οἶδα
οἶδα, οἶδα, εἴσομαι, ΧΧΧ, ΧΧΧ, ΧΧΧ, ΧΧΧ, know
- know, have knowledge of, be acquainted with, Hom., etc.: c. acc. rei, ὃς ᾔδη τά τʼ ἐόντα τά τʼ ἐσσόμενα πρό τʼ ἐόντα Il. 1.70; νοήματα, μήδεα οἶδε, Od. 2.122, Il. 18.363, etc.: less freq. c. acc. pers., τούτους μὲν δὴ οἶδα Od. 4.551, cf. Pl. R. 365e, D. 54.34, etc.; πρῶτος ὧν ἡμεῖς ἴδμεν the first we know of, Hdt. 1.6, etc.; παλαίτατος ὧν ἀκοῇ ἴσμεν Th. 1.4: strengthd. by εὖ or σάφα, εὖ τόδʼ ἴσθι know well, be assured of this, E. Med. 593; σάφʼ οἶδʼ ἐγώ A. Supp. 740, etc.: freq. in Hom. with neut. Adj., to express character or disposition, ἄγρια οἶδε has fierceness in his heart, Il. 24.41; ἀθεμίστια ᾔδη had law lessness in his heart, Od. 9.189; αἴσιμα, ἄρτια ᾔδη, 14.433, 19.248; εἴ μοι ἤπια εἰδείη if he were kindly disposed towards me, Il. 16.73; φίλα εἰδότες ἀλλήλοισιν Od. 3.277; κεχαρισμένα, πεπνυμένα εἰδώς, 8.584, 24.442: c. gen., ὃς σάφα θυμῷ εἰδείη τεράων Il. 12.229; ὃς πάσης εἰδῇ σοφίης 15.412; τόξων ἐῢ εἰδώς cunning with the bow, 2.718; αἰχμῆς ἐῢ εἰ. 15.525; οἰωνῶν σάφα εἰδώς Od. 1.202; ἐῢ εἰδὼς τεκτοσυνάων 5.250; μάχης ἐῢ εἰδότε πάσης Il. 2.823; κύνε εἰδότε θήρης 10.360; παῖδʼ ἔτʼ ἐόντʼ οὔ πω μάλα εἰδότε θούριδος ἀλκῆς 11.710; εἰδὼς πυγμαχίης 23.665; θεοπροπίων ἐῢ εἰδώς 6.438; χάριν εἰδέναι τινί acknowledge a debt to another, thank him, 14.235, Hdt. 3.21, etc.: imper., freq. in protestations, ἴστω νῦν Ζεὺς αὐτός be Zeus my witness, Il. 10.329; ἴστω νῦν τόδε Γαῖα 15.36, etc.; Boeot. ἴττω Ἡρακλῆς etc., Ar. Ach. 860, etc.: part. εἰδώς, abs., one who knows, one acquainted with the fact, ἰδυίῃ πάντʼ ἀγορεύω Il. 1.365; μετʼ εἰδόσιν ἀγορεύειν 10.250; μακρηγορεῖν ἐν εἰδόσιν Th. 2.36, cf. 3.53; μαθεῖν παρὰ τοῦ εἰδότος Pl. R. 337d, etc.; also ἰδυίῃσι πραπίδεσσι with knowing mind, Il. 1.608, al.
- 2 c. inf., know how to do, οἶδʼ ἐπὶ δεξιά, οἶδʼ ἐπʼ ἀριστερὰ νωμῆσαι βῶν 7.238, cf. S. Ph. 1010, Ar. V. 376; also, to be in a condition, be able, have the power, E. Med. 664, D. 4.40; of drugs, ὅσα λεπτύνειν οἶδε Alex.Trall. Febr. 6; of a festival, οἶδε ἐκπέμπουσα δάκνειν Chor.p.124 B.; learn, ἵνʼ εἰδῇ μὴ ʼπὶ τοῖς ἐμοῖς κακοῖς ὑψηλὸς εἶναι E. Hipp. 729.
- 3 c. part., to know that such and such is the fact, the part. being in nom. when it is a predicate of the Subject of the Verb, ἴσθι μοι δώσων know that thou wilt give, A. Ag. 1670; ἴστω ὑπὸ τοῦ ἀδελφεοῦ ἀποθανών Hdt. 4.76; οὐ γὰρ οἶδα δεσπότας κεκτημένος E. Hec. 397: in acc. when it is predicate of the Object, τοὺς φιλτάτους γὰρ οἶδα νῷν ὄντας πικρούς A. Ch. 234; τὸν Μῆδον ἴσμεν ἐκ περάτων γῆς ἐλθόντα Th. 1.69: with part. omitted, γῆν αὐτὰ οἶδεν ἀμφότερα (sc. ὄντα) Jul. Or. 7.226a.
- 4 less freq. c. acc. et inf., πλήθους . . ἂν σάφʼ ἴσθʼ ἕκατι βάρβαρον ναυσὶν κρατῆσαι A. Pers. 337, cf. S. Ph. 1329; εὖ ἴσθι τοῦτον . . ἰσχυρῶς ἀνιᾶσθαι X. Cyr. 8.3.44; also εὖ τόδʼ ἴσθι, μηδάμʼ ἡμέρᾳ μιᾷ πλῆθος τοσουτάριθμον ἀνθρώπων θανεῖν A. Pers. 431; ἕν γʼ ἀκούσασʼ ἴσθι, μὴ ψευδῶς μʼ ἐρεῖν E. IA 1005.
- 5 c. acc. folld. by ὡς, ὅτι, etc., οἶδα κἀμαυτὴν ὅτι ἀλγῶ S. El. 332; ἐάν τινα εἰδῶσιν ὅτι ἄδικός ἐστι Pl. Prt. 323b, etc.
- 6 οὐκ οἶδʼ εἰ . . I know not whether, to express disbelief or doubt, sts. with ἄν transposed, οὐκ οἶδʼ ἂν εἰ πείσαιμί σε E. Alc. 48, cf. D. 45.7: with Verb omitted after εἰ, as οὐκ οἶδʼ εἴ τις ἄλλος perhaps no other, Isoc. 6.1, 12.10.
- 7 in similar ellipses with other Conjunctions, οὐκ οἶδʼ ὅπως I know not how, Pl. R. 400b; οὐκ οἶδʼ ὁπόθεν Id. Cra. 396d.
- 8 οἶδα, ἴσθι are freq. parenthetic, οἶδʼ ἐγώ E. Med. 948; σάφʼ οἶδα ib. 94, 963; also οἶδʼ ὅτι, οἶσθʼ ὅτι, ἴσθʼ ὅτι, πάρειμι δʼ ἄκων οὐχ ἑκοῦσιν, οἶδʼ ὅτι (sc. πάρειμι) I know it well, S. Ant. 276; οἶδʼ ὅτι, freq. in D., as 9.1, al.; σάφʼ ἴσθʼ ὅτι Ar. Pl. 889:—οἶσθʼ ὅ, οἶσθʼ ὡς, with imper., are common in Trag. and Com., οἶσθʼ οὖν ὃ δρᾶσον; do—thou knowʼst what, i.e. make haste and do, Ar. Eq. 1158, cf. Pax 1051, etc.; οἶσθʼ ὡς πόησον; S. OT 543; also οἶσθʼ . . ὡς νῦν μὴ σφαλῇς; Id. OC 75; οἶσθα νῦν ἅ μοι γενέσθω; E. IT 1203: rarely with the fut., οἶσθʼ οὖν ὃ δράσεις (nisi leg. δρᾶσον); Id. Cyc. 131, cf. Med. 600 codd.
1. verstandelijk weten, kennen, begrijpen:
2. praktisch verstand hebben van, ervaren zijn in, competent zijn,
3. van gevoelens e.d. gezind zijn:
pf. εἴδω C.
- know
- a abs./c. acc. εἰ δὲ τις οἶδεν τὸ μέλλον O. 2.56 σοφὸς ὁ πολλὰ εἰδὼς φυᾷ O. 2.86 τὸ διδάξασθαι δέ τοι εἰδότι ῥᾴτερον O. 8.60 ἴσθι νῦν, Ἀρχεστράτου παῖ, κελαδήσω O. 11.11 πάντα ἰσάντι νόῳ P. 3.29 “ἀλλὰ τούτων μὲν κεφάλαια λόγων ἴστε” P. 4.117 “εἰδότι τοι ἐρέω” P. 4.142 καί τινα οἶμον ἴσαμῐ βραχύν P. 4.248 “κύριον ὃς πάντων τέλος οἶσθα καὶ πάσας κελεύθους” P. 9.45 ἴσθι, γλυκεῖάν τοι Μενάνδρου σὺν τύχᾳ μόχθων ἀμοιβὰν ἐπαύρεο N. 5.48 ἔργοις δὲ καλοῖς ἔσοπτρον ἴσαμεν ἑνὶ σὺν τρόπῳ N. 7.14 ἴστε μὰν Κλεωνύμου δόξαν παλαιὰν ἅρμασιν I. 3.15 ἴστε μὰν Αἴαντος ἀλκάν I. 4.35 ἀλλὰ παρθένοι γάρ, ἴσθʼ ὅτι, Μοῖσαι, πάντα (i. e. ὅτι ἴστε) Πα. 6. 54. ε]ἰδότες οἵαν Βρομίου [τελε]τὰν ἵσταντι Δ. 2. 5. ]τʼ ἴσθʼ ἐνειπ[ Δ. 4. b. 2. ]Ζεὺς οἶδʼ Παρθ. 2. 33. οἶδε μὲν βίου τελευτάν, οἶδεν δὲ διόσδοτον ἀρχάν fr. 137. 1—2. ὢ πόποι, ο ἀπατᾶται φροντὶς ἐπαμερίων οὐκ ἰδυῖα (Boeckh: εἰδυῖα codd.) fr. 182.
- b c. part. ἴστω γὰρ ἐν τούτῳ πεδίλῳ δαιμόνιον πόδʼ ἔχων Σωστράτου υἱός O. 6.8 μανθάνων οἶσθα προτέρων P. 3.80 ἴστω λαχὼν πρὸς δαιμόνων θαυμαστὸν ὄλβον N. 9.45 ἴστω γὰρ σαφὲς ἀστῶν γενεᾷ μέγιστον κλέος αὔξων I. 7.27
- c c. inf., know how to ὡς μὰν σαφὲς οὐκ ἂν εἰδείην λέγειν ποντιᾶν ψάφων ἀριθμόν O. 13.46 ἐλαφρὸν ὄρχημʼ οἶδα ποδῶν μειγνύμεν (ἀοιδᾷ coni. Bergk) *fr. 107b. 1.*
- d c. ὅτι & ind. εὖ οἶδʼ ὅτι χρόνος ἕρπων πεπρωμέναν τελέσει N. 4.43
- e c. indir. quest. καίπερ ἐφαμερίαν οὐκ εἰδότες οὐδὲ μετὰ νύκτας ἄμμε πότμος ἅντινʼ ἔγραψε δραμεῖν ποτὶ στάθμαν N. 6.6
Strong 1492
to have seen or perceived, hence, to know, have knowledge of: c. acc. rei, Mt 25:13, Mk 10:19, Jo 10:4, Ro 7:7, al.; c. acc. pers., Mt 26:72, Jo 1:31, Ac 3:16, al.; τ. θεόν, I Th 4:5, Tit 1:16, al.; c. acc. et inf., Lk 4:41, al.; seq. ὅτι, Mt 9:6, Lk 20:21, Jo 3:2, Ro 2:2 11:2, al.; seq. quaest. indir., Mt 26:70, Jo 9:21, Eph 1:18, al.; c. inf., to know how (cl.), Mt 7:11, Lk 11:13, Phl 4:12, I Th 4:4, al.; in unique sense of respect, appreciate: I Th 5:12 (but v. also ICC on I Th 4:4).
- 1to know, εὖ οἶδα I know well; εὖ ἴσθι be assured: often c. acc. rei, νοήματα οἶδε, μήδεα οἶδε he is versed in counsels, Hom.; with neut. Adjs., πεπνυμένα, φίλα, ἀθεμίστια εἰδώς Hom.; also c. gen., τόξων εὖ εἰδώς cunning in the use of the bow; οἰωνῶν σάφα εἰδώς Od.: —χάριν εἰδέναι τινί to acknowledge a debt to another, thank him, Il., etc.:—the Imperat. in protestations, ἴστω Ζεὺς αὐτός be Zeus my witness, Il.; Doric ἴττω Ζεύς, ἴττω Ar.: —εἰδώς absol. one who knows, εἰδυίηι πάντʼ ἀγορεύω Il.; ἰδυίηισι πραπίδεσσι with knowing mind, Il.
- 2c. inf. to know how to do, Il., Attic
- 3with the part. to know that so and so is the case, ἴσθι μοι δώσων know that thou wilt give, Aesch.; τὸν Μῆδον ἴσμεν ἐλθόντα Thuc.
- 4οὐκ οἶδα εἰ, I know not whether, expresses disbelief, like Lat. nescio an non, οὐκ οἶδʼ ἂν εἰ πείσαιμι Eur.
- 5οἶδα or ἴσθι are often parenthetic, οἶδʼ ἐγώ Eur.; οἶδʼ ὅτι, οἶσθʼ ὅτι, ἴσθʼ ὅτι, πάρειμι Soph.; so, εὖ οἶδʼ ὅτι Dem.: —in Trag. also, οἶσθʼ ὃ δρᾶσον; equivalent to δρᾶσον — οἶσθʼ ὅ; do— knowʼst thou what? i. e. make haste and do; οἶσθʼ ὡς ποίησον, etc.
-
…, ὦ ἄνδρες Ἀθηναῖοι, τἀληθῆ, καὶ ὑμᾶς οὔτε μέγα οὔτε μικρὸν ἀποκρυψάμενος ἐγὼ λέγω οὐδʼ ὑποστειλάμενος. καίτοι οἶδα σχεδὸν ὅτι αὐτοῖς τούτοις ἀπεχθάνομαι, ὃ καὶ τεκμήριον ὅτι ἀληθῆ λέγω καὶ ὅτι αὕτη ἐστὶν ἡ διαβολὴ ἡ ἐμὴ…
Plato, Apology
-
…φίλων καὶ ἐπὶ βλάβῃ τῶν ἐχθρῶν. οὐχ οὕτως ἔλεγες ; οὐ μὰ τὸν Δίʼ, ἔφη, ἀλλʼ οὐκέτι οἶδα ἔγωγε ὅτι ἔλεγον · τοῦτο μέντοι ἔμοιγε δοκεῖ ἔτι, ὠφελεῖν μὲν τοὺς φίλους ἡ δικαιοσύνη, βλάπτειν δὲ τοὺς…
Plato, Republic
-
…λαμβάνῃ λόγον καὶ ἐλέγχῃ. πῶς γὰρ ἄν, ἔφην ἐγώ, ὦ βέλτιστε, τὶς ἀποκρίναιτο πρῶτον μὲν μὴ εἰδὼς μηδὲ φάσκων εἰδέναι, ἔπειτα, εἴ τι καὶ οἴεται, περὶ τούτων ἀπειρημένον αὐτῷ εἴη ὅπως μηδὲν ἐρεῖ ὧν…
Plato, Republic
-
…ἐλέγχῃ. πῶς γὰρ ἄν, ἔφην ἐγώ, ὦ βέλτιστε, τὶς ἀποκρίναιτο πρῶτον μὲν μὴ εἰδὼς μηδὲ φάσκων εἰδέναι, ἔπειτα, εἴ τι καὶ οἴεται, περὶ τούτων ἀπειρημένον αὐτῷ εἴη ὅπως μηδὲν ἐρεῖ ὧν ἡγεῖται ὑπʼ ἀνδρὸς…
Plato, Republic
-
…ἀλλʼ ᾗ ἡμᾶς αὐτούς ; ἀληθῆ λέγεις. ἦ οὖν ἔγνωμεν ἄν ποτε τίς τέχνη ὑπόδημα βέλτιον ποιεῖ, μὴ εἰδότες ὑπόδημα ; ἀδύνατον. οὐδέ γε τίς τέχνη δακτυλίους βελτίους ποιεῖ, ἀγνοοῦντες δακτύλιον. ἀληθῆ. τί δέ ;…
Plato, Alcibiades 1
-
…τοῦ πολλὴν οὐσίαν κεκτῆσθαι ; ὅ, ἦ δʼ ὅς, ἴσως οὐκ ἂν πολλοὺς πείσαιμι λέγων. εὖ γὰρ ἴσθι, ἔφη, ὦ Σώκρατες, ὅτι, ἐπειδάν τις ἐγγὺς ᾖ τοῦ οἴεσθαι τελευτήσειν, εἰσέρχεται αὐτῷ δέος καὶ…
Plato, Republic
-
…ταῖς πόλεσιν, τοὺς ὡς ἀληθῶς ἄρχοντας, ἑκόντας οἴει ἄρχειν ; μὰ Δίʼ οὔκ, ἔφη, ἀλλʼ εὖ οἶδα. τί δέ, ἦν δʼ ἐγώ, ὦ Θρασύμαχε ; τὰς ἄλλας ἀρχὰς οὐκ ἐννοεῖς ὅτι οὐδεὶς ἐθέλει ἄρχειν…
Plato, Republic
-
…ἀναγκαζόμενος, ἀλλʼ αὐτὸς ἐκείνοις ἐπαγγελλόμενος, τοῦ τε Πειραιῶς τὰ τείχη περιελεῖν καὶ τὴν ὑπάρχουσαν πολιτείαν καταλῦσαι, εὖ εἰδὼς ὅτι, εἰ μὴ πασῶν τῶν ἐλπίδων ἀποστερηθήσεσθε, ταχεῖαν παρʼ αὐτοῦ τὴν τιμωρίαν κομιεῖσθε. καὶ τὸ τελευταῖον ,…
Lysias, Speeches
-
…ἀστῷ, μᾶλλον δὲ τοῖς ἀστοῖς, ὅσῳ μου ἐγγυτέρω ἐστὲ γένει. ταῦτα γὰρ κελεύει ὁ θεός, εὖ ἴστε, καὶ ἐγὼ οἴομαι οὐδέν πω ὑμῖν μεῖζον ἀγαθὸν γενέσθαι ἐν τῇ πόλει ἢ τὴν ἐμὴν τῷ θεῷ ὑπηρεσίαν .…
Plato, Apology
-
…ἡδομένου τοῖς γιγνομένοις, ὥστε τούσδε ἐκ τῶν ἔργων χρὴ μᾶλλον ἢ ἐκ τῶν λόγων τὴν ψῆφον φέρειν, ἃ ἴσασι γεγενημένα τῶν τότε λεγομένων τεκμήρια λαμβάνοντας, ἐπειδὴ μάρτυρας περὶ αὐτῶν οὐχ οἷόν τε παρασχέσθαι. οὐ γὰρ μόνον ἡμῖν…
Lysias, Speeches