Od.; in aor. to have become king, Hdt.; c. dat. to be king among others, Od.:—Pass. to be governed by a king, Plat.: to submit to the king, Plut.
- 2to be master of a thing, c. gen., Theocr.
-
…ἐπέδειξαν δὲ πᾶσιν ἀνθρώποις, νικήσαντες τῇ ναυμαχίᾳ, ὅτι κρεῖττον μετʼ ὀλίγων ὑπὲρ τῆς ἐλευθερίας κινδυνεύειν ἢ μετὰ πολλῶν βασιλευομένων ὑπὲρ τῆς αὑτῶν δουλείας. πλεῖστα δὲ καὶ κάλλιστα ἐκεῖνοι ὑπὲρ τῆς τῶν Ἑλλήνων ἐλευθερίας συνεβάλοντο, στρατηγὸν μὲν Θεμιστοκλέα…
Lysias, Speeches
-
…δὲ προσήκειν νόμῳ μὲν ὁρίσαι τὸ δίκαιον, λόγῳ δὲ πεῖσαι, ἔργῳ δὲ τούτοις ὑπηρετεῖν, ὑπὸ νόμου μὲν βασιλευομένους, ὑπὸ λόγου δὲ διδασκομένους. καὶ γάρ τοι καὶ φύντες καλῶς καὶ γνόντες ὅμοια, πολλὰ μὲν καλὰ καὶ…
Lysias, Speeches
-
…ἡγεμονίης, ὡς δεῖ μιν ἀποδέξαντα βασιλέα κατὰ τὸν Περσέων νόμον οὕτω στρατεύεσθαι. ἦσαν γὰρ Δαρείῳ καὶ πρότερον ἢ βασιλεῦσαι γεγονότες τρεῖς παῖδες ἐκ τῆς προτέρης γυναικός, Γοβρύεω θυγατρός, καὶ βασιλεύσαντι ἐξ Ἀτόσσης τῆς Κύρου ἕτεροι τέσσερες .…
Herodotus, The Histories
-
…Κῦρος, ἀπήλαυνε ἐς τὰς Σάρδις ἐν νόῳ ἔχων παρακαλέσας μὲν Αἰγυπτίους κατὰ τὸ ὅρκιον ἐποιήσατο γὰρ καὶ πρὸς Ἄμασιν βασιλεύοντα Αἰγύπτου συμμαχίην πρότερον ἤ περ πρὸς Λακεδαιμονίους, μεταπεμψάμενος δὲ καὶ Βαβυλωνίους καὶ γὰρ πρὸς τούτους αὐτῷ ἐπεποίητο συμμαχίη ,…
Herodotus, The Histories
-
…Κῦρος κακὸν οὐδὲν ἄλλο ποιήσας εἶχε παρʼ ἑωυτῷ, ἐς ὃ ἐτελεύτησε. οὕτω δὴ Κῦρος γενόμενός τε καὶ τραφεὶς ἐβασίλευσε καὶ Κροῖσον ὕστερον τούτων ἄρξαντα ἀδικίης κατεστρέψατο, ὡς εἴρηταί μοι πρότερον, τοῦτον δὲ καταστρεψάμενος οὕτω πάσης τῆς Ἀσίης…
Herodotus, The Histories
-
…εἰσι, σὺ δʼ ἀπτόλεμος καὶ ἄναλκις οὔτέ ποτʼ ἐν πολέμῳ ἐναρίθμιος οὔτʼ ἐνὶ βουλῇ · οὐ μέν πως πάντες βασιλεύσομεν ἐνθάδʼ Ἀχαιοί · οὐκ ἀγαθὸν πολυκοιρανίη · εἷς κοίρανος ἔστω, εἷς βασιλεύς, ᾧ δῶκε Κρόνου πάϊς ἀγκυλομήτεω σκῆπτρόν…
Homer, Iliad
-
…ὡς ἡ φάτις μιν ἔχει, Ξέρξῃ συνεβούλευε λέγειν πρὸς τοῖσι ἔλεγε ἔπεσι, ὡς αὐτὸς μὲν γένοιτο Δαρείῳ ἤδη βασιλεύοντι καὶ ἔχοντι τὸ Περσέων κράτος, Ἀρτοβαζάνης δὲ ἔτι ἰδιώτῃ ἐόντι Δαρείῳ · οὔκων οὔτε οἰκὸς εἴη οὔτε δίκαιον ἄλλον…
Herodotus, The Histories
-
…ἐπὶ Ταινάρῳ, ἐπὶ δελφῖνος ἐπεὼν ἄνθρωπος. Ἀλυάττης δὲ ὁ Λυδὸς τὸν πρὸς Μιλησίους πόλεμον διενείκας μετέπειτα τελευτᾷ, βασιλεύσας ἔτεα ἑπτὰ καὶ πεντήκοντα. ἀνέθηκε δὲ ἐκφυγὼν τὴν νοῦσον δεύτερος οὗτος τῆς οἰκίης ταύτης ἐς Δελφοὺς κρητῆρά τε ἀργύρεον…
Herodotus, The Histories
-
…τόσσον κεχρημένος οὐδὲ χατίζων, ἀλλʼ ἄλλα φρονέων, τά οἱ οὐκ ἐτέλεσσε Κρονίων, ὄφρʼ Ἰθάκης κατὰ δῆμον ἐϋκτιμένης βασιλεύοι αὐτός, ἀτὰρ σὸν παῖδα κατακτείνειε λοχήσας. νῦν δʼ ὁ μὲν ἐν μοίρῃ πέφαται, σὺ δὲ φείδεο λαῶν…
Homer, Odyssey
-
…, ἵνα μή μοι ἀπέχθηαι φιλέοντι. καλόν τοι σὺν ἐμοὶ τὸν κήδειν ὅς κʼ ἐμὲ κήδῃ · ἶσον ἐμοὶ βασίλευε καὶ ἥμισυ μείρεο τιμῆς. οὗτοι δʼ ἀγγελέουσι, σὺ δʼ αὐτόθι λέξεο μίμνων εὐνῇ ἔνι μαλακῇ · ἅμα δʼ…
Homer, Iliad