μάρπτω
μάρπτω, to catch, lay hold of, seize
μάρπτω, impf. ἔμαρπτον Il. 21.489; Ep. μάρπτον Emp. 90.1: fut. μάρψω Il. 15.137, E. Ion 158 (lyr.): aor. 1 ἔμαρψα Il. 22.201, etc.: Ep. forms, 3 sg. subj. μάρπτῃσι Il. 8.405: aor. 2 opt. μεμάποιεν Hes. Sc. 252; inf. μᾰπέειν ib. 231, 304: 3 sg. pf. μέμαρπεν ib. 245; part. μεμαρπώς Id. Op. 204, A.R. 1.756:—Pass., μαρπτομένη Call. Dian. 195:—
- poet. (chiefly Ep.) Verb, take hold of, τινα Il. 14.346, etc.: c. gen. partis, catch by . ., αὐχένων χερσὶν ὄφιας Pi. N. 1.45; μάρψας ποδός νιν S. Tr. 779: c. dat. instrum., χεῖρας ἔμαρπτε σκαιῇ Il. 21.489; φάρμακα χερσίν Emp. 23.3; χερσὶν ἡνίας E. Hipp. 1188; γαμφηλῇσι δράκοντα Orac. ap. Ar. Eq. 197; χερὶ ἀνθέματος AP 6.199 (Antiphil.). —Special usages: in a hostile sense, lay hold of, seize, αὐτίχʼ ἕνα μάρψας ἑτάρων Od. 10.116; of sleep, τὸν ὕπνος ἔμαρπτε Il. 23.62; γῆράς τε μέμαρπεν Hes. Sc. 245, cf. καταμάρπτω overtake, catch a fugitive, μή με μεταΐξας μάρψῃ ταχέεσσι πόδεσσι Il. 21.564, cf. 22.201, Archil. 59; but χθόνα μάρπτε ποδοῖϊν took hold of ground with her feet, Il. 14.228; ἕλκεα . ., ἅ κεν μάρπτῃσι κεραυνός which the thunderbolt shall inflict (by laying hold), 8.405, 419; μ. σθένος gain strength, of a fallow field, Pi. N. 6.11; εἴ σε μάρψει ψῆφος if the votes shall condemn, A. Eu. 597; ἄσκοποι πλάκες ἔμαρψαν the unseen land engulfed him, S. OC 1681 (lyr.); τόξοις μ. τινά E. Ion 158 (lyr.); τὰ ὄλβια τῦφος ἔμαρψεν Crates Theb. 8; of death, μάρψεν Ἅιδης Trag.Adesp. 208; esp. in epitaphs, μάρψασα μοῖρα IG 4.620 (Argos), 7.115 (Megara), cf. 12 (7). 115 (Amorgos). (From μṛπτω, cf. βράπτω.)
μάρπτω (f. μάρψω, ao. 1 ἔμαρψα, ao. 2 ἔμαπον, avec redoubl. μέμαρπον ; part. pf. μεμαρπώς ; v. ci-dessous)
1 prendre, saisir : ποσὶ μ. τινά, Il. 21, 564, litt. atteindre qqn avec les pieds, c. à d. en le poursuivant ; μ. ποδός τινα, Soph. Tr. 779, saisir qqn par les pieds, par le pied ; χερσὶν ἡνίας, Eur. Hipp. 1188, saisir les rênes de ses mains ; χερί τινος, Anth. 6, 199, saisir qqe ch. de la main ; τινὰ τόξοις, Eur. Ion 158, percer qqn de traits ; fig. γῆρας ἔμαρψε, Od. 24, 390, la vieillesse le saisit ; τὸν ὕπνος ἔμαρπτε, Il. 23, 62, le sommeil s’emparait de lui ||
2 lancer sur, enfoncer dans : ἕλκεα, Il. 8, 405, frapper de blessures, faire des blessures ||
➳ Prés. sbj. 3 sg. épq. μάρπτῃσι, Il. 8, 405. Ao. part. dor. μάρψαις, Pd. N. 1, 45. Ao. 2 épq. ἐμέμαρπον, Hés. Sc. 245 dout. ; autre ao. 2 ἔμαπον, d’où inf. μαπέειν, Hés. Sc. 231, 304 ; opt. avec redoubl. 3 pl. μεμάποιεν, Hés. Sc. 252. Pf. 2 part. μεμαρπώς, Hés. O. 204 ; A. Rh. 1, 756 ; 4, 432 et 1163. Pl. q. pf. 3 sg. μεμάρπει, Hés. Sc. 245.
Étym. pré-grec.
1. grijpen, pakken:
2. bereiken, inhalen:
3. treffen:
μάρπτω, fut. μάρψω, aor. ἔμαρψα u. μέμαρπον, Hes. Sc. 245, μαπέειν, 231, 304, μεμάποιεν, 252, partic. perf. μεμαρπώς, O. 206,
ergreifen, fassen, halten ; ἀγκὰς ἔμαρπτε Κρόνου παῖς ἣν παράκοιτιν, umarmen, Il. 14.346, ἀμφοτέρας ἐπὶ καρπῷ χεῖρας ἔμαρπτεν σκαιῇ, 21.489 ; im feindlichen Sinne, packen, vom Kyklopen, Od. 10.116 ; auch vom Schlaf, τὸν ὕπνος ἔμαρπτε, Il. 23.62, 24.679 ; vom Alter (vgl. καταμάρπτω), γῆρας μέμαρπον, sie erreichten das Greisenalter, Hes. Sc. 245 ; so καί με μεταΐξας μάρψῃ ταχέεσσι πόδεσσι, mit den Füßen erreichen, einholen, Il. 21.564, 22.201, wie Archil. frg. 39 ; aber χθόνα ποδοῖιν μάρπτειν = die Erde mit den Füßen erreichen, berühren, Il. 14.228 ; vom Blitz, treffen, ἅ κεν μάρπτῃσι κεραυνός, 8.405, 419 ; – erfassen, αὐχένων μάρψαις χερσὶν ὄφιας Pind. N. 1.45 ; σθένος ἔμαρψαν, 6.11, Kraft erlangen ; εἴ σε μάρψει ψῆφος Aesch. Eum. 567, steht für das in Prosa vom Verurteilen übliche αἱρεῖν ; – μάρψας ποδός νιν, ihn beim Fuß erfassend, Soph. Trach. 776 ; auch ἄσκοποι δὲ πλάκες ἔμαρψαν, die Erde verschlang den Oedipus, O.C. 1678 ; μάρπτει χερσὶν ἡνίας, Eur. Hipp. 1188 ; μάρψω σʼ αὖ τόξοις, Ion 158 ; μή πώς σε δόλῳ φρένας ἐξαπατήσας ἰκτῖνος μάρψῃ, Ar. Pax 1100 ; sp.D., Alc. 3 (XI.64); Ep.adesp. 417 ; Antiphil. 5. – Man vgl. ἅρπη, ἁρπάζω, rapio, raffen.
ergreifen, fassen, halten ; ἀγκὰς ἔμαρπτε Κρόνου παῖς ἣν παράκοιτιν, umarmen, Il. 14.346, ἀμφοτέρας ἐπὶ καρπῷ χεῖρας ἔμαρπτεν σκαιῇ, 21.489 ; im feindlichen Sinne, packen, vom Kyklopen, Od. 10.116 ; auch vom Schlaf, τὸν ὕπνος ἔμαρπτε, Il. 23.62, 24.679 ; vom Alter (vgl. καταμάρπτω), γῆρας μέμαρπον, sie erreichten das Greisenalter, Hes. Sc. 245 ; so καί με μεταΐξας μάρψῃ ταχέεσσι πόδεσσι, mit den Füßen erreichen, einholen, Il. 21.564, 22.201, wie Archil. frg. 39 ; aber χθόνα ποδοῖιν μάρπτειν = die Erde mit den Füßen erreichen, berühren, Il. 14.228 ; vom Blitz, treffen, ἅ κεν μάρπτῃσι κεραυνός, 8.405, 419 ; – erfassen, αὐχένων μάρψαις χερσὶν ὄφιας Pind. N. 1.45 ; σθένος ἔμαρψαν, 6.11, Kraft erlangen ; εἴ σε μάρψει ψῆφος Aesch. Eum. 567, steht für das in Prosa vom Verurteilen übliche αἱρεῖν ; – μάρψας ποδός νιν, ihn beim Fuß erfassend, Soph. Trach. 776 ; auch ἄσκοποι δὲ πλάκες ἔμαρψαν, die Erde verschlang den Oedipus, O.C. 1678 ; μάρπτει χερσὶν ἡνίας, Eur. Hipp. 1188 ; μάρψω σʼ αὖ τόξοις, Ion 158 ; μή πώς σε δόλῳ φρένας ἐξαπατήσας ἰκτῖνος μάρψῃ, Ar. Pax 1100 ; sp.D., Alc. 3 (XI.64); Ep.adesp. 417 ; Antiphil. 5. – Man vgl. ἅρπη, ἁρπάζω, rapio, raffen.
μάρπτω
3 sing. fut. μάρψει Il. 15.137.
3 sing. aor. ἔμαρψε Od. 24.390.
3 sing. subj. μάρψῃ Il. 21.564.
Pple. μάρψας Od. 9.289, 311, 344, Od. 10.116.
Infin. μάρψαι Il. 22.201 (κατα-, συμ-)
- 1
To lay hold of, seize, clasp Il. 14.346, Il. 15.137, Il. 21.489 : Od. 9.289, 311, 344, Od. 10.116.
With cognate acc. ἕλκεα, ἅ κεν μάρπτῃσι κεραυνός (which the thunderbolt shall make by fastening upon...) Il. 8.405= 419.
- 2
To catch up, over-take Il. 21.564, Il. 22.201.
- 3
To bring oneself in contact with, touch : οὐδὲ χθόνα μάρπτε ποδοῖιν Il. 14.228.
- 4
Of sleep, to come upon : οὐχ Ἑρμείαν ὕπνος ἔμαρπτεν Il. 24.679. Cf. Il. 23.62 : =Od. 20.56.
So of old age : ἐπεὶ κατὰ γῆρας ἔμαρψεν Od. 24.390.
- 1
μάρπτω
- 1seize, gather δισσαῖσι δοιοὺς αὐχένων μάρψαις ἀφύκτοις χερσὶν ἑαῖς ὄφιας (sc. Ἡρακλέης) N. 1.45 (ἄρουραι) τόκα μὲν ὦν βίον ἀνδράσιν ἐπηετανὸν ἐκ πεδίων ἔδοσαν, τόκα δʼ αὖτʼ ἀναπαυσάμεναι σθένος ἔμαρψαν (“still legen”, Fränkel, D & P, 540) N. 6.11 frag. μ]αρψεν α[ (supp. Lobel.) P. Oxy. 2446, fr. 23. in tmesis, κατὰ γαῖʼ αὐτόν ἔμαρψεν (v. καταμάρπτω) O. 6.14
μάρπτω , ipf. ἔμαρπτε, μάρπτε, fut. μάρψω, aor. ἔμαρψα: seize, lay hold of, overtake; of reaching or touching with the feet, Il. 14.228; inflicting a stroke (κεραυνός), Il. 8.405, 419; fig., of sleep, age, Od. 20.56, Od. 24.390.
μάρπτω
- to catch, lay hold of, seize, τινά Hom., etc.: c. gen. partis, μ. τινὰ ποδός to catch one by the foot, Soph., Il.; ποσὶ μ. τινά to overtake, catch a fugitive, Il.: but, χθόνα μάρπτε ποδοῖιν reached ground with his feet, Il.: metaph., τὸν ὕπνος ἔμαρψε him sleep overtook, Il.; γῆρας ἔμαρψε old age got hold of him, Od.; εἴ σε μάρψει ψῆφος if the votes shall convict thee, Aesch.; ἄσκοποι πλάκες ἔμαρψαν the unseen land engulphed him, Soph.