δράκων
δράκων, dragon, serpent
- dragon, serpent, Il. 11.39, al.; interchangeable with ὄφις, 12.202, 208, cf. Hes. Th. 322, 825, Pi. N. 1.40, A. Th. 292 (lyr.); ἀετὸς καὶ δ. πολέμια Arist. HA 609a4; perh. a water-snake, ib. 602b25.
- II the constellation Draco, Arat. 46, al., Man. 2.69.
- III a sea-fish, the great weever, Epich. 60, Arist. HA 598a11, Hp. Vict. 2.48.
- IV = κηρύκειον, prob. a wand with a serpent coiled round it, S. Fr. 700 (cf. 701).
- 2 serpent-shaped bracelet or necklace, Luc. Am. 41.
- 3 a noose or crossed bandage for the ankle, Heraclas ap. Orib. 48.5.1.
- 4 dragon-standard, Lib. Or. 1.144, Them. Or. 18.219a, cf. Or. 1.2a: hence, corps of 1,000 men in the Parthian army, Luc. Hist.Conscr. 29.
I
1 serpiente el mismo suborden de reptil que ὄφις, gener. connotando un carácter extraordinario, frec. fantástico: en signos portentosos, orác., presagios, etc.
φοινήεντα δράκοντα φέρων ὀνύχεσσι πέλωρον ζωὸν ἔτ' ἀσπαίροντα
γλαυκοὶ δὲ δράκοντες ... πύργον ἐσαλλόμενοι
en la fundación de Troyaτεκεῖν δράκοντ' ἔδοξεν
del sueño de Clitemnestra
• como animal sagrado o cercano a la divinidad: de la serpiente de Asclepio
εἵποντο δὲ αὐτῷ (Asclepio) δράκοντες σχήματι ἑρπετῶν ὑπερφυεῖς
• rel. otras divinidades
δ. ἱερὸς κατακαθίδρυται
Σελήνη ... ἰοβόλοις ταρσοῖσι κατωμαδίοισι δρακόντων
• de las serpientes que habitan junto a los templos
ἐξῃξάτην οὖν δύο δράκοντ' ἐκ τοῦ νεώ
• considerados sagrados
δ. δέ τις τῶν ἱαρῶν
δράκοντες ἱεροί
• del dios oracular Glicón, Luc.Alex.16, 17
• puede ser mortífero o causar terror
ὡς δὲ δ. ἐπὶ χειῇ ὀρέστερος ἄνδρα μένῃσι, βεβρωκὼς κακὰ φάρμακ'
στίγματα δ' ὣς ἐπέφαντο ἰδεῖν δεινοῖσι δράκουσι
δράκοντος δ' εἴχετο λαβροτατᾶν γενύων
• c. rasgos fís. dist. a los de cualquier serpiente conocida
δράκοντος εἶχέ ποτ' εὐπώγων τόνδε λίθον κεφαλή
una cabeza barbada de serpiente tuvo esta piedra dicho de la piedra δρακονίτις o δρακοντίτης q.u.τὸν δράκοντα πεπτωκότα ὁραθῆναι νεκρόν, μῆκος σχεδόν τι καὶ πλεθριαῖον
• en transformaciones portentosas Od.4.457,
ὁ Ζεὺς ... ἑαυτὸν ... εἰς δράκοντα μετεμόρφωσε
• en otro tipo de portentos o facultades extraordinarias, Pi.O.6.46, N.1.40, Luc.Alex.7, Plu.2.972e, Alex.2, Ael.NA 11.2, D.S.4.10, Porph.Abst.3.8, en una fórmula mágica
ἀνδριὰς ... κρατῶν τῇ δεξιᾷ ῥάβδον, ἐφ' ᾗ ἔστω δ.
• como mera variante estilística de ὄφις Arist.HA 609a4, 612a30, Plu.2.974b, Aesop.291
• usado como epít. aplicado a personas temibles, dañinas o indignas
δυοῖν δρακόντοιν (Egisto y Clitemnestra) εὐπετῶς τεμὼν κάρα
μητροφόντης ... δ.
(ἐκάλει) Δράκοντα τὸν νομοθέτην, ὅτι οὐκ ἀνθρώπου οἱ νόμοι ἀλλὰ δράκοντος
ὅτι δ., τὸ θηρίον, διπλῆν ἔχει τὴν γλῶσσαν, ὁμοίως καὶ ὁ ῥήτωρ
• del diablo
ἐκράτησεν τὸν δράκοντα, ὁ ὄφις ὁ ἀρχαῖος, ὅς ἐστιν διάβολος
δ. καλεῖται διὰ τὸ ἀποδεδρακέναι αὐτὸν ἀπὸ τοῦ θεοῦ
2 zool. serpiente designando varias especies no bien identificadas:
οἱ γλάνεις ... ὑπὸ δράκοντος τοῦ ὄφεος τυπτόμενοι ἀπόλλυνται
•
χλοάοντα δαεὶς κύανόν τε δράκοντα
• prob. de varias especies de la subfamilia pythoninae
ἀλκῇ δὲ καὶ δυνάμει ἀναιρεῖ
παντοδαπῶν ὄφεων ... καὶ δρακόντων ἐξηλλαγμένων τοῖς τε μεγέθεσι καὶ ταῖς ἀλκαῖς
• de otras especies no identificables
γένος μὲν γὰρ ὁ ὄφις, εἶδος δὲ ὁ δ.
• serpiente macho,
op. δράκαινα
3 como anim. de una fauna fantástica o mítica serpiente formando parte del cuerpo de varios seres mitológicos con aspecto aterrador:
ἦν ἑκατὸν κεφαλαὶ ὄφιος, δεινοῖο δράκοντος
τρεῖς κεφαλαὶ ... ἣ δ' ὄφιος, κρατεροῖο δράκοντος
ἐπὶ δὲ ζώνῃσι δράκοντε δοιώ
Τισιφόνη ... ἐκ τῶν πλοκάμων ἕνα τῶν δρακόντων ἀπέσπασεν
ἀντὶ τῆς κόμης τοὺς δράκοντας βοστρυχηδὸν καθεῖτο εἰλουμένους περὶ τὸν αὐχένα
Παλλάδο[ς] αἰγὶς μυρίων φθογγάζεται κλαγγαῖς δρακόντων
4 dragón ser mítico serpentiforme que puede vivir bien sobre la tierra, bien en el agua, frec. guardián de un tesoro, un oráculo, etc. (cf. ἐπὶ σπορᾷ δράκοντος
• del que mató Apolo en Delfos
ποικιλόνωτος οἰνωπὸς δ.
δράκοντος Δελφύνης ... ὁλκός
• de la hidra de Lerna, S.Tr.834
• del que guardaba el jardín de las Hespérides
τόν τε χρυσέων δράκοντα μήλων φύλακ'
• del que cuidaba el vellocino de oro, E.Med.480, cf. D.S.4.48, Lib.Eth.1.4
• otros
κεραυνὸς γὰρ καὶ αἰγὶς ... καὶ δράκοντες ... μῦθοι καὶ πᾶσα θεολογία ἀρχαϊκή
• pueden volar
ἀπεφαίνετο γὰρ ἐπὶ δρακόντων ὀχουμένην τὴν Ἄρτεμιν
Τριπτόλεμος δὲ τοὺς ἱεροὺς δράκοντάς σου καταζεύξας
5 como motivo artístico dragón frec. como decoración de un escudo
κυάνεος ἐλέλικτο δ.
ποικίλος δ. παγχρύσιος
• otros
ξεναγὸς ... ὅστις ἂν θώρακ' ἔχῃ φολιδωτὸν ἢ δράκοντα σεσιδηρωμένον
γλύφουσιν ἐν αὐτῷ (δακτυλίῳ) τὸν τὰς ἀκτῖνας ἔχοντα δράκοντα
λεόντων καὶ ταύρων καὶ δρακόντων προτομάς
• como guardián de la tumba de un soldado IRhod.Per.209.1, 7 (III/II a.C.)
• como marca de hierro para los caballos Bleistreifen 54, Arch.Ath.Cavalry 36 (ambas Atenas IV a.C.).
6 milit., plu. dragones cierto cuerpo del ejército rom.
μαγίστερος δρακώνον (sic)
• estandartes con la figura de un dragón
τὰ Σκυθικὰ δὲ σημεῖά ἐστιν ἐπὶ κοντῶν ἐν μήκει ξυμμέτρῳ δράκοντες ἀπαιωρούμενοι
τοὺς δράκοντας ... τῶν Παρθυαίων
τὴν αἰγλὴν ... τὴν ἀπὸ τῶν δρακόντων
ᾄδουσιν ... δράκοντας λεπτῶν ὑφασμάτων
7 medic., un tipo de lazo usado para la extensión del tobillo
βρόχος ὁ καλούμενος δ.
8 mec. dragón pieza de una máquina de tracción, en plu.
χαλκοὶ δράκοντες
II zool., de otros anim.
1 ict., frec. δ. θαλάσσιος pez araña n. de varios peces de la familia de los traquínidos, incl. el escorpión, Trachinus draco L., el salvariego, faneca brava, Trachinus vipera Cuvier, y el Trachinus araneus Cuvier
εἰσὶ δὲ πρόσγειοι σινόδων, ... κίχλη, δ.
ἁλιρραίστης
ὑπονύξαντες ἰὸν ἀφιᾶσιν ἰχθύων κωβιὸς καὶ δ.
• consumido como pescado barato
κίχλαι, λαγοὶ δράκοντές τ' ἄλκιμοι
αἰγιαλῆα δράκοντα
δράκοντές τε καὶ κόκκυγες ... καὶ πάντες οἱ σκληρόσαρκοι δυσκατέργαστοί τ' εἰσί
• quizá una especie dist., de la familia Scorpaenidae (Scorpaeniformes):
draco, quidam aliud uolunt esse dracunculum
• denominación de otro pez quizá fantástico
δ. θαλάσσιός ἐστιν ἰχθὺς ἀλέπιδος
2 entre los judíos dragón en plu., designando varias especies de mamíferos terrestres,
γαυρίαμα δὲ δρακόντων ἐσβέσθη
γένεσθε ὥσπερ δράκοντες
ποιήσεται κοπετὸν ὡς δρακόντων
δράκοντες ἐξέδυσαν μαστούς
•De *dr̥k-, grado ø de la r. que da lugar a
-οντος, ὁ
[prob. fr. δρακ-, δέρκομαι.]
(With fem. reference in Il. 6.181.)
A serpent or snake Il. 2.308, Il. 3.33, Il. 6.181, Il. 11.26, 39, Il. 12.202 = 220, Il. 22.93: Od. 4.457.
- 1serpent δύο δὲ γλαυκῶπες αὐτὸν δαιμόνων βουλαῖσιν ἐθρέψαντο δράκοντες (i. e. Ἴαμον) O. 6.46 γλαυκοὶ δὲ δράκοντες, ἐπεὶ (Τροία sc.) κτίσθη νέον, πύργον ἐσαλλόμενοι τρεῖς, οἱ δύο μὲν κάπετον εἷς δʼ ἐνόρουσε (cf. v. d. Mühll, M. H., 1964, 50f.) O. 8.37 δράκοντος δʼ εἴχετο λαβροτατᾶν γενύων, ὃς πάχει μάκει τε πεντηκόντερον ναῦν κράτει (sc. δέρμα λαμπρόν) P. 4.244 “θαέομαι σαφὲς δράκοντα ποικίλον αἰθᾶς Ἀλκμᾶνʼ ἐπʼ ἀσπίδος νωμῶντα” P. 8.46 καὶ ποικίλον κάρα δρακόντων φόβαισιν ἤλυθε νασιώταις λίθινον θάνατον φέρων i. e. the head of the Gorgon P. 10.47 ἀλλὰ θεῶν βασιλέα σπερχθεῖσα θυμῷ πέμπε δράκοντας ἄφαρ N. 1.40 Παλλάδος αἰγὶς μυρίων φθογγάζεται κλαγγαῖς δρακόντων Δ. 2. 18.
1
1.a
χαῖρε, δράκων ἀκμαῖέ τε λέων, φυσικαὶ πυρὸς ἀρχαί
os saludo, serpiente y león poderoso, principios naturales del fuego
δράκοντες ἱεροί, ... μόλετ' ἐς [ἐπα]οιδὰς τὰς ἐμάς
serpientes sagradas, venid a mis cánticos
1.b
ἐγώ εἰμι ὁ ... κοιμίσας δράκοντα τὸν ἀθεώρητον
yo soy el que calmó a la serpiente invisible
ἐπικαλοῦμαί σε, τὸν μέγιστον θεόν, ..., ὁ κατέχων δράκοντα
a ti te invoco, el dios más grande, el que sujeta a la serpiente
ὅτι κατέχω μὲ τὴν δεξιὰν τοὺς δύο δράκοντας
porque yo sostengo en mi mano derecha las dos serpientes
1.c
ἐλθέ μοι, ..., τριπρόσωπε Σελήνη, ..., ἰοβόλοις ταρσοῖσιν κατωμαδίοισι δρακόντων
ven a mí, Selene de tres rostros, que llevas sobre los hombros escamas venenosas de serpientes
φολίσιν σὺ δρακόντων κυανέα
tú, oscura de escamas de serpientes
2
2.a
κύκλῳ δὲ αὐτοῦ (τοῦ ἀνδριάντος) δράκοντα οὐροβόρον
y alrededor de la figura una serpiente que se muerde la cola
ἔστω ὁ δ. οὐροβόρος
que la serpiente se muerda la cola
2.b
ἀνδριὰς ... κρατῶν τῇ δεξιᾷ ῥάβδον, ἐφ' ᾗ ἔστω δ.
una figura sosteniendo en su mano derecha una varilla, en el que haya una serpiente
2.c
3
junto al cual
4
ἐν δὲ τοῖς πρὸς ἀπηλιώτην μέρεσι δράκοντα ἔχεις πτεροφυῆ
en las regiones del este tienes forma de dragón alado
ἐν δὲ τοῖς πρὸς νότον μέρεσ[ι]ν δ. εἶ πτεροειδής
en las regiones que miran al sur eres un dragón alado
- a dragon, or serpent of huge size, a python, Hom., etc.
-
…παῖς παιδὸς ἀξίαν μέν, ἀλγεινὴν δὲ σοί. ὦ πάτερ, ὁρᾷς γὰρ τἄμʼ ὅσῳ μετεστράφη. .. δράκων γενήσῃ μεταβαλών, δάμαρ τε σὴ ἐκθηριωθεῖσʼ ὄφεος ἀλλάξει τύπον, ἣν Ἄρεος ἔσχες Ἁρμονίαν θνητὸς γεγώς. ὄχον δὲ…
Euripides, Bacchae
-
…δὲ καλύψας χρυσέαισιν συνερείδει περόναις κρυπτὸν ἀφʼ Ἥρας. ἔτεκεν δʼ, ἁνίκα Μοῖραι τέλεσαν, ταυρόκερων θεὸν στεφάνωσέν τε δρακόντων στεφάνοις, ἔνθεν ἄγραν θη ροτρόφον μαινάδες ἀμφι βάλλονται πλοκάμοις. ὦ Σεμέλας τροφοὶ Θῆ βαι, στεφανοῦσθε κισσῷ ·…
Euripides, Bacchae
-
…γὰρ ἐκτελέεσθαι ὀΐομαι, εἰ ἐτεόν γε Τρωσὶν ὅδʼ ὄρνις ἦλθε περησέμεναι μεμαῶσιν αἰετὸς ὑψιπέτης ἐπʼ ἀριστερὰ λαὸν ἐέργων φοινήεντα δράκοντα φέρων ὀνύχεσσι πέλωρον ζωόν · ἄφαρ δʼ ἀφέηκε πάρος φίλα οἰκίʼ ἱκέσθαι, οὐδʼ ἐτέλεσσε φέρων δόμεναι τεκέεσσιν ἑοῖσιν .…
Homer, Iliad
-
…κομπάζεται. πρῶτον μὲν Ὄγκα Παλλάς, ἥτʼ ἀγχίπτολις, πύλαισι γείτων, ἀνδρὸς ἐχθαίρουσʼ ὕβριν, εἴρξει νεοσσῶν ὣς δράκοντα δύσχιμον · Ὑπέρβιος δέ, κεδνὸς Οἴνοπος τόκος, ἀνὴρ κατʼ ἄνδρα τοῦτον ᾑρέθη, θέλων ἐξιστορῆσαι μοῖραν ἐν χρείᾳ…
Aeschylus, Seven Against Thebes
-
…ἀλλʼ εὖ γʼ ἔπραξας, μηδʼ ἐπιζευχθῇς στόμα φήμῃ πονηρᾷ μηδʼ ἐπιγλωσσῶ κακά, ἐλευθερώσας πᾶσαν Ἀργείων πόλιν, δυοῖν δρακόντοιν εὐπετῶς τεμὼν κάρα. ἆ, ἆ. δμωαὶ γυναῖκες, αἵδε Γοργόνων δίκην φαιοχίτωνες καὶ πεπλεκτανημέναι πυκνοῖς δράκουσιν ·…
Aeschylus, Libation Bearers
-
…τὰν βοτρυώδη Διονύσου χάριν οἴνας, ἔτι σοι τοῦ Βρομίου μελήσει. οἵαν οἵαν ὀργὰν ἀναφαίνει χθόνιον γένος ἐκφύς τε δράκοντός ποτε Πενθεύς, ὃν Ἐχίων ἐφύτευσε χθόνιος, ἀγριωπὸν τέρας, οὐ φῶ τα βρότειον, φόνιον δʼ ὥσ τε…
Euripides, Bacchae
-
…ὕπο. μέλει, φόβῳ δʼ οὐχ ὑπνώσσει κέαρ · γείτονες δὲ καρδίας μέριμναι ζωπυροῦσι τάρβος τὸν ἀμφιτειχῆ λεών, δράκοντας ὥς τις τέκνων ὑπερδέδοικεν λεχαίων δυσευνάτορας πάντρομος πελειάς. τοὶ μὲν γὰρ ποτὶ πύργους πανδαμεὶ πανομιλεὶ στείχουσιν. τί γένωμαι…
Aeschylus, Seven Against Thebes
-
…τόδε. καὶ πῶς βέβηλον ἄλσος ἂν ῥύοιτό με ; οὔτοι πτερωτῶν ἁρπαγαῖς ; σʼ ; ἐκδώσομεν. ἀλλʼ εἰ δρακόντων δυσφρόνων ἐχθίοσιν ; εὔφημον εἴη τοὔπος εὐφημουμένῃ. οὔτοι τι θαῦμα δυσφορεῖν φόβῳ φρενός. ἀεί γʼ ἄναρκτόν ἐστι δεῖμʼ…
Aeschylus, Suppliant Women
-
…, Ἐλευσινίας Δηοῦς ἐν κόλποις, Βακχεῦ Βακχᾶν ὁ ματρόπολιν Θήβαν ναιετῶν παρʼ ὑγρῶν Ἰσμηνοῦ ῥείθρων ἀγρίου τʼ ἐπὶ σπορᾷ δράκοντος σὲ δʼ ὑπὲρ διλόφου πέτρας στέροψ ὄπωπε λιγνύς, ἔνθα Κωρύκιαι στείχουσι νύμφαι Βακχίδες, Κασταλίας τε νᾶμα. καί…
Sophocles, Antigone
-
…δυοῖν δρακόντοιν εὐπετῶς τεμὼν κάρα. ἆ, ἆ. δμωαὶ γυναῖκες, αἵδε Γοργόνων δίκην φαιοχίτωνες καὶ πεπλεκτανημέναι πυκνοῖς δράκουσιν · οὐκέτʼ ἂν μείναιμʼ ἐγώ. τίνες σε δόξαι, φίλτατʼ ἀνθρώπων πατρί, στροβοῦσιν ; ἴσχε, μὴ φόβου…
Aeschylus, Libation Bearers